Netto Het antwoord op al uw geldvragen
Advertentie

Zonnepaneeleigenaars surfen mee op schommelende energieprijzen

Als eigenaar van zonnepanelen met een digitale meter ontsnapt u niet aan de stijgende energie-prijzen. Haalt u stroom van het net, dan kost u dat meer. Het goede nieuws is dat u de overtollige elektriciteit van uw zonnepanelen duurder kunt verkopen. Al zal die prijs een heel stuk lager dan de afnameprijs zijn.
Advertentie

Volgens een aantal installateurs vindt een stormloop op zonnepanelen plaats. Dat is een kentering tegenover enkele maanden geleden, toen zowat iedereen de neus begon op te trekken voor zonnepanelen omdat het voordeel van de analoge meter met terugdraaiende teller verdwijnt.

Maar door de extreem hoge energieprijzen zijn veel mensen weer beginnen te cijferen. Ze komen tot de vaststelling dat zonnepanelen voor een deel bescherming bieden tegen de hoge prijs die ze betalen voor de elektriciteit die ze van het net halen. Alle elektriciteit die ze produceren en meteen verbruiken, moeten ze niet tegen de piekende prijzen van hun leverancier kopen. Bovendien krijgen ze voor de overtollige elektriciteit meer betaald, omdat de terugleveringstarieven net zoals de afnametarieven de hausse op de markt volgen.

Terugdraaiende teller

Nog even het voordeel van de terugdraaiende teller in herinnering brengen. Met die teller kan niet worden uitgemaakt hoeveel elektriciteit van het net werd afgenomen en hoeveel overtollige stroom van de zonnepanelen op het net werd gezet. Wordt er stroom afgenomen, dan gaat de teller vooruit; wordt er stroom geleverd, dan gaat de teller achteruit. Met een terugdraaiende teller komt het er in principe op neer dat u elektriciteit op het net zet tegen dezelfde prijs als die die u betaalt om de elektriciteit eraf te halen.

Veel zonnepanelen werken nog altijd in combinatie met een terugdraaiende analoge meter. Volgens cijfers van de netwerkbeheerder Fluvius gaat het om 438.000 van de 600.000 gezinnen met zonnepanelen.

Voor de aankoop en de verkoop van de elektriciteit gelden aparte tarieven. Het verschil tussen beide is aanzienlijk.

Het zal nog een hele tijd duren voor die allemaal met een digitale meter uitgerust zijn. Vlaams minister van Energie Zuhal Demir (N-VA) besliste in februari dat de eigenaars van zonnepanelen die minder dan 15 jaar geleden geplaatst zijn de digitale teller tot 1 januari 2025 mogen buitenhouden.

De Vlaamse energieregulator VREG was het niet eens met die beslissing. Hij vroeg een advies van de Raad van State. Volgens dat advies kan de beslissing ‘geen doorgang vinden’. Het argument is dat de uitrol van de digitale meter erdoor in het gedrang kan komen. De Vlaamse regering heeft dat advies naast zich neergelegd. ‘Zoals de beslissing genomen is, wordt ze nu uitgevoerd op het terrein’, zegt het kabinet-Demir.

Digitale meter

Als u na 1 januari 2021 besliste zonnepanelen te installeren, moet u er de installatie van de digitale meter bijnemen. Die registreert beide stroombewegingen apart. Dat betekent dat ze apart kunnen worden verrekend. De overtollige stroom kunt u niet langer zomaar op het net zetten. U moet met uw elektriciteitsleverancier een contract afsluiten om de overtollige zonnestroom te verkopen. Doet u dat niet, dan bent u de geleverde stroom kwijt.

Als u een afnamecontract hebt dat nog een tijd loopt, wordt aan het contract een addendum toegevoegd voor de teruglevering op basis van de recente tarieven. Voor het afnamecontract blijven de oorspronkelijke voorwaarden behouden tot het einde van de looptijd.

Aparte tarieven

Voor de aankoop en de verkoop worden aparte tarieven gebruikt. Het aankooptarief is de som van de elektriciteit en een aantal heffingen. De verkoopprijs is louter de prijs van de elektriciteit. Het verschil tussen beide is aanzienlijk. Dat komt niet alleen door de heffingen, maar ook omdat de prijs van de elektriciteit hoger ligt. Een particuliere consument betaalde in oktober gemiddeld 35,66 eurocent per kilowattuur (kWh), blijkt uit de boordtabellen van de federale energieregulator CREG. Daarvan is 41,60 procent voor de elektriciteit. De terugleveringstarieven liggen doorgaans zo’n vijf keer lager dan de afnametarieven.

De instaptarieven voor sommige vaste contracten liggen momenteel lager dan die voor variabele.
Roon De Borger
Manager bij consultancybedrijf Sia Partners.

De hausse op de groothandelsmarkt voor elektriciteit maakt dat de afnameprijs van elektriciteit voor particulieren een pak hoger is. Maar doorgaans volgen de afnameprijs en de terugleveringsprijs dezelfde evolutie, waardoor het weinig waarschijnlijk is dat het verschil tussen beide tarieven toeneemt. Wel kunnen er verschillen zijn afhankelijk van het soort contract.

Net zoals bij de afnamecontracten kunt u bij de terugleveringscontracten kiezen tussen vaste en variabele contracten. De variabele contracten zijn gebaseerd op een index van de groothandelsmarkt, bijvoorbeeld de gemiddelde prijs op kwartaal- of maandelijkse basis op de stroombeurs Epex Spot Belgium. De vaste contracten worden doorgaans bepaald op basis van forwardprijzen, de groothandelsprijs om energie te laten leveren binnen 1 tot 3 jaar. Als die forwardprijzen stijgen, gaan ook de prijzen van de vaste contracten omhoog.

Als consument kunt u niet volledig vrij kiezen welke combinatie u maakt tussen vaste en variabele contracten. Het komt erop neer dat u kiest voor een aanbod waarbij het afnamecontract en het terugleveringscontract aan elkaar gekoppeld zijn. Ze zijn beide ofwel vast ofwel variabel. ‘Slechts een heel klein deel van het aanbod is een combinatie van een vast afnamecontract met een variabel voor de teruglevering’, zegt Roon De Borger, manager bij het consultancybedrijf Sia Partners.

Vast contract voor afname en teruglevering

Kiest u zowel voor de aankoop als voor de verkoop van elektriciteit voor een vast contract, dan wordt voor beide contracten de marktprijs van het ogenblik vastgeklikt voor de hele looptijd van de contracten. Dat kan gaan over een periode van 1 jaar, maar ook contracten van 2, 3 en 5 jaar zijn mogelijk.

Marktanalisten gaan ervan uit dat de tarieven in 2022 zullen dalen. Als u hen volgt, sluit u beter een variabel afnamecontract af.

‘Wie een vast contract afsluit, ziet zijn prijzen bevroren voor de periode van het contract’, zegt De Borger. ‘Wie een vast contract voor 3 jaar afsloot in het diepste dal van de covidcrisis, betaalt die lage prijs nog altijd voor het energiedeel van de factuur.’ Ook voor het terugleveringscontract wordt het tarief vastgeklikt. Dat betekent dat u in de volledige contractperiode dezelfde prijs betaald krijgt, ongeacht de bewegingen op de markt.

Als u vandaag contracten vernieuwt, gebeurt dat tegen de recente marktprijzen. Dat betekent dat u voor de elektriciteit die u van het net afneemt veel meer betaalt dan in het begin van het jaar. Maar omdat de tarieven voor de afname en de teruglevering min of meer gelijklopend de trend op de markt volgen, krijgt u ook een stuk meer betaald voor uw overtollige zonnestroom. De verhouding tussen het afnametarief en het terugleveringstarief blijft dus bewaard.

Variabel contract voor afname en teruglevering

Als u vandaag voor een contractvernieuwing staat, dan is een vaste formule niet de beste oplossing. U behoudt dan de huidige hoge tarieven gedurende de hele contractperiode. ‘Dat neemt niet weg dat de instaptarieven voor sommige vaste contracten momenteel lager liggen dan die voor variabele contracten’, zegt De Borger.

Marktanalisten gaan ervan uit dat de tarieven in 2022 zullen dalen. Als u meegaat in die redenering, sluit u beter een variabel afnamecontract af. Als de elektriciteitsmarkt ontspant, zult u minder betalen voor de elektriciteit die u koopt. Koppelt u daar een variabel terugleveringscontract aan, dan zal uw verkoopprijs verhoudingsgewijs mee evolueren met de aankoopprijs.

Dat sluit niet uit dat afname- en terugleveringscontracten soms anders evolueren. ‘Er zijn variabele afnamecontracten die gebaseerd zijn op de kwartaalgemiddelden van de groothandelsmarkt, terwijl het variabele terugleveringscontract gebaseerd is op de maandgemiddelden’, zegt De Borger. ‘Het gevolg is dat de evolutie tussen de afname- en terugleveringsprijzen voor- of achterloopt. Maar over een langere periode wordt doorgaans wel dezelfde evolutie gevolgd.’

Vast contract voor afname en variabel contract voor teruglevering

Deze combinatie wordt zeer weinig aangeboden. Maar wie een aantal maanden geleden - voor de tariefstijgingen - een vast afnamecontract afsloot in combinatie met een variabel terugleveringscontract heeft het beste van twee werelden in huis. U geniet dan van een vaste afnameprijs tegen het lage tarief van toen, terwijl u de overtollige elektriciteit van uw zonnepanelen tegen de hoge tarieven van vandaag kunt verkopen. ‘Al mag je dat voordeel niet overschatten. De productie van zonne-energie is in dit seizoen laag. Er wordt niet echt veel elektriciteit op het net gezet’, zegt De Borger.

Voor consumenten die vandaag een nieuw contract afsluiten is dat voordeel er uiteraard niet. Het nieuwe vaste afnamecontract is gebaseerd op de hoge tarieven van vandaag, waardoor het verschil tussen het tarief voor de afname en het tarief voor de teruglevering zal vergroten.

Hoe kiezen en combineren?

Het is wettelijk mogelijk een afnamecontract van de ene leverancier te combineren met een terugleveringscontract van een andere. Maar in de praktijk is die mogelijkheid beperkt. ‘Engie is op dit moment de enige uitzondering’, zegt De Borger. ‘Na de betaling van vaste kosten kan je een afnamecontract nemen bij een andere energieleverancier. Maar dat bedrag is relatief hoog zodat dat meestal niet interessant is.’

Met de V-test op de site van de VREG kunt u op maat van uw situatie een overzicht maken van alle afname- en terugleveringscontracten die momenteel worden aangeboden, inclusief de voorwaarden per contract.

Om een specifieke combinatie van afname- en terugleveringstarieven te vinden laat u zich het best leiden door uw productie- en verbruikspatroon. U vindt niet altijd een scherp geprijsd afnamecontract in combinatie met een even voordelig terugleveringscontract, of omgekeerd. Het is verdienstelijk dat de VREG een overzicht van beide soorten contracten geeft, maar de ideale combinatie haalt u er niet automatisch uit. U moet zelf een kleine - weliswaar geïnformeerde - gok doen. Ga er daarbij van uit dat het afnametarief nog altijd doorslaggevend moet zijn.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud