Netto Het antwoord op al uw geldvragen
Advertentie

‘Hoe kan ik hier nu rijk van worden?'

In Mortsel berekenen de zesdejaars elektromechanica tijdens een apart vak financiële vorming hoeveel winst ze kunnen maken op de beurs. ‘Doordat we leren omgaan met geld hebben we al een voorsprong in het leven.’
Advertentie
Leraar Christophe Peeters vertrekt vanuit de leefwereld van de jongeren. ‘Zo krijg ik ze geboeid voor moeilijkere thema’s.’ ©Jonas Roosens

‘Wie weet wat obligaties zijn?’ Het blijft even stil in het zesde jaar elektromechanica in Mortsel. Die term is nieuw. Of niet? ‘Komaan jongens, we hebben bij ons bezoek aan de beurs in Brussel het verschil tussen aandelen en obligaties gezien. Wie herinnert zich dat?’ Een paar vingers gaan aarzelend de lucht in. Via een aandeel koop je een klein deeltje van een bedrijf, weet Pieter-Jan.

Als leerlingen in het middelbaar onderwijs financiële vorming krijgen, is dat meestal een basis tijdens de les wiskunde of bedrijfsbeheer - afhankelijk van hoeveel tijd er overblijft en of de leerkracht de materie in de vingers heeft.

In het Gemeentelijk Technisch Instituut (GTI) in Mortsel zijn ze bewust een stapje verder gegaan. Twee gepassioneerde leerkrachten geven er sinds dit schooljaar een uur per week financiële vorming aan de zesdejaars elektromechanica. Naar eigen zeggen zijn ze de enigen in Vlaanderen.

We hebben geen weet van andere scholen die financiële vorming als een apart vak geven.
jim lannoo
woordvoerder fsma

De financieeltoezichthouder FSMA, die via Wikifin scholen voor financiële vorming begeleidt, kent inderdaad geen andere scholen die dat doen. ‘Veel scholen werken met projectdagen of integreren een pakket financiële vorming in hun bestaande lesprogramma’, zegt woordvoerder Jim Lannoo. ‘We hebben geen weet van andere scholen die financiële vorming als een apart vak geven, maar dat betekent niet dat het niet bestaat. Scholen zijn niet verplicht dat aan ons te melden. Bovendien wachten veel scholen af wat over financiële vorming zal worden beslist in de discussie over de nieuwe eindtermen (lees onderaan).’

Oldtimers

We schuiven aan voor een les over beurzen en aandelen. Alle leerlingen hebben een spaarrekening, maar ondertussen weten ze dat die weinig opbrengt. Een van de jongens knapt oldtimers op en ziet dat als een investering op langere termijn. De rest van de klas mompelt instemmend. De 18-jarige Pieter-Jan gaat nog een stapje verder. Op zijn verjaardag kreeg hij een bepaald bedrag in aandelen dat hij sindsdien met wat begeleiding zelf mag beheren.

Het GTI in Mortsel is naar eigen zeggen de enige school in Vlaanderen die financiële vorming geeft.

Leerkracht Christophe Peeters wijst de jongens op de voor- en nadelen van beleggen. ‘Koop enkel wat je kent en wat je begrijpt. En wees je ervan bewust dat je je geld op de beurs kan kwijtraken. Niemand kan perfect voorspellen wat er met je aandelen zal gebeuren. Als ik er alles over wist, stond ik trouwens niet in dit klaslokaal. Dan lag ik ergens op een eiland onder een palmboom.’

Op basis van koersgrafieken van beursgenoteerde bedrijven berekenen de leerlingen hoeveel winst of verlies ze gemaakt zouden hebben door op een bepaald moment te kopen of te verkopen. Een van de leerlingen gromt tegen een klasgenoot: ‘Als ik die aandelen van Bpost al verkoop, heb ik maar 2 euro winst per aandeel gemaakt. Hoe kan ik daar nu rijk van worden?’

‘En dan heb je nog geen transactiekosten betaald’, waarschuwt Peeters. ‘Je kent het gezegde: kapitaal maakt kapitaal. Als je voor veel geld hebt belegd, kun je wel een mooie winst opstrijken.’

Voor de 17-jarige Tom is de beurs een ver-van-zijn-bedshow, erkent hij tussen twee lesuren door. Maar de lessen financiële vorming geven hem naar eigen zeggen een voorsprong op zijn leeftijdsgenoten. ‘Velen weten niet hoe ze met geld moeten omgaan. Als wij beginnen te werken, weten we al hoe we moeten sparen, welke verzekering we moeten afsluiten en wat je moet doen als je een appartement wil huren of kopen. Volgend jaar wil ik IT studeren aan de hogeschool. Voor mij is dit een van de nuttigste vakken.’

Schuldbemiddeling

De leerkrachten Christophe Peeters en Karina Sobrado laten de lessen zo veel mogelijk aansluiten bij de leefwereld van de jongeren. In september zijn ze gestart met het geld van een vakantiejob: hoeveel mag je verdienen en wat kan je met dat geld doen? ‘Daarna volgen we een klassiek levenstraject: waar moet je op letten als je gaat studeren, je eerste job vindt of een huis wil huren of kopen?’, legt Sobrado uit. ‘We hebben ook oog voor wat kan mislopen en nodigen bijvoorbeeld het OCMW uit voor toelichting over schuldbemiddeling. De gemiddelde financiële kennis van de Belg is zo slecht dat we het belangrijk vinden dat aan onze leerlingen mee te geven. Bovendien willen we zo ook de kloof tussen het algemeen secundair onderwijs en het technisch onderwijs verkleinen.’

De leerlingen oefenen met koersgrafieken van beursgenoteerde bedrijven. ©Jonas Roosens

Het GTI nodigde Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) al uit in Mortsel. ‘Er is heel veel interesse in ons project, waarvoor we ook samenwerken met de private sector. In een financiële wereld die steeds complexer wordt, is het van het grootste belang dat onze leerlingen daarin stevig onderbouwd zijn. Je kan technisch een geweldig product ontwikkelen, maar als er financieel geen draagvlak is, zal het succes eerder beperkt blijven. Politici zijn welkom om eens een kijkje te komen nemen nu ze bezig zijn met de discussie over de toekomstige eindtermen.’

Maar moet financiële vorming echt een apart vak zijn? ‘We vinden het een enorme meerwaarde’, zegt Peeters. ‘Maar onder welke vorm financiële vorming wordt gedoceerd, laten we in het midden. Het belangrijkste is dat de leerkrachten gemotiveerd en geïnteresseerd zijn. De eindtermen voor wiskunde zijn bijvoorbeeld al stevig belast.’

We willen de kloof verkleinen tussen het algemeen en het technisch onderwijs.
christophe peeters
leerkracht gTI

Bovendien is het goed aan te sluiten bij wat leeft bij de leerlingen. ‘Een eerstejaars heeft bijvoorbeeld nog geen benul van een vakantiejob. Doordat we vanuit de leefwereld van de jongeren starten, krijgen we hen ook geboeid voor moeilijkere onderwerpen zoals beleggen. En zelfs rond die thema’s borrelen er vragen op vanuit hun omgeving. Zo vroeg een van de jongens me enkele weken geleden wanneer er een oplossing voor de Arco-spaarders komt. Toen stond ik met mijn mond vol tanden.’

Binnenkort krijgt elke leerling basis financiën

Financiële vorming is vandaag allesbehalve een verplicht vak in het onderwijs. Er zijn wel elementen rond budgetbeheer opgenomen in de vakoverschrijdende eindtermen. Dat zijn de eindtermen die niet aan een specifiek vak zijn verbonden. Maar Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) erkende eerder al dat financiële vorming verder gaat dan budgetbeheer. ‘Jongeren worden almaar vroeger als consumenten benaderd en beheren vaak wat eigen geld’, zegt ze. ‘Een goede financiële vorming moet ertoe bijdragen dat ze stevig in hun schoenen staan.’

Daarom besliste de Vlaamse regering in de toekomst een minimumlat in te voeren waar elke leerling over moet - de zogenaamde basisgeletterdheid. De eindtermen zijn immers doelen die zo veel mogelijk leerlingen moeten behalen, en dus niet per se iedereen.

Er komt zo’n basisgeletterdheid voor Nederlands, wiskunde, digitale en financiële geletterdheid, besliste de regering vorig jaar. Die beslissing hangt samen met de geplande hervorming van het middelbaar onderwijs en de discussie over de vernieuwde eindtermen. Uit een rondvraag bij ouders en leerlingen bleek ook dat ze de omgang met geld belangrijk vinden, luidt het op het kabinet van Crevits.

Hoe hoog die lat voor financiële vorming zal liggen, is nog niet bekend. Het Vlaams Parlement discussieert al geruime tijd over de eindtermen. Er moet ook nog overlegd worden met het onderwijsveld. Crevits hoopt dat de discussie over de nieuwe eindtermen op tijd beslecht is. Ze wil dat de leerlingen die in september 2018 naar het eerste middelbaar gaan, starten in het gemoderniseerde middelbaar onderwijs. De onderwijskoepels plaatsten eerder al serieuze vraagtekens bij de haalbaarheid van die timing.

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud