Netto Het antwoord op al uw geldvragen

Alleen of samen een belastingaangifte invullen?

Koppels moet samen één belastingaangifte invullen: dat is de regel. Al zijn er ook uitzonderingen. En hoe verdeelt u de inkomsten bij een gezamenlijke aangifte?
©Alexia Mangelinckx

Weinig twijfel: singles vullen alleen een belastingaangifte in. Of koppels samen een aangifte moeten invullen, hangt af van de manier waarop ze hun relatie juridisch hebben vormgegeven. Een overzicht.

U bent gehuwd

Gehuwden moeten samen met hun partner een belastingaangifte invullen. Een uitzondering op die regel is als u in de loop van 2019 in het huwelijksbootje bent gestapt, op voorwaarde dat u al niet wettelijk samenwoonde in 2018 (zie hieronder). U moet dan nog één keer elk een afzonderlijke aangifte indienen.

Wist u dat?

Bij een gezamenlijke aangifte geeft u de inkomsten van de man aan in de linkerkolom, die van de vrouw in de rechterkolom.

Bij een gezamenlijke aangifte geeft u de inkomsten van de man aan in de linkerkolom, die van de vrouw in de rechterkolom. Bij partners van hetzelfde geslacht vult de oudste de linkerkolom in.

Beroepsinkomsten (zoals lonen, winsten of baten) en vervangingsinkomsten (zoals pensioenen, werkloosheidsuitkeringen of andere uitkeringen) zijn altijd eigen inkomsten; elke partner moet ze dus in de eigen kolom aangeven. Dat geldt ook voor occasionele winsten of baten, ontvangen onderhoudsuitkeringen en sommige prijzen, subsidies, renten en pensioenen toegekend aan geleerden, schrijvers of kunstenaars.

Inkomsten uit vastgoed, beleggingen en sommige diverse inkomsten zijn daarentegen mogelijk gemeenschappelijke inkomsten; u moet ze dus misschien verdelen tussen u en uw partner. Uw huwelijksvermogensstelsel bepaalt welke inkomsten ‘eigen’ zijn en welke ‘gemeenschappelijk’. De eigen inkomsten geeft u aan in de kolom van de betrokken partner, de gemeenschappelijke inkomsten geeft u elk voor de helft aan.

Gehuwd zonder huwelijkscontract

Stelde u bij uw huwelijk geen huwelijkscontract op, dan bent u automatisch getrouwd onder het wettelijk stelsel. Kenmerkend is dat elke partner een eigen vermogen heeft en dat er daarnaast ook een gemeenschappelijk vermogen is. Alle bezittingen van voor het huwelijk en alle erfenissen en schenkingen na het huwelijk zijn eigen. Alle inkomsten verkregen vanaf het huwelijk behoren tot de gemeenschap, die elk voor de helft moet worden aangeven. Dat geldt dus ook voor de intresten en dividenden van een eigen beleggingsportefeuille of de huurinkomsten van een eigen appartement, ontvangen na het huwelijk.

Gehuwd met scheiding van goederen

Koppels die gehuwd zijn volgens het stelsel van scheiding van goederen hebben in principe geen gemeenschappelijk vermogen. Elke partner heeft eigen inkomsten en geeft die aan in zijn kolom. Worden bepaalde zaken samen gekocht, dan behoren ze tot het eigen vermogen in de verhouding tot het gekochte deel in de eigendom. Is het niet mogelijk het eigendomsaandeel aan te tonen, dan geeft iedere partner de helft van de inkomsten aan.

TIP!
Lagere belastingfactuur dankzij huwelijk of wettelijke samenwoning

Na het indienen van een gezamenlijke aangifte volgt één gezamenlijke belastingafrekening. Toch betekent dat niet dat de belastingen voor beide partners samen berekend worden. De belastingberekening gebeurt per partner en alleen maar op het einde worden de saldi van beide partners samengeteld. De uiteindelijke terugbetaling of belastingschuld is gemeenschappelijk.

Gehuwden en wettelijke samenwoners hebben een aantal privileges. Zo kan wie in 2019 gehuwd is of wettelijk ging samenwonen een belastingvoordeel hebben. Als de nettobestaansmiddelen van uw echtgenoot of wettelijk samenwonende partner niet meer dan 3.330 euro bedroegen in 2019, kan u recht hebben op een verhoging van de belastingvrije som met 1.610 euro. Daardoor ontsnapt een groter deel van uw inkomen aan belasting (zie blz. 15).

Voor wie al langer gehuwd is of wettelijk samenwoont, wordt - als aan de voorwaarden is voldaan - automatisch het huwelijksquotiënt toegepast. Dat is een voordeel voor koppels waarvan een van de partners weinig of geen inkomsten heeft. Daarbij wordt tot 30 procent van het beroepsinkomen van de ene partner - met een maximum van 10.940 euro - fictief toegewezen aan de andere partner. Zo verdwijnt een deel van de inkomsten uit de hogere belastingtarieven bij de ene partner en worden ze tegen lagere tarieven belast bij de andere.

Een analoge werkwijze is er voor een meewerkende echtgenoot met beperkte inkomsten. Ook kunnen gehuwden en wettelijk samenwonenden beroepsverliezen onder elkaar verrekenen.

U woont wettelijk samen

U woont wettelijk samen als u een verklaring van wettelijke samenwoning hebt afgelegd op het gemeentehuis. U vult dan samen met uw partner één belastingaangifte in. De uitzondering op die regel is als u in de loop van 2019 wettelijk bent gaan samenwonen: in dat geval vult u nog één keer elk een afzonderlijke aangifte in.

Koppels die wettelijk samenwonen, hebben in principe geen gemeenschappelijk vermogen. Elke partner geeft zijn eigen inkomsten aan in de juiste kolom: de man in de linkerkolom, de vrouw in de rechterkolom. Bij partners van hetzelfde geslacht vult de oudste de linkerkolom in. Worden bepaalde goederen samen gekocht, dan behoren ze tot het eigen vermogen in verhouding tot het gekochte deel in de eigendom.

Is het niet mogelijk het eigendomsaandeel aan te tonen, dan geeft iedere partner de helft van de inkomsten aan.

U woont feitelijk samen

U bent feitelijk samenwonend als u gedomicilieerd bent op hetzelfde adres zonder verdere formaliteiten. Voor de fiscus zijn feitelijke samenwoners alleenstaanden. Elke partner vult dus een eigen aangifte in.

U ging in 2019 uit elkaar

Als in de loop van 2019 de echtscheiding werd uitgesproken of de wettelijke samenwoning werd beëindigd, vullen u en uw ex-partner elk een eigen belastingaangifte in. Let wel, niet de datum van het vonnis van de echtscheiding is van belang, wel de datum waarop de echtscheiding werd overgeschreven in de registers van de burgerlijke stand.

Wie in 2019 op een ander adres ging wonen en dus feitelijk gescheiden leeft (zonder dat een echtscheiding werd uitgesproken of zonder dat de wettelijke samenwoning beëindigd werd), moet in principe nog één keer een gezamenlijke belastingaangifte indienen. Om praktische redenen zal de fiscus wel een afzonderlijke aangifte aanvaarden, maar zal hij maar één belastingafrekening (aanslagbiljet) opstellen. Let wel, via Tax-on-web kunt u voor het jaar van de feitelijke scheiding alleen een gezamenlijke aangifte indienen. Als u twee afzonderlijke aangiftes wilt indienen, moet u elk een blanco papieren aangifteformulier vragen aan uw belastingkantoor.

Wie al langer feitelijk gescheiden leeft, vult een eigen aangifte in.

Uw partner is in 2019 overleden

Was u gehuwd of wettelijk samenwonend en bent u in de loop van 2019 uw partner verloren? U moet een aparte belastingaangifte indienen: een aangifte op uw naam waarin u uw eigen inkomsten vermeldt en een andere aangifte op naam van de nalatenschap van de overleden echtgenoot of wettelijk samenwonende partner waarin de inkomsten van de overledene vermeld worden. Nieuw is dat de aangifte van in 2019 en 2020 overleden personen volledig vooraf ingevuld zal zijn.

U hebt de keuze tussen een afzonderlijke of een gemeenschappelijke belastingberekening. U zal zelf moeten narekenen wat de voordeligste keuze is. De overlevende echtgenoot of wettelijk samenwonende partner moet zijn keuze aanduiden in zijn eigen aangifte.

U of uw partner werkt voor een internationale organisatie

Ambtenaren of personeelsleden van een internationale organisatie - ook zij die gepensioneerd zijn - moeten een aparte aangifte invullen. Voorwaarde is dat meer dan 10.940 euro beroepsinkomsten bij overeenkomst zijn vrijgesteld en niet in aanmerking komen voor de berekening van de belasting op andere inkomsten. Dat is bijvoorbeeld het geval als u werkt voor de Europese Unie of de Verenigde Naties. Is niet aan die voorwaarden voldaan, dan moet u een gezamenlijke aangifte indienen.

De juiste codes

Uw samenlevingsvorm moet u aangeven in vak II onder de titel ‘A. Persoonlijke gegevens’. Alleenstaanden, feitelijke samenwoners en wie uit de echt gescheiden is, kruisen de code 1001 aan. Voor wie feitelijk gescheiden is, is er de code 1018. U kruist de code 1019 aan als de feitelijke scheiding in 2019 plaatsvond.

De code 1002 moet worden aangekruist door wie gehuwd is of wettelijk samenwoont. Als u in 2019 uw jawoord gaf, kruist u ook de code 1003 aan. De volgende code 1004 is er voor het geval de nettobestaansmiddelen van uw kersverse partner in 2019 niet meer dan 3.330 euro bedroegen.

Als u weduwe of weduwnaar bent, moet u de code 1010 aankruisen. De code 1011 is er voor wie zijn echtgenoot of wettelijk samenwonende partner in 2019 verloren is. Bij de code 1012 en 1013 kan u al dan niet kiezen voor een gemeenschappelijke aanslag.

(Gepensioneerde) ambtenaren en personeelsleden van internationale organisaties moeten de codes 1062/2062 aankruisen. De ambtenaar kruist ook de code 1020 aan als zijn beroepsinkomsten meer dan 10.940 euro bedroegen in 2019, zijn huwelijkspartner of wettelijk samenwonende partner kruist de code 1021 aan.

PwC
Lees meer

Gesponsorde inhoud