Meer duidelijkheid over alimentatie voor de kinderen

©BELGAIMAGE

Een verplichte motivering van de alimentatie en een duidelijke aflijning van buitengewone kosten moet discussies tussen ex-partners voorkomen.

Wonen de kinderen beurtelings bij elke ouder of gaan ze één weekend op de twee en de helft van de schoolvakanties naar een ouder? Als koppels uit elkaar gaan, moeten duidelijke afspraken gemaakt worden over de opvoeding. Dat blijft niet beperkt tot de praktische regeling ook het financiële aspect moet uitgeklaard worden. De theorie is eenvoudig: elke ouder draagt bij in de opvoedingskosten volgens zijn aandeel in de samengevoegde inkomsten van de ouders tot het kind zijn studies heeft afgerond en in zijn eigen levensonderhoud kan voorzien.

In de praktijk is de verdeling van de kosten vaak een bron van discussie. De eerste vraag is of er überhaupt een alimentatie voor de kinderen moet worden betaald. Het is een misverstand dat bij co-ouder-schap - waarbij de kinderen beurtelings even lang bij een ouder verblijven - nooit onderhoudsgeld betaald wordt. ‘Beide ouders dragen wel evenveel dagelijkse kosten in de periode dat de kinderen bij hen verblijven, maar naast de verblijfsregeling moet ook rekening gehouden worden met de middelen van de ouders’, zegt Guillaume Deknudt van Deknudt Nelis Advocaten. Onder ‘middelen’ vallen niet alleen beroepsinkomsten, maar ook inkomsten uit beleggingen of verhuurd vastgoed. ‘Als een ouder verhoudingsgewijs meer inkomsten en dus financiële draagkracht heeft, moet die een grotere bijdrage in het onderhoud van de kinderen leveren.’ Stel dat de ene partner een maandinkomen heeft van 3.000 euro en de andere een van 1.500, dan moet de meest verdienende een groter deel van de onderhoudskosten dragen.

Motivering

Nieuw sinds januari is dat ouders die scheiden in onderlinge toestemming - beter bekend als een EOT - in hun regelingsakte moeten motiveren hoe ze tot het bedrag van het onderhoudsgeld voor de kinderen zijn gekomen. Mogelijke criteria zijn de middelen van elke ouder, het budget voor de kosten, de verblijfsregeling van het kind, de kinderbijslag en fiscale voordelen. ‘Niet alle criteria moeten verplicht in de overeenkomst opgenomen worden. Het bedrag kan aan de hand van één of meerdere criteria gerechtvaardigd worden. Ouders hoeven niet hun inkomsten te vermelden op het moment dat de overeenkomst wordt opgesteld. Maar het is belangrijk de overeenkomst zo duidelijk en transparant mogelijk op te stellen, zeker in het licht van eventuele latere herzieningen’, zegt Deknudt. Op de website van de Nederlandstalige rechtbanken is een modelformulier te vinden waarin de ouders aangeven met welke elementen ze rekening hebben gehouden. ‘Daarop moet het huidige nettomaandinkomen, of ze werken of niet, de woonkosten, de verblijfsregeling van de kinderen, de kinderbijslag en eventueel bijzondere omstandigheden vermeld worden’, zegt Annelies Maeckelbergh, advocaat bij Deknudt Nelis.

Het overeengekomen bedrag van de onderhoudsuitkering is nooit definitief. ‘Bij gewijzigde omstandigheden kan een ouder vragen de onderhoudsuitkering aan te passen. Dat kan bijvoorbeeld bij een gewijzigde verblijfsregeling waardoor een kind meer bij één ouder verblijft of als een ouder ongewild werkloos wordt en dus zonder inkomen valt’, legt Deknudt uit. Als duidelijk is op basis van welke criteria het onderhoudsgeld werd bepaald, wordt het later eenvoudiger om te oordelen of de criteria gewijzigd zijn en of een aanpassing van de onderhoudsbijdrage nodig is.

In de regelingsakte kunnen al voorzorgen genomen worden. ‘Omdat het leven duurder wordt, is het nuttig een indexmechanisme in het contract te zetten. Daarbij kan voorzien worden dat het bedrag van de alimentatie bij zo’n indexering nooit verlaagd wordt’, zegt Deknudt. De kosten stijgen ook met de leeftijd van het kind. Daarom is het nuttig om herzieningsclausules te bepalen, waarbij de ouders overeenkomen dat er op bepaalde tijdstip-pen of op scharnierleeftijden (bijvoorbeeld 6, 12 en 18 jaar) een aanpassing komt.

Buitengewone kosten

Een andere bron van discussie is welke kosten gedekt worden door de onderhoudsbijdrage. Dat zijn in principe de ‘gewone’ dagelijkse kosten als voeding, onderdak, kleding, … Daarbovenop kunnen ‘buitengewone kosten’ komen. Begin mei werden die in een Koninklijk Besluit opgelijst. Het gaat om drie grote groepen:

> Medische en paramedische kosten: orthodontie, logopedie, kinesitherapie, bril, ziekenhuisopnames, …

> Schoolkosten: ski-, bos- en zeeklassen, meerdaagse studiereizen, inschrijvingsgeld en cursussen voor hoger onderwijs, de aankoop van een computer, een kot, …

> Kosten verbonden aan de ontwikkeling en ontplooiing van het kind: kinderopvang tot drie jaar, lidgeld en kosten voor kampen en stages, examengeld voor een rijbewijs, …

Beide ouders moeten akkoord gaan met het bedrag en de opportuniteit van de buitengewone kosten.

‘Die lijst is louter indicatief. Zowel de ouders als de rechter kunnen van die opsomming afwijken’, zegt Deknudt. ‘In de praktijk worden in de meeste echtscheidingsaktes de buitengewone kosten al uitvoerig beschreven.’ Sinds begin dit jaar is er een wettelijk kader voor die buitengewone kosten. Daarin staat dat beide ouders akkoord moeten gaan met het bedrag en de opportuniteit ervan, behalve in geval van hoogdringendheid of bewezen noodzakelijkheid. Als een ouder de vraag stelt via een (elektronische) aangetekende zending of faxbericht, moet de andere binnen 21 dagen antwoorden. Komt de vraag tijdens een schoolvakantie van minstens een week, dan wordt dat 30 dagen. Komt er geen (tijdige) reactie, dan is de andere ouder stilzwijgend akkoord gegaan.

‘Het Koninklijk Besluit regelt ook de afrekening van de buitengewone kosten, maar ook daarvan kan afgeweken worden’, zegt Deknudt. De buitengewone kosten moeten in principe driemaandelijks afgerekend worden. Er moet een kopie van de bewijsstukken van de betaalde kosten en van de ontvangen studietoelagen en tussenkomsten van verzekeringen voorgelegd worden. De betaling volgt binnen 15 dagen. Vorderingen voor buitengewone kosten verjaren na vijf jaar.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect