netto

Wie pikt de fiscus eruit voor controle?

©iStock

De fiscus heeft zijn oog laten vallen op de aangifte van de personenbelasting. Het aantal doorgedreven controles verandert niet, maar die worden voortaan wel vooraf aangekondigd. Of u bij de 'gelukkigen' bent, hangt af van een ondoorzichtig puntensysteem.

Er zouden meer controles op til zijn van gewone aangiftes, werd hier en daar gefluisterd. Vooral de personenbelasting zou in het vizier van de fiscus liggen. Klopt niet helemaal, luidt het bij de belastingadministratie. “Het enige verschil is dat we voortaan enkele doorgedreven controleacties vooraf aankondigen", zegt Francis Adyns, woordvoerder van de algemene administratie fiscaliteit. “Vergelijk het met de politie die laat weten waar ze op snelheid zal controleren.”

eBay

Op de lijst staan groepen die elk jaar onder de loep worden gehouden, zoals loontrekkenden en bedrijfsleiders met werkelijke kosten of bedrijven die gebruik maken van de notionele interestaftrek. Nieuw zijn sportclubs omdat die in het verleden - vaak bewust of onbewust - hun boekhoudkundige verplichtingen aan hun laars lapten. “Voor hen hebben we vorig jaar infosessies gehouden. Dit jaar gaan we na of ze die goede raad ook hebben toegepast.” En ook wie verkoopt op het internet, mag een controle verwachten. "We hebben het afgelopen jaar het internet afgespeurd naar mensen die meer doen dan af en toe een stuk aanbieden op eBay", zegt Adyns.

Grote stapel

Hoort u niet in die categorieën thuis, dan hoeft u zich nog altijd weinig zorgen te maken. Van de goed 4 miljoen aangiften voor personenbelasting die in 2010 werden ingediend, onderwierp de fiscus er 13.000 aan een grondig onderzoek. Dat is een miserabele 0,3 procent. Bij ondernemingen gaat het om 5 à 6 procent van de aangiftes.

Hoe die uit de grote stapel worden gepikt, blijft een van de best bewaarde geheimen van de belastingadministratie. Zeker is dat het rotatiesysteem, waarbij belastingplichtigen sommige jaren meer kans hadden op controle en andere jaren op beide oren mochten slapen, tot het verleden hoort. "Dat is oude kost", zegt Adyns. “Vandaag selecteren we de dossiers op centraal niveau via een systeem van risicoanalyse. En ook de lokale controlediensten krijgen ruimte om achter dossiers aan te gaan als ze onraad ruiken.”

Mercurius

De software die de dossiers volgens risico op misbruik selecteert, heet Mercurius en werkt op basis van punten. Wat de criteria zijn om punten te sprokkelen en waar dan precies de kritieke puntengrens ligt die ertoe leidt dat er een controleur langskomt, blijft onnoemelijk vaag. “Dat hoort tot de interne keuken”, wimpelt Adyns de vraag af.

En die wordt goed afgeschermd. Michel Maus, fiscaal advocaat, heeft er ook het gissen naar wat de parameters van het puntensysteem zijn. “Het blijft supergeheim. We weten alleen dat er alarmsignalen zijn waar de administratie altijd op af komt. Iemand die vandaag een vruchtgebruikconstructie opzet, zonder langs de rulingscommissie te zijn gepasseerd, mag  zeker die vragen verwachten", zegt Maus. Hetzelfde geldt voor wie een fors bedrag terugtrekt van de btw. “Maar of de grens nu bij 10.000 euro of bij 100.000 euro ligt, dat weten we niet.”

In de periode 2010-2011 zijn er ook gerichte controles geweest op basis van informatie uit het geautomatiseerde uitwisselingssysteem dat sinds de Europese spaarrichtlijn in werking is. “Het Rekenhof gaf al aan dat de fiscus amper 60 procent van die informatie tot bij de lokale controlediensten laat doorstromen. Dat probleem zal nog verscherpen wanneer in 2015 de richtlijn van kracht wordt die ook arbeidsinkomsten, onroerende goederen en pensioenen mee in beschouwing neemt", zegt Maus.

Datamining

De administratie verkondigt het nobele streven om via een betere risicoanalyse en het intensieve gebruik van datamining (het kruisen van gegevens uit sociale zekerheid en andere overheidsbronnen) te evolueren naar meer gerichte controles. Michel Maus plaatst vraagtekens bij die goede voornemens. “Zonder zware investering in informatica kan de administratie onmogelijk al die informatie verteren die ze binnenkort binnenkrijgt. En dat lijkt me onwaarschijnlijk op een moment dat er geen geld is", zegt Michel Maus.

Antwerpse horeca

Maar er bestaat ook een eenvoudig recept. "Net als het verkeersbeleid kan ook de fiscale controle efficiënter worden door ze transparant te maken", zegt Maus. “Laat de Antwerpse horeca weten dat die sector volgend jaar grondig wordt gecontroleerd en geef de sector 6 maanden de tijd om alles in orde te brengen. Dan hoeft de fiscus maar in een zetel te zitten en de centen rollen binnen.”

"Als het systeem wil werken, dan moet iedereen de indruk hebben dat hij wordt gecontroleerd, net als in het verkeer", zegt Maus. “En we mogen niet zoals vandaag een beetje aan 'cherry picking' doen. Dat levert alleen gefrustreerde mensen op die zich afvragen waarom zij wel en hun concurrenten niet worden gecontroleerd. Daarmee kweek je niet de fiscale burgerzin die de fiscus voor ogen heeft.”

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect