Netto Het antwoord op al uw geldvragen
Advertentie
Advertentie

Alleen of samen een belastingaangifte invullen?

Of koppels samen één aangifte of twee verschillende aangiftes invullen, hangt af van de manier waarop ze hun relatie hebben vormgegeven. Hun jawoord is ook bepalend voor de verdeling van de inkomsten.
©Klaas Verplanke

Geen twijfel mogelijk: singles vullen hun belastingaangifte alleen in. Voor koppels luidt de algemene regel dat ze samen hun belastingaangifte invullen. Maar het is niet omdat u met uw partner onder hetzelfde dak woont dat de fiscus u als koppel ziet. Dat is alleen het geval voor stellen die getrouwd zijn of een verklaring van wettelijke samenwoning hebben ondertekend. Ze vullen een gezamenlijke belastingaangifte in, behalve in het jaar van het huwelijk of van de wettelijke samenwoning.

De essentie

Voor u? Als u samenwoont met een partner.

Wat onthouden? De manier waarop u uw relatie hebt vormgegeven, bepaalt de aangifte. Feitelijke samenwoners zijn voor de fiscus alleenstaanden. Wettelijke samenwoners en mensen die getrouwd zijn volgens het stelsel van scheiding van goederen hebben in principe alleen eigen inkomsten. Wie trouwde zonder huwelijkscontract moet mogelijk de inkomsten verdelen met zijn partner.

Hoe belastingen besparen? Als een partner maar beperkte inkomsten heeft, is een huwelijk of een wettelijke samenwoning fiscaal voordeliger.


In het jaar waarin partners feitelijk uit elkaar gaan, worden ze nog als koppel beschouwd. Pas vanaf het jaar dat volgt op de feitelijke scheiding is men fiscaal weer een ‘alleenstaande’. Als de echtscheiding werd uitgesproken of een wettelijke samenwoning officieel is beëindigd, wordt men datzelfde jaar nog opnieuw fiscaal alleenstaande.

Bent u gedomicilieerd op hetzelfde adres zonder verdere formaliteiten? Feitelijke samenwoners zijn voor de fiscus alleenstaanden. Elke partner vult een eigen aangifte in.

Welke kolom moet u invullen?

Bij een gezamenlijke aangifte geeft u de inkomsten van de man aan in de linkerkolom, die van de vrouw in de rechterkolom. Bij partners van hetzelfde geslacht vult de oudste de linkerkolom in.

Welke inkomsten moeten verdeeld worden en hoe?

Beroepsinkomsten (zoals lonen, winsten of baten) en vervangingsinkomsten (zoals pensioenen, werkloosheidsuitkeringen of andere uitkeringen) zijn altijd eigen inkomsten. Elke partner geeft ze in de eigen kolom aan. Dat geldt ook voor occasionele winsten of baten, ontvangen onderhoudsuitkeringen en sommige prijzen, subsidies, renten en pensioenen toegekend aan geleerden, schrijvers of kunstenaars.

Inkomsten uit vastgoed, beleggingen en sommige diverse inkomsten zijn daarentegen mogelijk gemeenschappelijke inkomsten: u moet ze misschien verdelen tussen u en uw partner. Uw huwelijksvermogensstelsel bepaalt welke inkomsten ‘eigen’ zijn en welke ‘gemeenschappelijk’. De eigen inkomsten geeft u aan in de kolom van de betrokken partner, de gemeenschappelijke inkomsten geeft u elk voor de helft aan.

  • Gehuwd zonder huwelijkscontract

Stelde u bij uw huwelijk geen huwelijkscontract op, dan bent u automatisch getrouwd onder het wettelijk stelsel. Kenmerkend is dat elke partner een eigen vermogen heeft en dat er daarnaast ook een gemeenschappelijk vermogen is. Alle bezittingen van voor het huwelijk en alle erfenissen en schenkingen na het huwelijk zijn eigen.

Alle inkomsten verkregen vanaf het huwelijk behoren tot de gemeenschap: ze moeten elk voor de helft worden aangegeven. Dat geldt dus ook voor de inkomsten van eigen goederen. Denk aan de intresten en dividenden van een eigen beleggingsportefeuille of de huurinkomsten van een eigen appartement, verkregen na het huwelijk.

  • Gehuwd met scheiding van goederen of wettelijke samenwoning
Bij een gezamenlijke aangifte geeft u de inkomsten van de man aan in de linkerkolom, die van de vrouw in de rechterkolom. Bij partners van hetzelfde geslacht vult de oudste de linkerkolom in.

Koppels die gehuwd zijn volgens het stelsel van scheiding van goederen of die een verklaring van wettelijke samenwoning hebben ondertekend, hebben in principe geen gemeenschappelijk vermogen. Elke partner heeft eigen inkomsten en geeft die aan in zijn kolom. Worden bepaalde zaken samen gekocht, dan behoren ze tot het eigen vermogen in verhouding tot het gekochte deel in de eigendom. Is het niet mogelijk een eigendomsaandeel aan te tonen, dan geeft iedere partner de helft van de inkomsten aan.

In een huwelijkscontract kan ook een andere eigendomsverdeling worden afgesproken. De verdeling van de inkomsten moet dan volgens die overeenkomst gebeuren.

Is een gezamenlijke aangifte een voor- of nadeel?

Gehuwden en wettelijke samenwoners hebben enkele privileges, waardoor hun belastingfactuur voordeliger kan uitvallen.

Na het indienen van een gezamenlijke aangifte volgt één gezamenlijke belastingafrekening, in het vakjargon aanslagbiljet. Dat is niet noodzakelijk nadelig en kan in bepaalde gevallen zelfs een voordeel zijn. Want ook bij een gezamenlijke belastingaangifte gebeurt de belastingberekening per partner. Pas op het einde worden de saldi van beide partners samengeteld. Dat uiteindelijke bedrag van terugbetaling of belastingschuld staat op de belastingafrekening.

Gehuwden en wettelijke samenwoners hebben enkele privileges, waardoor hun belastingfactuur voordeliger kan uitvallen.

  • Nieuw koppel met beperkte inkomsten

Bent u in 2020 getrouwd of ging u wettelijk samenwonen? Als de nettobestaansmiddelen van uw partner in 2020 niet meer dan 3.380 euro bedroegen, kunt u recht hebben op een verhoging van de belastingvrije som met 1.630 euro. Daardoor ontsnapt een groot deel van uw inkomen aan belastingen (zie blz. xx), goed voor een extra voordeel van 466 euro (exclusief gemeentebelastingen).

  • Huwelijksquotiënt

Voor wie al langer gehuwd is of wettelijk samenwoont, is er het huwelijksquotiënt. Dat is een voordeel voor koppels van wie een partner weinig of geen inkomsten heeft. Daarbij wordt tot 30 procent van het beroepsinkomen van de ene partner – met een maximum van 11.090 euro – fictief toegewezen aan de andere partner. Zo verdwijnt een deel van de inkomsten uit de hogere belastingtarieven bij de meest verdienende partner en worden ze tegen lagere tarieven belast bij de andere. Het huwelijksquotiënt wordt automatisch toegepast zodra de beroepsinkomsten van de echtgenoot met het laagste beroepsinkomen minder zijn dan 30 procent van het totale beroepsinkomen van beide echtgenoten samen.

  • Meewerkende echtgenoot

Een analoge werkwijze als het huwelijksquotiënt is er voor een meewerkende echtgenoot van een ondernemer of vrije beroeper die maar beperkte inkomsten heeft.

  • Beroepsverliezen

Gehuwden en wettelijk samenwonenden kunnen hun beroepsverliezen onder elkaar verdelen.

Wat als u in 2020 bent getrouwd of wettelijk bent gaan samenwonen?

Als u in de loop van 2020 wettelijk bent gaan samenwonen, dan vult u dit jaar nog één keer een aparte belastingaangifte in. Dat geldt ook voor wie vorig jaar in het huwelijksbootje stapte, voor zover u in 2019 niet al wettelijk samenwoonde.

Wat als uw relatie op de klippen liep?

Als in de loop van 2020 de echtscheiding werd uitgesproken of de wettelijke samenwoning werd beëindigd, vullen u en uw ex-partner elk een eigen belastingaangifte in. Let wel, niet de datum van het vonnis van de echtscheiding is van belang, wel de datum waarop de echtscheiding werd overgeschreven in de registers van de burgerlijke stand.

Wie in 2020 op een ander adres ging wonen en dus feitelijk gescheiden leeft (zonder dat een echtscheiding werd uitgesproken of zonder dat de wettelijke samenwoning werd beëindigd), moet in principe nog één keer een gezamenlijke belastingaangifte indienen. Om praktische redenen zal de fiscus wel een afzonderlijke aangifte aanvaarden, maar zal hij maar één belastingafrekening – in het vakjargon aanslagbiljet – opstellen. Via Tax-on-web kunt u voor het jaar van de feitelijke scheiding alleen een gezamenlijke aangifte indienen. Als u twee afzonderlijke aangiften wilt indienen, zult u elk een blanco papieren aangifte moeten aanvragen. Wie al langer feitelijk gescheiden leeft, vult een eigen aangifte in.

Wat als u voor een internationale organisatie werkt?

Sommige ambtenaren of personeelsleden van een internationale organisatie – ook zij die gepensioneerd zijn – moeten een aparte belastingaangifte invullen. Dat is zo als u meer dan 11.090 euro beroepsinkomsten hebt die bij overeenkomst zijn vrijgesteld en niet in aanmerking komen voor de berekening van belasting op andere inkomsten. Dat is bijvoorbeeld het geval als u werkt voor de Europese Unie of de Verenigde Naties. Is niet aan die voorwaarde voldaan, dan moet u een gezamenlijke aangifte indienen.

Wat als u maar een deel van het jaar in België woonde?

Alle inwoners in België moeten belastingen betalen op hun wereldwijde inkomen en verplicht een Belgische belastingaangifte invullen. Voor wie maar een deel van het jaar inwoner van België is, is dat niet anders. Zowel nieuwkomers als vertrekkers moeten in hun belastingaangifte invullen hoeveel maanden ze in België verbleven. Waarom? Voor wie maar een deel van het jaar in België woonde, worden de federale belastingverminderingen, vrijstellingen en grensbedragen namelijk beperkt volgens de werkelijke duur dat men in België verbleef. Het jaarvoordeel wordt vermenigvuldigd met de breuk ‘aantal maanden in België/12’.

Elke maand waarin u op de 15de dag nog in België was, wordt als een volledige maand beschouwd. Als u bijvoorbeeld op 17 augustus 2020 in België arriveerde, dan zijn dat 4 maanden. Was u al op 15 augustus 2020 ingeschreven in België, dan zouden dat er 5 geweest zijn.

Vertrok u op 17 augustus 2020 uit België, dan moet u 8 maanden aangeven. Was u al op 14 augustus vertrokken, dan waren dat er 7.

Let wel, als u België verlaat, moet u binnen 3 maanden een ‘aangifte inkomstenjaar 2020 – aanslagjaar 2020 speciaal’ indienen. Dat moet op een formulier van vorig jaar (formulier aanslagjaar 2020). Wie in de loop van 2020 is aangekomen in België, moet de inkomsten aangeven op dezelfde datum als alle andere Belgen: bij de belastingaangifte voor inkomsten 2020 – aanslagjaar 2021. ■

De juiste codes

Uw samenlevingsvorm moet u aangeven in vak II onder de titel ‘A. Persoonlijke gegevens en gezinslasten’. Alleenstaanden, feitelijke samenwoners en mensen die uit de echt gescheiden zijn, kruisen code 1001 aan. Voor wie feitelijk gescheiden is – en dus op een ander adres leeft – is er code 1018. U kruist de code 1019 aan als de feitelijke scheiding in 2020 plaatsvond.

De code 1002 moet worden aangekruist door wie gehuwd is of wettelijk samenwoont. Als u in 2020 uw jawoord gaf, kruist u ook de code 1003 aan. De volgende code 1004 is er voor het geval de nettobestaansmiddelen van uw kersverse partner in 2020 niet meer dan 3.380 euro bedroegen.

(Gepensioneerde) ambtenaren en personeelsleden van internationale organisaties moeten de codes 1062/2062 aankruisen. De ambtenaar kruist ook de code 1020 aan als zijn beroepsinkomsten in 2020 meer dan 11.090 euro bedroegen; zijn huwelijkspartner of wettelijk samenwonende partner kruist de code 1021 aan.

Woonde u maar een deel van het jaar in België? U geeft bij de code 1199 aan hoeveel maanden u in 2020 rijksinwoner was.

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud