Netto Het antwoord op al uw geldvragen

6% loonsverhoging voor iedereen?

De koninklijke familie krijgt in 2009 een opslag van 6 procent. Daarmee stijgen de uitkeringen voor koning Albert, koningin Fabiola, prins Filip, prinses Astrid en prins Laurent dubbel zo snel als die van de werkende Belg. Hoe is dat mogelijk?
Het loon van de koning is gekoppeld aan de consumptie-index, in tegenstelling tot de Belgische werknemer die zijn loon aan de gezondheidsindex gekoppeld ziet (fotomontage)

(netto/l’écho) – Afgelopen jaar ging de dotatie voor de koninklijke familie met 5,3 procent de hoogte in. De Belgische werknemer daarentegen zag zijn loon stijgen met gemiddeld 3,24 procent. In de begroting is voor de Civiele Lijst en de dotaties een totaalbedrag van 13.853.000 euro voorzien. Koning Albert neemt de kaap van de 10 miljoen euro, prins Filip gaat door de grens van 1 miljoen euro en koningin Fabiola krijgt 1.594.000 euro - dat is 91.000 euro meer dan dit jaar.

Maar hoe komt het dat de dotatie van de koninklijke familie sterker stijgt dan de lonen van de Belgische werknemers? De forse stijgingen zijn te verklaren doordat de Civiele Lijst en de dotaties gekoppeld zijn aan de index van de consumptieprijzen, terwijl de lonen en uitkeringen van de Belgen worden bepaald door de gezondheidsindex. Wat is het verschil?

1. Index van de consumptieprijzen

Sinds 1920 wordt elke maand een index opgesteld die de prijsevolutie van de belangrijkste consumptiegoederen in kaart brengt. Daarmee wordt al snel duidelijk hoeveel duurder – of goedkoper – het leven geworden is. In die index zijn tal van goederen en diensten opgenomen die in de eerste plaats representatief zijn voor het koopgedrag van de Belgische consument.

Om de twee jaar wordt de samenstelling van de index herbekeken. Sommige producten en diensten verdwijnen uit de index, andere komen er dan weer bij. Op die manier wordt ingespeeld op het veranderende koopgedrag van de consument.

Waarvoor wordt de index gebruikt?

  • prijsevoluties van de laatste maanden en jaren nauwgezet in het oog te houden.
  • vergelijkingen maken op Europees niveau.

2. Gezondheidsindex

Sinds 1994 wordt naast de ‘gewone’ index ook een gezondheidsindex bijgehouden. Beide indexen zijn op dezelfde manier samengesteld, maar producten die de gezondheid schaden – sigaretten, alcohol, brandstoffen (behalve lpg) – worden niet in de gezondheidsindex opgenomen. Als de taksen op sigaretten of brandstof de hoogte ingaan, heeft dat dus geen enkel effect op de gezondheidsindex. Dat is ook de reden waarom de gezondheidsindex minder snel stijgt dan de ‘gewone’ index.

Dat is vooral jammer omdat de gezondheidsindex de maatstaf is voor de indexering van onze lonen. Om te bepalen in welke mate de lonen moeten stijgen, wordt uitgegaan van de afgevlakte index, dat is het gemiddelde van de laatste vier maanden. Van zodra een vooraf vastgelegd gemiddelde wordt overschreden (dat is dan de spilindex) gaan ook de lonen en sociale uitkeringen met twee procent omhoog. De jongste overschrijding van de spilindex dateert van augustus 2008.

Waarvoor wordt de gezondheidsindex gebruikt?

  • huurprijzen worden jaarlijks aangepast aan de gezondheidsndex
  • sociale uitkeringen en pensioenen zijn er aan gekoppeld
  • lonen van werknemers en ambtenaren
De index...
noodlottige spiraal of zegen?
Lees meer

Wanneer stijgen de lonen?

Enkel in ons land en Luxemburg wordt gebruik gemaakt van de automatische loonindexering. Dat betekent dat bij elke overschrijding van de spilindex ook de lonen en sociale uitkering automatisch stijgen. Dat gebeurt wel niet meteen. Als de spilindex wordt overschreden, stijgen een maand later de sociale uitkeringen en pensioenen met twee procent.

De maand daarna zijn ook de lonen van ambtenaren aan de beurt. Wanneer de lonen van werknemers uit de privésector stijgen, hangt in de eerste plaats af van de sector en de afspraken die werden gemaakt in de collectieve arbeidsovereenkomst (cao). Zo is het mogelijk dat het loon al de volgende maand stijgt, maar dat kan ook aan het einde van het trimester of zelfs aan het begin van het nieuwe jaar. In dat laatste geval worden de verschillende overschrijdingen van de spilindex voor dat jaar gezamenlijk opgeteld.

Dit jaar werden er al drie indexeringen doorgevoerd (januari-februari, mei-juni, september-oktober). Dat is een automatische loonindexering van 6 procent of… de loonsverhoging die de koninklijke familie toegeschoven kreeg.

Geen loonsverhoging?

Dit jaar is de inflatie fors gestegen, niet in het minst door de sterk stijgende olie- en voedingsprijzen. Bovendien krijgen de bedrijven ook nog eens af te rekenen met de automatische loonindexering.

Voor de bedrijven is dit een enorme last want zij moeten hun personeel meer betalen dan ze hadden gebudgetteerd. Dat budget zal weer in evenwicht moeten raken... met eventuele hervormingen en ontslagen tot gevolg. In een poging om die werkgelegenheid te behouden, kan de regering beslissen om een indexsprong te maken (waarbij men een indexverhoging van 2% overslaat). Dat is in de jaren '80 drie maal voorgevallen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud