Netto Het antwoord op al uw geldvragen

Wat als je Mona Lisa je bedriegt?

Elke verzamelaar is ervan overtuigd dat het hem nooit zal overkomen, een vals werk kopen. Maar het gebeurt, net als slecht aandelen kopen of die te lang bijhouden.

(netto) – Een valse kopie is al snel 1.000 maal minder waard dan een origineel. Tenminste, voor hedendaagse kunst uit de 20ste eeuw. Niet verwonderlijk dat vervalsingen van kunstwerken een echte business zijn geworden.

Zo werd in Chicago in 2006 een onderzoek opgestart naar kunstvervalsers via internet. Dat werd begin dit jaar afgerond met de arrestatie in Spanje van zes Spanjaarden, één Fransman en één Italiaan. De klachten kwamen uit de hele wereld: uit Japan, Australië, Rusland, Argentinië en de VS.

De bende was georganiseerd als een echt bedrijf. Twee personen zorgden voor de productie. Die werkten blijkbaar flink door want er werden meer dan duizend werken in beslag genomen. De anderen deden de distributie, via galerieën in de VS. De prijs van de werken lag tussen 1.500 en 20.000 euro. Het ging om Picasso, Dalí, Miro, Tapiès, Chagall, Liechtenstein en Botero.

Wat als je een vervalsing bezit?

Het is vaak al niet eenvoudig de authenticiteit van een werk te bewijzen. Het is nog moeilijker te bewijzen dat het werk niet van een bepaalde kunstenaar kan zijn. Bij wie moet je aankloppen als je denkt een vervalsing te bezitten? Alles hangt af van de manier hoe je het in handen hebt gekregen:

  • Komt het uit een erfenis die je hebt aanvaard, dan heb je logischerwijze geen verhaal. Je had de erfenis maar moeten weigeren.
  • Gaat het om een aankoop in een veiling? Dan hangt veel af van de tekst in de veilingcatalogus. Maar als iemand het daar niet mee eens is en het werk toch koopt, heeft die wel een sterke bewijsgrond nodig om te protesteren na de verkoop. De veilingen zullen je dadelijk naar de verkoper verwijzen. Die zal argumenteren dat je het werk gezien hebt en dat je met kennis van de catalogusnotitie hebt gekocht.
  • In een galerie ligt het nog anders. De galeriehouder wordt geacht te weten wat hij verkoopt en als blijkt dat het om een vervalsing gaat, dan heb je tenminste iemand die je ter verantwoording kan roepen. Het gebeurt dat gelareihouders stellen dat ook zij bedrogen zijn, zonder dat ze het dadelijk hadden beseft.

Bewijzen?

Als het gaat om vervalsingen, is het uiterst moeilijk om sluitend bewijs te leveren. De grootste handicap is het ontbreken of de zeldzaamheid van oeuvrecatalogi over kunst in België. Die zijn een stevige basis voor de beoordeling van een werk. Hier gaat het uiteraard om kunstenaars die al overleden zijn. Voor een aantal verzamelaars van oude schilderkunst is ‘Autour de la Madeleine Renders’, in de reeks Scientia Artis van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium, een uitstekende hulp.

Een proces?

Als je besluit een proces te beginnen wegens oplichting en inbreuk op de auteursrechten, is het raadzaam af te wegen wat het kost en wat het zou kunnen opbrengen. Als er geen wetenschappelijke instelling klaarstaat om te helpen, ben je aangewezen op experts.

In een proces kan de tegenpartij dat natuurlijk ook doen. En als je slotte wint, blijft het een ergerlijk feit dat in beslag genomen werken vaak vrijgegeven worden en zo in de kunsthandel terechtkomen (al dan niet voorzien van een andere handtekening), waarna het spel opnieuw kan beginnen. Voorzichtigheid en wantrouwen in peptalk zijn een ware deugd van de verzamelaar en kunnen hem teleurstellingen besparen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud