Netto Het antwoord op al uw geldvragen

De helft van uw tankbeurt gaat naar vadertje staat

De nucleaire deal met Iran in het begin van deze week deed de internationale olieprijs even dalen. Maar of dat ook gevolgen heeft voor de prijzen aan de pomp is een heel andere zaak. Heel wat andere factoren bepalen immers de benzineprijzen.
©Photo News

Het verband tussen de prijzen van ruwe olie en die van afgewerkte olieproducten - zoals diesel, benzine of stookolie - is helemaal niet eenduidig. De prijs van ruwe olie op de internationale markten kan bijvoorbeeld dalen, terwijl diesel aan de pomp toch duurder wordt. De voorbije tien jaar werd een liter diesel aan de pomp dubbel zo duur, maar in diezelfde periode verviervoudigde de prijs van ruwe olie.

Dat er geen perfect verband bestaat tussen de ruwe-olieprijs en de prijzen aan de pomp heeft alles te maken met het feit dat de prijs van ruwe olie slechts verantwoordelijk is voor 20 tot 40 procent van die prijzen aan de pomp.

  • Bij de benzineprijs bestaat bijvoorbeeld meer dan de helft van de prijs uit accijnzen en btw. De maximale benzineprijs van 1,58 euro per liter eind oktober 2013 bestond voor 0,61 euro uit accijnzen en energiebijdragen en voor 0,27 euro uit btw. Samen zijn die heffingen dus goed voor 56 procent van de benzineprijs.
  • Bij diesel stonden accijnzen en btw in voor 47 procent van de dieselprijs.
  • Bij stookolie is er nauwelijks sprake van accijnzen, zodat de prijs van ruwe olie daar wel goed is voor meer dan de helft van de prijs.

Terwijl de btw van 21 procent een relatief bedrag is, zijn de accijnzen vaste bedragen in euro. Hoe groter het belang van de accijnzen, hoe stabieler dus de prijzen aan de pomp. Dat betekent ook dat de prijs van stookolie meer schommelt dan die van diesel, en dat de dieselprijs meer varieert dan de benzineprijs.

Even bijdragen aub

Met accijnzen, energiebijdragen en btw houdt het niet op. Er zijn ook speciale heffingen, zoals de bijdrage voor het aanleggen van strategische oliereserves (Apetra-bijdrage) en de bijdrage voor de bodemsanering van tankstations (Bofas-bijdrage). Die staan in voor een fractie (minder dan 1 procent) van de prijzen aan de pomp. Op stookolie moet er geen Bofas-bijdrage worden betaald, wel een bijdrage aan het Sociaal Verwarmingsfonds.

Een andere belangrijke kostencomponent van de prijzen aan de pomp zijn de verwerkingskosten van ruwe olie. Zo moet die ruwe olie een hele weg afleggen voor er sprake is van benzine of diesel. Het proces van ontginning, transport, raffinage en handel neemt tijd in beslag. Elke schakel heeft zijn eigen prijsdynamiek en marges. Het gevolg is dat alle tussenschakels een invloed hebben op de prijs van het afgewerkte product. De marges en distributiekosten namen eind oktober 12 procent van de dieselprijs voor hun rekening en 10,8 procent van de benzineprijs.

Ten slotte speelt ook nog de wisselkoers een rol. De prijs van ruwe olie wordt uitgedrukt in Amerikaanse dollar. De prijs die we aan de pomp neertellen, is in euro. Dat betekent dat de wisselkoers tussen euro en Amerikaanse dollar tot vreemde prijsbewegingen kan leiden. De ruwe olie kan duurder worden, maar als tegelijk de Amerikaanse dollar voor de Europeanen goedkoper wordt, kan de prijs aan de pomp dalen. Ook de wisselkoers is een van de verklaringen waarom de dieselprijs de voorbije tien jaar niet zo sterk is gestegen als de prijs van ruwe olie. De Amerikaanse dollar is vandaag goedkoper dan tien jaar geleden.

Max

Pomphouders kunnen niet zomaar vrij hun prijzen bepalen. Ze zijn gebonden aan de maximumprijzen die de Federale Overheidsdienst Economie berekent op basis van de programmaovereenkomst. Die programmaovereenkomst legt sinds de oliecrisis van 1973 de methode vast voor de berekening van de maximumprijzen. Die maximale prijs laat ruimte aan de pomphouders om de concurrentie te laten spelen en goedkopere prijzen aan te bieden. Volgens een studie van de Nationale Bank lagen de prijzen van diesel en benzine in de periode 2009-2011 gemiddeld 7 eurocent onder de maximumprijzen.

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud