Vlaanderen flirt met miljoen singles

©Roel Burgler/Hollandse Hoogte

In 15 jaar tijd is het aantal singles in Vlaanderen met de helft gestegen. Tegen 2030 nadert Vlaanderen de grens van 1 miljoen alleenstaanden. Toch blijft de single een fiscale paria.

Het aantal singles is in opmars in Vlaanderen. Volgens de jongste bevolkingsprognose van de studiedienst van de Vlaamse regering wonen vandaag 849.000 mensen alleen. Tegen 2030 verwacht de studiedienst 955.000 singles.

Het stijgende aantal singles is niet alleen het resultaat van de bevolkingsgroei. Ook hun aandeel in de Vlaamse bevolking stijgt. Tussen 2000 en 2030 stijgt het aandeel singles van 10 tot 14 procent van de bevolking single zijn. Vooral afspringende relaties en de vergrijzing liggen aan de grondslag.

45%
In Gent en Antwerpen loopt het aandeel singles op tot ongeveer 45 procent. Ook aan de kust wonen veel alleenstaanden.

Een op de vier singles woont in groot- en centrumsteden. In Gent en Antwerpen loopt het aandeel singles op tot zowat 45 procent. Ook aan de kust wonen veel alleenstaanden. De komende jaren zullen vooral het aantal oudere alleenwonenden toenemen. Tussen 2015 en 2030 verwacht Vlaanderen 100.000 extra alleenwonende 65-plussers, van wie ongeveer twee derde vrouwen.

Hoewel het klassieke gezin niet langer de norm is, blijft het dat wel voor het beleid. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) wees er eerder al op dat alleenstaanden zonder kinderen in ons land een van de zwaarst belaste groepen ter wereld zijn. Eenverdieners worden door forfaitaire belastingen, waaronder de Turteltaks voor energie, sowieso onevenredig zwaar getroffen.

Dubbel zoveel alleenwonenden sinds 1990 ©Mediafin

Behalve in de arbeidslast en de forfaitaire belastingen is de discriminatie voor singles vooral te merken in de woon- en vermogensfiscaliteit. Koppels kunnen vaak dubbel een beroep doen op fiscale voordelen. Zo hebben ze recht op dubbel zoveel dienstencheques en dubbel zoveel woonbonus, terwijl singles sowieso al benadeeld dreigen te worden als ze bij de bank voor een hypothecaire lening aankloppen. Bovendien moeten ze in hun eentje de registratierechten en de onroerende voorheffing betalen.

Singles blijven dan ook langer dan koppels op de private huurmarkt hangen, waar de kwaliteit doorgaans minder goed is. Uit het Grote Woononderzoek van Steunpunt Wonen blijkt dat veel alleenstaanden met de betaalbaarheid van een eigen woning worstelen. Een gemiddeld gezin besteedt ongeveer een kwart van zijn inkomsten aan de afbetaling van zijn lening. Bij alleenstaanden is dat veel meer: 44 procent van de single eigenaars die een hypotheek afbetalen, moet meer dan 30 procent afstaan. Meer dan de helft van de alleenstaande huurders op de private markt besteedt meer dan 30 procent van zijn inkomen aan huur. Tot slot houdt veel regelgeving gewoon geen rekening met singles. Nieuwe woonvormen, zoals cohousing, botsen vaak op stedenbouwkundige regels.

Single-toets

Singles zijn ook weinig aanwezig in het maatschappelijk debat, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Gezinsbond. Toch rijpen de politieke geesten, want de groeiende groep singles is een belangrijk electoraal potentieel. Vooral de Mechelse burgemeester Bart Somers (Open VLD) trekt al langer de kaart van de singles. In Brussel vertaalde de liberale minister van Financiën Guy Vanhengel die oproep in concreet beleid. Hij schrapte de woonbonus, verlaagde in ruil de registratierechten en schafte de forfaitaire gewestbelasting in Brussel af.

Vlaams minister van Financiën Annemie Turtelboom (Open VLD) verlaagde dan weer de tarieven voor schenkingen in niet-rechte lijn. CD&V heeft dan weer vooral aandacht voor de alleenstaande ouders met kinderen. Een gezin met een ouder is volgens de VRINDindicatoren over het algemeen ‘niet tevreden’ en maakt zich van iedereen ‘het meest zorgen’. Eenoudergezinnen hebben een verminderde levensstandaard en worstelen doorgaans met de combinatie van werk en gezin. Ze vallen ook sneller in een sociaal isolement.

De linkse oppositie gaat nog een stapje verder. Ze pleitte in het Vlaams Parlement al voor een ‘single-toets’, waarbij elke nieuwe beleidsmaatregel wordt getoetst op de gevolgen voor alleenstaanden. Maar zo ver wil de Vlaamse regering voorlopig niet gaan. ‘De situatie van alleenstaanden of singles is een belangrijk maatschappelijk fenomeen waarvoor de Vlaamse regering aandacht heeft, maar een nieuwe toets is niet aan de orde’, zei Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) in het Vlaams Parlement. Hij pleit voor een ‘single-reflex’.

Maar dat volstaat niet voor de oppositiepartij sp.a. ‘Zowel bij de Turteltaks als bij de hervorming van de drinkwaterfactuur werden onze voorstellen voor alleenstaanden en eenoudergezinnen gewoon weggestemd’, zegt Vlaams Parlementslid Rob Beenders. ‘Voor ons is het wel nodig een singletoets in te voeren zodat we bij nieuw beleid rekening houden met die groeiende groep.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content