Netto Het antwoord op al uw geldvragen

Naar een heuse ‘tax shift' of blijft alles bij de oude ‘tax drift' ?

Volgens het regeerakkoord komt er een heuse fiscale hervorming. Die moet alles eenvoudiger maar ook rechtvaardiger maken. Arbeidsinkomsten zouden minder worden belast, andere inkomsten dan weer meer. Maar volgens veel waarnemers gaat die ‘tax shift’ lang niet ver genoeg.
Het federaal parlement. ©BELGA

‘Het fiscaal systeem moet worden hervormd, vereenvoudigd en gemoderniseerd.’ Dat staat met zoveel woorden te lezen in het regeerakkoord. Een vereenvoudiging? Niemand die daartegen gekant kan zijn. Alleen is het maar de vraag of die belofte geen valse hoop wekt. Zoals Bernard Peeters, een topfiscalist bij het gerenommeerde advocatenkantoor Tiberghien, terecht opmerkt, weerspiegelt het recht de complexiteit van de maatschappij. Hoe complexer de samenleving, hoe ingewikkelder het recht. Dat geldt ook voor de fiscale wetgeving.

Bovendien staat de overheveling van fiscale bevoegdheden van de federale overheid naar de gewesten zo’n vereenvoudiging in de weg. Fiscalisten waarschuwen nu al dat de fiscale hefbomen waarover Vlaanderen, Brussel en Wallonië sinds 1 juli beschikken, zullen leiden tot ‘een nachtmerrie’ of ‘een regelrechte soep’ - omschrijvingen die zelfs topadvocaten in de mond nemen. Die vrees wordt gevoed en ondersteund door de enige fiscale bevoegdheid die Vlaanderen tot op heden heeft benut door het belastingvoordeel van de woonbonus aan banden te leggen. Want wat als iemand tijdens een aanslagjaar verhuist van het ene gewest naar het andere? Andere fiscale maatregelen die de gewesten kunnen nemen, bijvoorbeeld over de dienstencheques, hangen alleen nog maar in de lucht.

De politici hebben er tot op heden een potje van gemaakt. Altijd hebben ze, ten behoeve van het eigen kiezerspubliek of de eigen achterban, allerhande uitzonderingen op de algemene regels in het leven geroepen. Daardoor is het Wetboek van Inkomstenbelastingen een duivenhok geworden. Wil de federale regering echt werk maken van een vereenvoudiging, dan zal ze ook een omslag moeten maken in de politieke zeden. En dat is wellicht een brug te ver.

Arbeid loont?

De fiscale druk verlagen voor wie werkt, een tweede betrachting van de federale regering, is op zich al even lovenswaardig. Wie werkt, moet daar voortaan netto meer aan overhouden. Als blijk van goede wil mogen werknemers een hoger bedrag in mindering brengen van hun loon als forfaitaire beroepskosten. Vanaf 2016 zou dat de gemiddelde loontrekker 257 euro extra moeten opleveren. Volgend jaar zou het voordeel per werkende Belg beperkt blijven tot 125 euro. Is dat geen schrale troost?

257€
Vanaf 2016 zou de verlaging van de fiscale druk de gemiddelde loontrekker jaarlijks 257 euro extra moeten opleveren. Volgend jaar zou het voordeel per werkende Belg beperkt blijven tot 125 euro.

Want om de belastingdruk op arbeid te verlichten, moet de overheid willens nillens andere inkomstenbronnen aanboren. En als we teruggrijpen naar het regeerakkoord, dan is een verhoging van de indirecte belastingen onafwendbaar. Zo komt er een verhoging van de accijnzen op tabak en diesel. De regering maakt komaf met het verlaagde btw-tarief van 6 procent bij renovaties van woningen tussen vijf en tien jaar oud. En ze voert een btw in op plastische chirurgie. Daarmee zet de federale regering enkele bescheiden stappen op weg naar een tax shift, een verschuiving van de belastingdruk op arbeid naar andere belastbare materies.

Maar volgens Wim Coumans, de voormalige kabinetschef van onder meer Jean-Luc Dehaene en Wilfried Martens, gaat het om ‘schamele minimaatregelen’ en laat de regering-Michel een kans liggen om de shift te maken naar vermogensinkomsten en naar gedrag dat schadelijk is voor het milieu. ‘Concreet laat de regering na een begin te maken met de belasting op meerwaarden op aandelen en bouwt ze het nog steeds fiscaal gunstige regime voor bedrijfswagens niet verder af’, aldus Coumans in een opiniebijdrage die onlangs in De Tijd verscheen.

Ook Michel Maus, docent fiscaal recht aan de universiteiten van Gent en Antwerpen, betreurt het uitblijven van een echte tax shift. ‘Dat had de topprioriteit van de regering moeten zijn. Ons land staat sinds jaar en dag op nummer 1 in de internationale hitparade van landen met de hoogste belastingdruk op arbeid. Een fiscale lastenverlaging van 1 miljard euro in de personenbelasting zal daar weinig aan veranderen. Dat getuigt van weinig ambitie. Of erger nog: van pure politieke onwil’, aldus Maus. ‘De beperkte schrapping van een aantal gunsttarieven in de btw zal geen fiscale aardverschuiving mogelijk maken. En ook de enige fiscaal-ecologische maatregel in het regeerakkoord, het cliquetsysteem voor accijnzen en diesel, is niet meer dan wat morrelen in de marge.’ Volgens de docent fiscaal recht blijven de personen die werken hoe dan ook ‘de fiscale pineut’.

Leemtes

Het regeerakkoord laat de belastingplichtige op een aantal punten op zijn honger zitten. Christian Buysse, adjunct-hoofdredacteur van het vakblad Fiscoloog, wijst erop dat het regeerakkoord met geen woord rept van dossiers die hoe dan ook op de regeringstafel zullen belanden. Denk aan de noodzakelijke aanpassing van de Belgische wetgeving over het pensioensparen. Het Europees Hof van Justitie verklaarde de Belgische regeling strijdig met de Europese vrijheid van dienstenverkeer. Wil de belastingplichtige aan fiscaal gunstig pensioensparen doen, dan kan hij daarvoor alleen terecht bij Belgische pensioenspaarinstellingen.

Het fiscaal systeem vereenvoudigen zoals dat is aangekondigd in het regeerakkoord is een utopie. De wetgeving weerspiegelt de maatschappij waarin we leven, en die wordt almaar complexer. Dat geldt ook voor het fiscaal recht.
Bernard Peeters
fiscaal advocaat Tiberghien

Het regeerakkoord onthult ook niets over een eventuele belasting op de onroerende inkomens van particulieren. Niet-verhuurde onroerende goederen in het buitenland worden zwaarder belast dan wanneer ze in België zijn gelegen. Dat is in strijd met de Europese vrijheid van kapitaalverkeer en ook daarvoor tikte Europa ons land al op de vingers. Tijdens het formatieberaad zou over die noodzakelijke aanpassingen niet eens zijn nagedacht.

Als de federale regering werk wil maken van een grondige fiscale hervorming en als ze de belastingplichtige meer zekerheid wil bieden, voert ze de nodige aanpassingen toch maar beter zonder dralen door.

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud