Netto Het antwoord op al uw geldvragen

Help, mijn winkelier is failliet

Als een winkel failliet gaat, blijft de klant doorgaans in de kou staan: een al betaalde online bestelling die nooit geleverd wordt, de wettelijke garantie die verdwijnt en een cadeaubon die waardeloos geworden is. Al is er toch goed nieuws voor wie een kredietkaart gebruikte.
©Getty Images

Voor de winkels van de schoenenketen Brantano stonden deze week ellenlange rijen. De stock van de failliete modeketen ging met een korting van 75 procent de deur uit. Wie een paar schoenen koopt bij de fysieke uitverkoop van een failliete winkel loopt weinig risico: u hebt de schoenen in handen. Al mag u zich niet vergissen van maat. Bij Brantano kunt u niet meer omruilen of gebruikmaken van het retourrecht.

Bij de afwikkeling van een faillissement, zoals bij Brantano, komen klanten op de laatste plaats.

Veel riskanter is een online bestelling bij een failliete winkel. Niet toevallig waarschuwde de consumentenorganisatie Test-Aankoop na de aankondiging van het faillissement van Brantano geen online bestellingen meer te plaatsen. Bij de afwikkeling van een faillissement komen klanten op de laatste plaats.

Ik heb voor het faillissement goederen besteld en betaald. Krijg ik die nog?

In theorie moet u de goederen krijgen. ‘Aangezien er een contract is en de aankoop betaald werd, bent u volgens de wettelijke regels eigenaar van betaalde goederen’, zegt Diederik Bruloot, professor faillissementsrecht aan de UGent. ‘Maar in de praktijk zal het niet eenvoudig zijn de goederen te krijgen.’

U moet uw bestelbon en het betalingsbewijs bezorgen aan de curator die het faillissement afhandelt. ‘Als de curator de bestelde goederen in het magazijn vindt en hij kan achterhalen dat ze voor u bestemd zijn, bijvoorbeeld omdat ze ingepakt zijn en uw gegevens erop staan, dan kunnen ze worden geleverd. Maar die kans is niet erg groot’, zegt Simon November, woordvoerder van Test-Aankoop. ‘Als in het magazijn goederen staan zonder enige aanduiding voor wie ze bestemd zijn, mag u het vergeten.’

Hebt u een verkoopovereenkomst gesloten zonder betaling? ‘Het is niet omdat een bedrijf failliet is dat een gesloten koopovereenkomst automatisch beëindigd wordt. De curator beslist of hij de bestelling nog uitvoert of niet’, zegt Bruloot.

Ik heb voor het faillissement online iets gekocht en het volledige aankoopbedrag betaald. Kan ik mijn centen terugkrijgen?

De kans dat de gekochte goederen na een faillissement geleverd worden, is beperkt, maar bij een online aankoop hebt u mogelijk nog een optie om uw geld terug te krijgen. Althans als u met een kredietkaart zoals Visa, Mastercard of American Express betaald hebt en de vraag aan de handelaar of curator om terugbetaling niets heeft opgeleverd.

U kunt het zogenaamde chargebacksysteem gebruiken. Daarbij betwist u de betaling bij de uitgever van de kredietkaart en vraagt u een terugbetaling. ‘Die mogelijkheid is er voor aankopen via een website of een aankoop in een winkel waarbij de goederen thuis geleverd worden en die volledig met de kredietkaart werden betaald’, klinkt het bij de betalingsverwerker Worldline. ‘Als de goederen nog niet volledig betaald werden, kan er geen procedure worden opgestart.’

Die betwisting kan nog na de maandelijkse afrekening van de uitgaven met uw kredietkaart. De betwistingsperiode is opgenomen in het reglement van de kredietkaart. Bij Visa en Mastercard moet de betwisting gebeuren binnen drie maanden na boeking van de transactie, of als de levering later voorzien was ten laatste een maand na de contractuele leveringsdatum van de goederen.

U moet het betwistingsformulier invullen. Voor betalingen met Visa of Mastercard is dat te vinden op www.mijnkaart.be. U moet ook een kopie van de gedetailleerde bestelling en van de communicatie met de handelaar of curator bezorgen. Voor American Express surft u naar www.americanexpress.be. Een gelijkaardige regeling bestaat als u uw online bestelling met het systeem van PayPal hebt betaald.

Tenzij u betaalt met een Maestro- kaart, die dezelfde bescherming biedt als Mastercard, zijn debetbetalingen met een gewone bankkaart niet beschermd. U moet dan een schuldvordering indienen bij de curator of vereffenaar. Dat kan gratis en online bij het Centraal Register Solvabiliteit (www.regsol.be). U kunt ook rechtstreeks de curator contacteren.

Maar de kans dat u uw geld recupereert is klein. Klanten komen helemaal achteraan in de rij voor een terugbetaling, na de bevoorrechte schuldenaars zoals de fiscus, sociale zekerheid en de banken. Doorgaans blijft voor hen weinig of niets meer over.

Wat met de garantie?

Raakt een product defect? Dankzij de wettelijke garantie hebt u twee jaar na de aankoop recht op een herstelling of vervanging. ‘Die wettelijke garantie wordt door de verkoper gegeven. Bij een faillissement van de verkoper vervalt de wettelijke garantie’, zegt Reinhard Steennot, professor consumentenrecht aan de UGent.

Een overnemer neemt de wettelijke garantie van twee jaar nooit over.
Diederik Bruloot
Professor faillissementsrecht

En wat als het failliete bedrijf wordt overgenomen? ‘Ook dan is er geen wettelijke garantie meer. Een overnemer neemt nooit de wettelijke garantie over. De achterliggende reden is dat een overnemer bij een faillissement geen schulden overneemt en een wettelijke garantie is een vorm van schuld’, zegt Bruloot.

Maar dat betekent niet dat er geen enkele waarborg meer is. ‘Naast de wettelijk verplichte garantie kan de fabrikant of producent een bijkomende fabrieksgarantie geven, al is hij daartoe niet verplicht. De fabrieksgaranties lopen doorgaans een jaar’, zegt Steennot. Dan kunt u zich tot de fabrikant richten en hebt u toch mogelijk nog recht op een gratis herstelling na het faillissement van de verkoper.

‘Aan een fabrieksgarantie kunnen wel voorwaarden en beperkingen verbonden zijn. Zo kan het dat een fabrieksgarantie pas in werking treedt als u uw aankoop op een website registreert’, zegt Steennot.

Wat met een cadeaubon of korting op een klantenkaart van een failliete handelaar?

Hebt u een cadeaubon en gaat die winkel over de kop? Bij de uitverkoop van Brantano kunnen tegoedbonnen nog gebruikt worden. Maar vaak is dat bij een uitverkoop na een faillissement anders. De curator is niet verplicht nog kortingsbonnen te aanvaarden.

‘Heel vaak bent u uw geld zo goed als zeker kwijt. Met een cadeaubon hebt u weliswaar een vordering en die wordt opgenomen in de afwikkeling van het faillissement. Maar ook hier is pas een terugbetaling mogelijk nadat de bevoorrechte schuldeisers vergoed zijn’, zegt Steennot. ‘Hetzelfde geldt voor kortingen die u op een klantenkaart hebt opgebouwd. Ook die zult u in de praktijk kwijt zijn.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud