netto

Hoe speculanten een fortuin verdienen

Steeds vaker wordt met een beschuldigende vinger gewezen naar managers van hefboomfondsen die Griekenland – en daarmee ook de euro – naar de rand van een ravijn zouden duwen. Maar beschikken mensen als George Soros of John Paulson echt wel over zoveel macht?

(netto) – De berichten dat de Griekse overheidsfinanciën al jarenlang niet zo gezond zijn als de Grieken laten uitschijnen, joeg de voorbije weken voor een schokgolf doorheen de eurozone. De rol van speculanten is daarbij niet onbesproken. Er doken zelfs verhalen op van belangrijke hefboommanagers, waaronder George Soros en John Paulson, die op een geheime vergadering de violen hadden gelijk gestemd om Griekenland aan te vallen. Hoewel dat verhaal niet door iedereen als even realistisch wordt afgedaan, gaan politici alvast op zoek naar manieren om hefboomfondsen aan striktere regels te onderwerpen. Want een ding mag duidelijk zijn: sommige speculanten beschikken over heel wat macht en slagen er in een fortuin te verdienen in tjiden van crisis.

Aanval op Griekenland

Nog voor er een vuiltje aan de Griekse lucht was, kochten hefboomfondsen (waaronder dat van John Paulson) met geleend geld verzekeringen tegen wanbetaling van de Griekse overheid. Toen de belabberde toestand van de Griekse overheidsfinanciën uitbrak, werden die producten een stuk duurder. Speculanten konden daarvan profiteren door het bijhorende staatspapier aan een veel lagere prijs te kopen dan vorig jaar of door die verzekeringen te verkopen aan banken die hun blootstelling aan Griekenland willen verkleinen.

Aangevuurd door de Griekse crisis kwam ook de euro onder druk. Speculanten probeerden daarvan te profiteren door te 'shorten' op de euro. Shorters lenen euro's (en betalen daarvoor in eerste instantie geen geld) en verkopen die meteen aan de wisselkoers van dat moment. Op termijn wil de oorspronkelijk eigenaar de euro's natuurlijk terug. De shorter is dan verplicht om op een later tijdstip de euro's terug te kopen op de wisselmarkt. Hij gaat er dan wel van uit dat de wisselkoers ondertussen een flink stuk is gezakt. Zo kan hij de oorspronkelijke eigenaar terugbetalen tegen de lagere wisselkoers en kan hij zelf het verschil met de hogere wisselkoers opstrijken. Uiteindelijk kon de Griekse overheid het tij keren door een fors besparingsplan te presenteren waardoor niet langer wordt gevreesd voor een faling van het Zuid-Europese land.

Aanval op Groot-Brittannië

George Soros (Soros Fund Management) heeft er al een lange carrière opzitten als luis in de pels van verschillende overheden. Zo gaat hij door het leven als de man die Bank of England op de knieën dwong. Het verhaal is ondertussen uitgegroeid tot een schoolvoorbeeld van speculanten die een land aanvallen. Soros zette in 1992 een ongezien hoog bedrag in op een val van het Britse pond: ruim 10 miljard dollar. Uiteindelijk werd de Britse regering gedwongen het pond te devalueren en zich terug te trekken uit het Europees Monetaire Systeem. Het leverde Soros 1 miljard dollar op.

Aanval op Amerikaanse huizen

Toen begin 2006 veel investeerders forse winsten boekten dankzij de spectaculaire stijging van de huizenprijzen, bleef de Amerikaan John Paulson aan de zijlijn staan. Hij raakte ervan overtuigd dat het vastgoedfeest niet zou blijven duren en dat er een forse correctie zat aan te komen. Paulson was alvast uiterst zeker van zijn stuk: alleen al in 2007
speculeerde hij voor een bedrag van maar liefst 15 miljard dollar tegen de Amerikaanse huizenmarkt. Zo kocht hij verzekeringen op risicovolle hypotheken (of: CDS’en) die in de lente van 2006 nog uiterst goedkoop waren. Van zodra de vastgoedsector in elkaar zou storten, zouden heel wat huiseigenaars hun hypotheek niet langer kunnen afbetalen waardoor de verzekeringen op risicovolle hypotheken in waarde zouden stijgen.

Later ging hij nog een stap verder en stapte hij naar investeringsbanken als Bear Stearns, Deutsche Bank en Goldman Sachs met de vraag of ze geen pakketten van hypothecaire leningen konden bundelen die ‘collaterized debt obligations’ (CDO’s) werden genoemd. Die konden dan worden verkocht aan klanten die geloofden dat de huizenmarkt overeind zou blijven. Door te gokken op een val van die financiële producten verdiende hij uiteindelijk 4 miljard dollar. Een van de grootste slachtoffers was overigens Deutsche Bank, dat er niet in geslaagd was alle CDO’s te verkopen die ze zelf hadden gecreëerd.

Profiteren van financiële crisis

Het Black Swan Fund werd in maart 2009 afgesloten nadat het op een jaar tijd (in volle financiële crisis was dat) een megawinst liet optekenen van 236 procent. Het fonds werd aanvankelijk opgericht om beleggers te beschermen tegen gebeurtenissen die weinig waarschijnlijk zijn en slechts enkele keren in de geschiedenis voorkomen. ‘Black Swans’ of ‘Zwarte zwanen’ noemde oprichter Nassim Taleb dergelijke gebeurtenissen. Het fonds kocht massaal putopties op beursindexen en grondstoffen met uitoefenprijzen die ver onder de toenmalige koersen lagen. Zo’n putoptie geeft het recht om een onderliggende waarde tegen een vooraf afgesproken koers te verkopen. Omdat die opties aan een uitzonderlijk laag niveau werden aangekocht, konden ze enkel bij extreme omstandigheden (zoals het wankelen van een financieel systeem) winst opleveren. Daarnaast had het fonds gespeculeerd op zware renteverlagingen in Australië en Nieuw-Zeeland.

Profiteren van pessimisme

Speculanten hoeven niet altijd garen te spinnen bij het failliet van een land of onderneming. De Amerikaanse hedge fund manager David Tepper wist in 2009 2,5 miljard dollar op zijn rekening te schrijven door net veel optimistischer te zijn dan de grote massa. Hij was zowat de enige die het aandurfde er miljarden dollars op te verwedden dat de Verenigde Staten niet in een depressie zoals in de jaren dertig zouden verzeilen. In februari en maart van 2009, toen de beurzen op een dieptepunt zaten, ging hij als geen ander op zoek naar spotgoedkope aandelen van gehavende bankreuzen. Zo kocht hij aandelen van Bank of America aan drie dollar per aandeel en Citigroup zelfs voor minder dan één dollar per aandeel.

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect