Netto Het antwoord op al uw geldvragen
Advertentie
Advertentie

5 vragen voor wie een zaak wil beginnen

Voor de oprichting van een vennootschap hoeft u niet langer fysiek langs de notaris te passeren. Via een nieuw platform kunt u de oprichtingsakte nu ook digitaal ondertekenen. Wat moet u nog weten als u een eigen zaak in de steigers wilt zetten?
©Filip Ysenbaert

‘Veel succes met je nieuwe zaak.’ Onlangs mocht ik een vriendin zo feliciteren. Maar voor ze uit de startblokken kon schieten, moesten een resem formaliteiten worden vervuld en enkele pertinente vragen worden beantwoord. Want er komt wel wat kijken bij het oprichten van een zaak: begint u in bij- of in hoofdberoep, richt u wel of geen vennootschap op, en hoeveel startkapitaal is vereist? Netto zocht het uit.

1/ Bij- of hoofdberoep?

‘Of u in bij- of in hoofdberoep begint, hangt af van de omvang van uw zelfstandige activiteit. Hebt u een baan als werknemer of ambtenaar en wilt u die niet meteen opgeven, dan komt u in aanmerking voor het statuut van zelfstandige in bijberoep. ‘De voorwaarde is dat u minstens halftijds aan de slag bent als loontrekkende’, zegt Lene Lootens, klantenadviseur bij het ondernemingsloket van de hr-dienstenleverancier Liantis. Werkt u minder, dan wordt u automatisch zelfstandige in hoofdberoep.

Doorgaans zijn banken sneller bereid u geld te lenen als u als zelfstandige met een vennootschap werkt.
Mathias Hendrickx
Advocaat Loyens & Loeff

Vergis u niet: als zelfstandige in bijberoep moet u dezelfde formaliteiten vervullen als een zelfstandige in hoofdberoep. ‘Het grootste verschil is de hoeveelheid sociale bijdragen die u betaalt’, zegt Lootens. ‘Als zelfstandige in hoofdberoep bent u altijd een minimumbijdrage verschuldigd, ook als u een laag of geen inkomen hebt. Voor dit jaar gaat het om 748,11 euro per kwartaal.’

Voor een zelfstandige in bijberoep bestaat geen minimumbijdrage. De sociale bijdragen worden berekend op uw werkelijke inkomsten. Als starter betaalt u wel een voorlopige bijdrage van 20,5 procent op een netto belastbaar inkomen van 1.553,58 euro. ‘Dat komt neer op een voorlopige bijdrage van 82,76 euro per kwartaal’, zegt Lootens.

Als de fiscus voor een bepaald jaar uw definitieve netto belastbaar inkomen aan uw sociaal verzekeringsfonds doorgeeft, wordt uw definitieve sociale bijdrage berekend. ‘Verdient u minder dan 1.553,58 euro, dan zijn er geen sociale bijdragen verschuldigd’, zegt Lootens. Als u er zeker van bent dat u niet meer dan 1.553,58 euro zult verdienen, kunt u een vrijstelling van de voorlopige bijdragen aanvragen.

2/ Wel of geen vennootschap?

‘Zowel een zelfstandige in bij- als in hoofdberoep kan een vennootschap oprichten’, zegt Katrin Roggeman, Brussels notaris en voorzitster van Fednot, de Federatie van het Notariaat.

‘Veel starters kiezen ervoor in eerste instantie zonder vennootschap te werken, als eenmanszaak’, zegt Mathias Hendrickx, advocaat bij Loyens & Loeff, dat ook starters begeleidt. ‘Dat komt onder meer omdat een eenmanszaak weinig formaliteiten vereist en de opstartkosten lager liggen. Zo moet u geen jaarrekening opstellen en neerleggen bij de Nationale Bank, en is de tussenkomst van een notaris niet vereist.’

‘Een eenmanszaak is snel opgericht en weer stopgezet’, zegt Lootens. ‘Als uw inkomsten beperkt zijn en geen zware investeringen nodig zijn, is een eenmanszaak doorgaans aangewezen.’

Maar er zijn ook nadelen aan een eenmanszaak. ‘Zeker als uw activiteiten een zekere omvang krijgen, is het aan te raden een vennootschap op te richten’, zegt Hendrickx. Sinds de nieuwe vennootschapswetgeving op 1 mei 2019 in werking trad, gaat dat gemakkelijker, en dat uit zich in de cijfers. Tussen 1 mei 2020 en 30 april 2021 werden 37.784 nieuwe vennootschappen opgericht, blijkt uit cijfers van Fednot. Dat zijn er ruim 15 procent meer dan het jaar voordien. Ook toen was er een forse stijging: tussen 1 mei 2019 en 30 april 2020 werden 32.707 vennootschappen opgericht, of een derde meer dan in dezelfde periode ervoor.

Bijna alle nieuwe vennootschappen die het afgelopen jaar zijn opgericht (96,3%) zijn bv’s of besloten vennootschappen. Onlogisch is dat niet, want dat is sinds 1 mei 2019 de basisvennootschap voor wie een bedrijf wil oprichten. De bv vervangt de vroegere bvba.

Waarom zou u beter een vennootschap oprichten? Via een bv kunt u uw privévermogen afscheiden van het bedrijf. Zo kunnen schuldeisers niet aan uw privébezittingen als uw onderneming in moeilijkheden komt. ‘Dat is niet zo bij een eenmanszaak’, zegt Hendrickx. ‘Dan kunnen professionele schuldeisers wel aan uw volledige vermogen.’

Ook om fiscale redenen kan het interessanter zijn een vennootschap op te richten. ‘Bij een eenmanszaak worden uw inkomsten belast in de personenbelasting. De belastingvoet kan dan oplopen tot 50 procent. Richt u een vennootschap op, dan betaalt u vennootschapsbelasting. Die bedraagt maximaal 25 procent. En voor starters geldt onder bepaalde voorwaarden een tarief van 20 procent op de eerste schijf van 100.000 euro’, zegt Hendrickx. ‘Ook kunt u met een vennootschap de winst in het bedrijf laten zitten en uitkeren als dividend.’ Een dividend wordt minder zwaar belast (roerende voorheffing van 30%) dan een loon.

‘Doorgaans zijn banken sneller bereid u geld te lenen als u als zelfstandige met een vennootschap werkt. Ook is een vennootschap niet noodzakelijk gebonden aan de oprichter en zijn er dus meer mogelijkheden als het aankomt op opvolging of overlating van uw zaak’, zegt Hendrickx.

3/ Hoeveel startkapitaal heb ik nodig?

‘In tegenstelling tot voor een bvba is het voor de oprichting van een bv niet meer verplicht in een minimum aan startkapitaal te voorzien’, zegt Lootens. ‘Dat betekent niet dat u een bv kan oprichten zonder de inbreng van eigen vermogen’, onderstreept Hendrickx. ‘Uw vennootschap moet een toereikend aanvangsvermogen hebben. Dat wil zeggen: voldoende startvermogen voor uw geplande activiteiten over een periode van ten minste twee jaar.’

Een financiële buffer is sowieso belangrijk, maar zeker ook als uw zaak niet het verhoopte succes is en failliet gaat. ‘Bij een faillissement binnen drie jaar kunt u als oprichter aansprakelijk worden gesteld als blijkt dat het aanvangsvermogen bij de oprichting manifest ontoereikend was’, zegt Roggeman. Dan kan een curator alsnog aanspraak maken op uw privévermogen om de schulden van uw vennootschap af te lossen. ‘Voor uw aansprakelijkheid als bestuurder kunt u voor uw gezinswoning een verklaring van onbeslagbaarheid laten opmaken’, zegt Roggeman.

Bij een eenmanszaak is geen minimum aan startkapitaal vereist.

4/ Welke stappen moet ik ondernemen?

Wilt u een bv oprichten, dan moet u naar de notaris. De oprichting van een bv gebeurt via een authentieke akte. Weet dat er ook andere vennootschapsvormen zijn - de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap - die via een onderhandse akte kunnen worden opgericht en waarvoor u niet naar de notaris hoeft. Dan geniet u niet van de bescherming van uw privébezittingen tegen de schulden van vennootschap.

Sinds deze maand hoeft u niet meer fysiek langs de notaris om de authentieke akte voor de oprichting van uw bedrijf te ondertekenen. Dat kan volledig digitaal, via een videoconferentie en een elektronische handtekening.

De oprichting van een bv gaat gepaard met enkele verplichtingen. ‘De ondernemer moet een uitgebreid financieel plan opstellen, dat ter beschikking moet zijn bij de ondertekening van de oprichtingsakte’, zegt Roggeman.

In dat financieel plan, dat doorgaans wordt opgesteld met een accountant, moet onder meer deze informatie staan:

- Een overzicht van alle financieringsbronnen bij de oprichting.
- Een begroting van de verwachte inkomsten en uitgaven voor minstens twee jaar.
- Een geprojecteerde resultatenrekening na 12 en 24 maanden.
- Een beschrijving van de gehanteerde hypotheses bij de schatting van de verwachte omzet en winst.

Daarnaast moet u statuten opstellen, zeg maar: de leefregels van uw vennootschap. ‘Daarin staat onder meer wat de vennootschap doet, hoeveel vermogen voorhanden is, wat moet gebeuren bij een overdracht van aandelen, hoe de onderneming wordt bestuurd, hoe de beslissingen worden genomen, hoe de algemene vergadering wordt georganiseerd en hoe de (eventuele) ontbinding en vereffening van de vennootschap zal gebeuren’, zegt Roggeman.

‘Een notaris kan u ook wegwijs maken in het huwelijksvermogensrecht en helpen met de successieplanning’, zegt Roggeman. ‘Als u start als zelfstandige en u bent getrouwd, speelt het huwelijksstelsel waaronder u in het huwelijksbootje stapte een belangrijke rol. Hebt u geen huwelijkscontract en bent u getrouwd onder het wettelijk stelsel, dan behoort de waarde van het bedrijf in principe aan beiden toe.’

Wilt u een eigen zaak oprichten, dan moet u uiteraard een bankrekening openen. De bank kan u - of uw notaris - een attest van de storting van het startvermogen bezorgen, maar dat is sinds 1 mei 2019 niet meer verplicht.

Als zelfstandige moet u zich ook inschrijven in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO), of u nu via een eenmanszaak of met een vennootschap werkt. ‘Elke onderneming heeft een uniek ondernemingsnummer nodig’, zegt Hendrickx. Die registratie gebeurt via een van de acht erkende ondernemingsloketten in ons land (Liantis, Acerta, Xerius, Eunomia, Formalis, Securex, Partena en UCM), zowel fysiek als digitaal. ‘Vaak krijgen we de vraag om inschrijving via de boekhouder van de zelfstandige’, zegt Lootens.

‘Vergeet de inschrijving in de KBO niet als u een bv opricht’, waarschuwt ze. ‘Bij een vennootschap creëert de ondernemingsrechtbank het ondernemingsnummer. Elke onderneming dient daarna verder geregistreerd te worden in de KBO. Dat wordt nogal eens over het hoofd gezien.’

Het ondernemingsloket regelt de inschrijving in de KBO, waardoor u een ondernemingsnummer krijgt. Daarnaast laat het loket ook uw ondernemingsnummer activeren als btw-nummer. ‘We controleren ook de voorwaarden om als ondernemer aan de slag te mogen’, zegt Lootens. ‘Als u een zaak begint in Brussel of Wallonië, moet u over een basiskennis bedrijfsbeheer beschikken. Voor sommige beroepen is ook een bewijs van beroepskennis nodig. Ook regelen we de aanvraag van eventuele vergunningen, bijvoorbeeld om alcohol te mogen verkopen.’

‘Als de notaris digitaal de oprichtingsakte neerlegt, gebeurt de inschrijving in de KBO automatisch via het eDepot van Fednot’, zegt Roggeman.

5/ Hoeveel kost het?

Begint u als zelfstandige via een eenmanszaak, dan moet u rekenen op ongeveer 160 euro voor de inschrijving in de Kruispuntbank (90,50 euro) en de activatie van uw ondernemingsnummer als btw-nummer (indien btw-plichtig), zegt Lootens.

Richt u een vennootschap op waarvoor de tussenkomst van een notaris vereist is, dan moet u rekenen op gemiddeld 1.500 euro. ‘Daarin zit het ereloon van de notaris, in functie van het kapitaal’, zegt Roggeman. ‘Maar ook alle kosten en belastingen, zoals de kosten voor de publicatie in het Staatsblad (230 euro), de registratierechten (150 euro met bijlage), het recht op geschriften (95 euro) en de btw (21%).’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud