Netto Het antwoord op al uw geldvragen

Denk twee keer na voor u neen zegt tegen een kelder

Ooit was een kelder een vaste waarde in een woning. Maar omdat bouwen duurder is, heeft de kelder zijn pluimen verloren. ‘Een gemiste kans’, zeggen architecten.
Het is een misverstand om te denken dat een kelder minder duur is dan een bovengrondse verdieping. ©Getty Images/iStockphoto

Klassieke herenhuizen zijn altijd voorzien van een kelder. Logisch, toen die woningen gebouwd werden, bestond de koelkast nog niet en werden grote voedselvoorraden in de koele ondergrond bewaard. Maar met de jaren is bouwen duurder geworden - de jongste jaren door de strikte energienormen zelfs fors. Dat maakt dat we met zijn allen compacter bouwen, zonder ‘verloren’ ruimtes: garages ruimen de baan voor carports en de bergruimte in huis wordt fors ingeperkt, waardoor de traditionele kelder verloren gaat.

‘Dat is een gemiste kans’, zegt architect Peter Ketsman. ‘Een kelder kan juist een heel nuttige verdieping zijn. Je kan er een thuiskantoor in onderbrengen, een speelkamer en zelfs een wellnessruimte of een mancave.’

Even duur

Ook Jan Keymis, architect bij Hippo Architecten en een expert in ondergronds bouwen, is fan van kelders. ‘Een woonkelder zorgt voor een totaal andere ruimtebeleving.’ Maar het is een misverstand dat een ondergrondse ruimte goedkoper is. ‘Een ondergrondse woonruimte is ongeveer even duur als een bovengrondse ruimte met dezelfde afwerkingsgraad. Soms kan het ondergronds een tikje goedkoper zijn, maar nooit veel’, zegt hij.

De échte besparing is dat u veel meer potentieel uit uw bouwperceel kunt halen door deels ondergronds te bouwen.
Jan Keymis
Architect

‘Het klopt dat je in een ondergrondse verdieping bespaart op de gevelafwerking - een kelder heeft nu eenmaal geen buitengevel nodig - maar tegenover die besparing staan extra werken die noodzakelijk zijn bij het bouwen van een kelder. Vooreerst zijn er de graafwerken. Daarnaast moet water weggepompt worden. Tot slot heeft u in een kelder een stevigere constructie nodig. De kosten voor die drie zaken compenseren min of meer het bedrag dat je uitspaart omdat je geen buitengevel moet afwerken.’ Concreet: als de kosten voor de gelijkvloerse verdieping 1.800 euro per vierkante meter bedragen, kunt u een even kwalitatieve woonkelder realiseren voor zowat 1.700 euro per vierkante meter.

Een ander misverstand is dat kandidaat-bouwers denken dat een woonkelder veel minder isolatie nodig heeft. ‘Hedendaagse woningen hebben meestal 16 centimeter isolatie nodig op het gelijkvloers. In de kelder kunt u het met 14 centimeter doen. ‘Dat is een besparing op isolatiemateriaal van zowat 500 euro’, zegt Keymis. ‘De échte besparing is dat u veel meer potentieel uit uw bouwperceel kunt halen door gedeeltelijk ondergronds te bouwen.’

Café onder de grond

In zijn eigen stadswoning heeft Keymis de daad bij het woord gevoegd. Van de kelder heeft hij een volwaardige verdieping gemaakt, met een plafondhoogte van 2,7 meter. De ondergrondse ruimte is ingericht als een proefruimte. ‘Mijn partner en ik zijn bierkenners. Thuis hebben we een hobbyruimte voor bier ingericht. Met een oppervlakte van 70 vierkante meter is ons ‘café’ de grootste ruimte in onze bescheiden rijwoning. Bovengronds hebben we 150 vierkante meter aan woonoppervlakte. In totaal genieten we van 220 vierkante meter. Ondergronds bouwen was de enige manier om zoveel ruimte te realiseren. Anders hadden we een groter en duurder bouwperceel nodig.’

3 misverstanden over kelders

Een kelder is minder duur dan een bovengrondse ruimte omdat je kan besparen op
gevelbekleding.
Een kelder moet je veel minder isoleren dan een ruimte bovengronds.
Met een woonkelder kan je nooit genoeg daglicht aantrekken.

Kandidaat-bouwers hebben soms koudwatervrees omdat ze denken dat een woonkelder niet genoeg daglicht heeft. ‘In onze eigen woning merken we het tegendeel. Onze kelder is een lichtrijke plek. Aan de achterkant van de ondergrondse verdieping hebben we een gevelbreed vouwraam dat uitgeeft op ons terras. Zo stroomt het daglicht de kelder in. En dankzij onze hoge kelderverdieping ligt de leefruimte iets hoger dan het straatniveau. Ook dat geeft een fijne lichtinval.’

Shoppen op -3

‘Nadenken over de alternatieven om onze hedendaagse woningen te realiseren is een must’, zegt Ketsman. ‘In verkavelingen worden steeds meer kubusvormige woningen gebouwd. Voorlopig gaan kandidaat-bouwers ervan uit dat ze het best twee verdiepingen op elkaar zetten, allemaal bovengronds. Maar het kan ook anders, door een verdieping bovengronds en een verdieping ondergronds te bouwen, of toch gedeeltelijk.’

‘Een woonkelder heeft altijd een positief effect op het binnenklimaat en de energieprestatie van een woning. Zo houdt de kelder geluid tegen en matigt hij de temperatuur in de woning, ook bovengronds.’

Volgens Keymis moeten we zuinig omspringen met de ruimte die ons rest. ‘Zeker in een dichtbevolkt gebied als Vlaanderen. De bovengrond staat vol en toch blijven we verder in de hoogte kijken als we aan bouwen denken. Terwijl ondergronds een hele wereld ligt, ruimte die vaak onbenut blijft.’

‘Op de plaatsen waar de grond extreem duur is, wordt al langer in de diepte gebouwd. In grote Japanse steden is het normaal om tot vier verdiepingen onder de grond te bouwen.’Een deel van onze publieke voorzieningen kan dan ook perfect ondergronds. Denk maar aan cinemazalen, winkelcentra en repetitielokalen in jeugdhuizen.

In Parijs is het nieuwe winkelcentrum van les Halles bijvoorbeeld onder de grond gerealiseerd, tot drie verdiepingen diep. En dichter bij huis werd de Gentse stadsbibliotheek uitgerust met een volwaardige ondergrondse verdieping.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud