Netto Het antwoord op al uw geldvragen
Advertentie
Advertentie

Wat zijn de gevolgen van negatieve inflatie voor uw portemonnee?

De inflatie zakte in september voor het eerste sinds november 2009 onder nul. Het leven werd met andere woorden goedkoper. Maar dat is niet zo'n goed nieuws als het op het eerste gezicht lijkt: ook uw loon kan dalen.
©BELGAIMAGE

De inflatie zakte in september naar -0,12 procent, tegenover 0,02 procent in augustus. De terugval komt vooral op rekening van de energieproducten: ze werden het afgelopen jaar 7,73 procent goedkoper. De prijs van voeding daalde met 1,07 procent. De inflatie op basis van de gezondheidsindex - die geen rekening houdt met benzine, diesel, alcohol en tabak - blijft met 0,03 procent licht positief.

Een prijsdaling lijkt op het eerste gezicht goed nieuws, maar een aanhoudend extreem lage of zelfs negatieve inflatie heeft enkele onaangename gevolgen. In het algemeen doet het de economie nog meer stilvallen, omdat mensen hun aankopen uitstellen als ze verwachten dat de prijzen verder dalen. Voeding moet u blijven kopen, maar de aankoop van een tv of een auto kan allicht een paar maanden wachten.

Het is ook slecht nieuws voor wie schulden heeft, zoals een woonkrediet. Het nominale bedrag dat maandelijks moet worden afbetaald, blijft immers even hoog. En dat terwijl de lonen wel degelijk ook neerwaarts kunnen worden aangepast. Het is de keerzijde van de medaille van de automatische indexering. ‘In de meeste sectoren worden de lonen aangepast aan de levensduurte. Net zoals de lonen stijgen bij oplopende prijzen, kan een negatieve indexatie resulteren in een lager loon’, zegt Stijn Demeestere, advocaat bij Laga. Werknemers in de petroleumsector, bij spaarbanken, beursvennootschappen en gas- en elektriciteitsbedrijven zagen hun loon in juli al licht dalen.

Lonen

Hoe wordt uw loon aangepast? ‘Voor de meeste sectoren is in een collectieve arbeidsovereenkomst vastgelegd hoe en wanneer de lonen worden geïndexeerd’, zegt Demeestere. De lonen kunnen de evolutie van de consumptie- of de gezondheidsindex volgen. Die koppeling is niet noodzakelijk rechtstreeks. Er kan in mechanismen zijn voorzien om de impact van de prijsverandering te vertragen. Zo kan het loon gekoppeld zijn aan de afgevlakte index. Vaak wordt gewerkt met een drempelwaarde, waardoor er bijvoorbeeld pas een aanpassing komt na een stijging of daling van 2 procent.

De lonen worden niet altijd op een vast tijdstip geïndexeerd. De petroleumnijverheid en de banken hebben een aanpassing op kwartaalbasis. Bij de zowat 400.000 bedienden in het paritair comité 218 worden de lonen jaarlijks in januari aangepast. In sectoren die met een drempelwaarde werken, kan het een jaar of meer duren voor het loon wordt aangepast.

Maar als de inflatie negatief wordt, verplicht niets een werkgever ertoe de loonsverlaging daadwerkelijk door te voeren. ‘Door de negatieve inflatie van 2009 konden de lonen algemeen worden verlaagd, maar in de praktijk zagen veel bedrijven daarvan af’ zegt Demeestere. ‘Wel is er vaak een regeling dat een niet doorgevoerde loonsverlaging wordt verrekend bij toekomstige indexverhogingen.’

Wordt uw loon toch verlaagd, dan moet u ook rekening houden met de gevolgen voor andere looncomponenten. De stortingen van uw werkgever in uw groepsverzekering, uw eindejaarspremie of uw vakantiegeld worden berekend op basis van uw (lagere) loon.

Uitkeringen

Niet alleen de lonen, ook werkloosheidsuitkeringen en uitkeringen voor tijdskrediet kunnen bij een negatieve inflatie dalen. Dat is het geval als de index onder de vorige spilindex daalt. ‘Het is de laatste decennia echter niet gebeurd’, zegt de RVA.

Huur

Negatieve inflatie kan goed nieuws zijn voor wie een woning huurt. De huurprijzen kunnen elk jaar worden aangepast aan de levensduurte. Bij deflatie moet de huurder minder huur betalen. Hij moet weliswaar zelf het initiatief nemen door een schriftelijk verzoek te sturen naar de verhuurder om de huur naar beneden aan te passen.

De indexering van de huurprijs gebeurt niet op 1 januari, maar op de verjaardag van de startdatum van het huurcontract. Daarbij wordt gerekend met de gezondheidsindex van de maand voor de ondertekening van het huurcontract. Tekende u uw contract in augustus, dan is de index van juli bepalend. Is de gezondheidsindex van die maand lager dan die in dezelfde maand een jaar eerder, dan zal de huurprijs dus dalen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud