Handleiding bij de effectentaks

©Cynthia Boll/Hollandse Hoogte

Wat moet u weten over de nieuwe belasting?

Het is een primeur. Met de taks op effectenrekeningen wil de federale regering voor het eerst een belasting op financieel vermogen heffen. Tot dusver belastte ze alleen roerende inkomsten en financiële transacties. Veel beleggers zijn ervan overtuigd dat de taks van 0,15 procent op effectenrekeningen de doos van Pandora opent. Ze vrezen dat een volgende regering het belastingtarief zal verhogen of de belastbare basis zal uitbreiden.

Wie moet de effectentaks betalen?

Een natuurlijke persoon met een of meerdere effectenrekeningen met een totale waarde van minstens 500.000 euro betaalt vanaf 2018 effectentaks. Een belastingplichtige met een portefeuille van maximaal 499.999 euro is dus niet getroffen. Voor een koppel bedraagt de vrijstelling tweemaal 499.999 euro. Een inwoner van België betaalt effectentaks op de waarde van alle Belgische en buitenlandse effectenrekeningen. Een niet-inwoner betaalt effectentaks als hij of zij in België een effectenrekening heeft met een waarde van minstens 500.000 euro. Niet-inwoners zullen wellicht hun rekening sluiten en hun kapitaal naar het buitenland verplaatsen.

Welke effecten zijn belastbaar en welke niet?

Beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde aandelen, beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde obligaties, kasbons, beleggingsfondsen, trackers en warrants zijn belastbaar als ze op een effectenrekening staan. Ook certificaten van aandelen (bijvoorbeeld Triodos) en certificaten van obligaties zijn belastbaar.

Pensioenspaarfondsen en levensverzekeringen (tak21- en tak23-producten) zijn vrijgesteld. Ook aandelen op naam zijn vrijgesteld. Voorbeelden zijn de coöperatieve aandelen van Cera, Argen-Co en Crelan-Co. Er is wel een uitzondering. Aandelen op een effectenrekening die vanaf 9 december 2017 zijn omgezet in aandelen op naam zijn na de omzetting nog één jaar belastbaar. Aandelen die voor 9 december 2017 zijn omgezet, zijn vrijgesteld. Opties, futures en swaps zijn niet belastbaar.

Hoe hoog is de belasting?

Het belastingtarief bedraagt 0,15 procent. Dat tarief is van toepassing op de totale waarde van de effectenportefeuille en dus niet op de schijf vanaf 500.000 euro. Als u een effectenportefeuille hebt van 499.999 euro, betaalt u 0 euro effectentaks. Indien u een portefeuille hebt van 500.000 euro betaalt u 0,15 procent of 750 euro. U houdt na betaling van de taks dus slechts 499.250 euro over.

De banken zullen in 2018 de belastbare basis bepalen op grond van de gemiddelde waarde van de effectenportefeuille op drie data: 31 maart, 30 juni en 30 september. Op dat bedrag is 0,15 procent effectentaks verschuldigd. Vanaf 2019 is de belastbare basis gelijk aan de gemiddelde waarde op vier data: 31 december van het jaar ervoor, 31 maart, 30 juni en 30 september.

De waarde van de beursgenoteerde effecten is de slotkoers op de referentiedatum. De waarde van de beleggingsfondsen is de netto-inventariswaarde. De waarde van niet-beursgenoteerde effecten is gebaseerd op ‘gezaghebbende bronnen’ die banken gebruiken bij hun informatieverplichting aan klanten in het kader van de Europese beleggersrichtlijn Mifid II. Als dat niet mogelijk is, wordt de waarde ‘naar best vermogen’ geschat. Bankiers vrezen dat de waardebepaling van niet-genoteerde effecten tot discussies zal leiden.

Wie houdt de taks in en hoe?

De banken zullen de taks inhouden en betalen op 1 oktober. Als u bij twee banken een effectenrekening hebt van telkens 300.000 euro, zullen die banken geen taks inhouden. Die banken weten niet dat u een effectenportefeuille hebt van meer dan 500.000 euro. U kunt wel aan beide banken vragen om toch 0,15 procent taks in te houden. Indien u dat niet doet, moet u het volgende jaar op de belastingaangifte meedelen dat u een effectenrekening hebt van 600.000 euro, zodat de fiscus bij de afrekening de taks kan innen.

Voor rekeningen in onverdeeldheid veronderstelt de fiscus dat elke titularis een proportioneel deel van de effecten bezit. Stel dat drie beleggers een rekening in onverdeeldheid hebben, dan zal de bank bij elk van de drie een derde van de verschuldigde taks innen. Als de ene titularis meer bezit dan de andere, kunt u naargelang het geval de te veel betaalde taks recupereren dan wel extra betalen via de aangifte. Het is mogelijk dat sommige banken die dienstverlening aanbieden en meteen het correcte bedrag inhouden als de titularissen hun correcte aandeel in de rekening in onverdeeldheid meedelen.

Hoeveel moet de taks opbrengen?

De regering mikt op 254 miljoen euro. Veel specialisten vinden dat erg optimistisch. Ze verwachten dat sommige beleggers hun gedrag aanpassen om de taks te ontwijken. De Europese Commissie raamt de opbrengst op 175 miljoen en ING mikt op zowat 150 miljoen.

Valt de taks te omzeilen?

De regering kondigde al maatregelen aan om de ontwijking te beperken. De spreiding van de effectenportefeuille over meerdere rekeningen is geen oplossing. Belastingplichtigen zullen op de belastingaangifte moeten vermelden of ze één of meerdere effectenrekeningen hebben.

Maar ontwijking is mogelijk. U kunt de taks omzeilen door aandelen, obligaties of beleggingsfondsen op een effectenrekening om te zetten in aandelen, obligaties of beleggingsfondsen op naam. Maar als u aandelen niet voor 9 december 2017 hebt omgezet, betaalt u de belasting nog één jaar. Die antimisbruikbepaling geldt niet voor fondsen en obligaties, zeggen sommige fiscalisten. U moet er zich ook van bewust zijn dat banken enkele tientallen euro’s kosten aanrekenen voor elke omzetting en dat effecten op naam minder vlot verhandelbaar zijn dan effecten op een rekening.

Als u vanaf 1 januari 2018 effecten onderbrengt in een rechtspersoon (vennootschap) moet u toch de taks betalen als die inbreng als enig doel heeft om te ontsnappen aan de belasting. De vraag is hoe de fiscus zal bepalen wat het al dan niet enige motief is van zo’n inbreng. Discussies daarover tussen de fiscus en de belastingplichtige dreigen.

In sommige gevallen kan een splitsing of herschikking van de effectenrekening van een koppel helpen om de taks te vermijden. Stel dat de effectenrekening van 600.000 euro op naam staat van een van de partners. Als die partner effecten met een waarde van meer dan 100.000 euro transfereert, moet hij geen taks meer betalen. Koppels die op die manier aan fiscale optimalisatie doen, moeten wel rekening houden met andere mogelijke gevolgen. Is zo’n transfer een schenking? Wat gebeurt er bij een scheiding?

Voorts kunt u belastbare effecten verkopen en de opbrengst investeren in vrijgestelde producten, zoals levensverzekeringen. Ook vastgoed is een alternatief.

Wat doen beleggers om de taks te omzeilen?

Een eerste concreet gevolg is dat sommige beleggers aandelen op rekening omzetten in aandelen op naam (zie inzet).

Een klein aantal beleggers neemt heel drastische maatregelen. ‘Enkele zeer rijke Belgische klanten hebben beslist België te verlaten’, zegt Erik Joly, hoofdstrateeg van ABN AMRO België. ‘Het is de taks te veel, zeggen ze. Ze bereiden een verhuizing voor.’ Bij andere banken zijn geen gelijkaardige echo’s te horen. Fiscaal advocaat Anton van Zantbeek heeft vragen bij een vertrek naar het buitenland. ‘Effectief verhuizen is schieten met een kanon op een mug.’

Maar andere beleggers zitten niet stil. ‘We zien wat meer schenkingen aan de kinderen’, zegt Herman Hendrickx van de private bank Dierickx Leys. Andere bankiers bevestigen dat.

Bovendien passen koppels hun effectenrekening(en) aan. Veel rekeningen staan nog op één naam. Sommige rekeningen worden nu op naam van beide partners gezet. Of de man boekt een deel over naar de vrouw, of omgekeerd.

Maar veel beleggers doen voorlopig niets. Sommige banken raden dat ook aan, omdat ze wachten tot de taks definitief is goedgekeurd in het parlement. ‘Wie net boven de 500.000 euro zit, zal morrelen aan zijn portefeuille’, verwacht een private bankier. ‘Wie veel meer heeft, zal wellicht minder bijsturen.’

©Mediafin

Rijke Belgen vluchten naar aandelen op naam

Rijke beleggers hebben al voor minstens 418 miljoen euro aandelen omgezet in aandelen op naam om te ontsnappen aan de effectentaks. Dat blijkt uit een rondvraag van De Tijd.

De vlucht naar aandelen op naam is nog veel groter dan onze peiling suggereert. Slechts 9 van de 28 gecontacteerde ondernemingen wilden cijfers meedelen.

Koploper met grote voorsprong is Ackermans & van Haaren (AvH). ‘We willen benadrukken dat de omzetting vooral is gevraagd door aandeelhouders die al meerdere jaren of zelfs decennia loyaal zijn. Zij gedragen zich de facto al als aandeelhouders op naam’, stelt de Antwerpse holding.

‘Ook het nieuwe wetboek van vennootschappen dat er aankomt, speelt een rol. Het wordt mogelijk dubbel stemrecht in te voeren voor aandeelhouders die minstens twee jaar aandelen op naam bezitten.’

Behalve bij Ackermans & van Haaren (6,9%) is het aantal omgezette aandelen gelijk aan minder dan 1 procent van het totale aantal aandelen.

Kan het Grondwettelijk Hof de taks vernietigen?

Dat is mogelijk. De Raad van State maakt in een advies opmerkingen over de verschillende fiscale behandeling van effecten op een rekening en effecten op naam. De instelling merkt op dat het Grondwettelijk Hof zal moeten beoordelen of dat onderscheid gerechtvaardigd is.

Er zijn twee redenen waarom de regering een onderscheid maakt. In de eerste plaats nemen aandelen op naam op een ‘actievere’ manier deel aan het leven van de vennootschap. Voorts is een vrijstelling van aandelen op naam eenvoudiger. De banken kunnen alleen een taks op effectenrekeningen innen. Een taks op effecten op naam is enkel mogelijk via de belastingaangifte en dat is voor de fiscus complexer.

De Raad van State stelt ook vast dat de taks alleen natuurlijke personen viseert en geen rechtspersonen. De regering zegt dat rechtspersonen in sommige gevallen tweemaal belastingen zouden moeten betalen als ze ook worden onderworpen aan de effectentaks.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n