Netto Het antwoord op al uw geldvragen
Advertentie

Welke regels volgen bij de overname van een familiebedrijf?

Een familiebedrijf overnemen is een zwaar engagement. Zwaarder zelfs misschien dan een eigen bedrijf oprichten. Want een familiebedrijf draagt een hele geschiedenis mee. Er zijn veel juridisch-technische oplossingen mogelijk, maar eerst moet ook het emotionele zijn uitgeklaard.
Advertentie
©Emy Elleboog

‘Je kan alles met de hulp van specialisten juridisch, financieel en fiscaal regelen, maar vóór je iets regelt, moet de wil er zijn om de kaarten op tafel te leggen’, zegt professor Hans Crijns van het Vlerick Impulscentrum Groeimanagement Middelgrote Ondernemingen. ‘Het lastigste is precies naar boven te krijgen wat iedereen wil en kan: wie wil aandeelhouder blijven of worden, wie wil actief worden in de zaak, wie wil en kan de leiding nemen en wie mag de uiteindelijke keuze bepalen? Alles kan werken: in de ene familie lukt het met vier kinderen aan het hoofd, elders houden de ouders probleemloos nog jarenlang de aandelen. Nog anderen geven aan een externe als een soort arbiter de doorslaggevende stem… Als je maar bewust kiest na een uitgebreid denkproces.’

Voor je wat dan ook in een bepaalde juridische structuur giet, moeten vijf vragen beantwoord zijn, zo vat advocate Sofie Lerut (Eubelius) het samen:

  • Waar willen we als familie heen met het bedrijf?
  • Wie kan het bedrijf leiden, is er iemand in de familie die capabel én gemotiveerd is?
  • Welk bestuursmodel willen we in de toekomst? Bijvoorbeeld: komt er een raad van bestuur, al dan niet met externen?
  • Welke rol zal elkeen spelen, al dan niet actief?
  • En pas als laatste vraag: hoe wordt het eigendom georganiseerd?
Zelfstandigengids 2016

Goed gewapend een zaak opstarten of overnemen

  • Waar u als zelfstandige van wakker moet liggen: De 6 pertinentste vragen
De Zelfstandigengids is op 22/10 verschenen. Klik hier om de gids (PDF versie) te lezen.

‘De kern is: opvolging is een proces’, beaamt professor Wim Voordeckers van UHasselt. ‘Communicatie en goede afspraken zijn cru­ciaal. Een familiecharter kan helpen, vooral omdat het de familie dwingt zaken te bespreken. Een raad van advies of van bestuur, idem: maak er meer van dan jaarlijks een lijstje afvinken bij je accountant, bespreek echt de strategie. De stap naar een volgende generatie is vaak een kans om verder te professionaliseren.’

Conflicten vermijd je door ‘rolduidelijkheid’ te scheppen, zo noemt Voordeckers het: wie doet wat, voor, tijdens en na de opvolging? Welke zus en broer nemen welke taken op? Komt vader nog in het bedrijf, en beantwoordt hij nog vragen van werknemers? Onderhoudt hij de contacten met oude klanten? ‘Maak afspraken, en leef ze na.’

‘Het is een lang proces van communiceren’, besluit Crijns. ‘Je mag geleerd hebben van vorige generaties, of de beste juridische oplossing uitgedokterd hebben, het is niet omdat alles mooi op papier is gezet, dat het emotionele geregeld is'.

Het is niet omdat alles mooi op papier gezet is, dat ook het emotionele geregeld is.
Hans Crijns
professor Vlerick Business School

Hoe conflicten vermijden?

Het komt zeer vaak voor dat een of twee broers of zussen de zaak van hun ouders voortzetten, maar dat een andere ervoor kiest pakweg tandarts of kleuterjuf te worden. Als de ouders hun bedrijf doorgeven aan al hun kinderen in gelijke delen, leidt dat ertoe dat de tandarts en de kleuterjuf hun aandelen in het bedrijf meer waard zien worden dankzij het harde werk van zij die wel voor de familiezaak hebben gekozen. Een mogelijke bron van wrevel of ruzie.

‘Je kan dat deels ondervangen door de vergoeding voor het geleverde werk en de vermogensopbouw uit elkaar te halen’, zegt Sofie Lerut. ‘Met andere woorden: de actieve aandeelhouders ontvangen een (marktconforme) vergoeding voor hun werk in het bedrijf.’

Daarmee zijn ze vergoed voor hun vele werkuren. Hun vermogen dat in het bedrijf zit, groeit al dan niet aan, evenzeer voor hen als voor de passieve aandeelhouders. ‘Ze moeten er dus wel mee kunnen leven dat het vermogen van de passieve aandeelhouders aangroeit door hun werk. Zo niet, is er geen andere weg dan de passieve aandeelhouders uit te kopen.’

Lerut pleit er echter veeleer voor de passieve aandeelhouder nauw betrokken te houden en zeer goed te informeren. ‘Bedenk dat het voor hem ook een risico inhoudt dat een deel van zijn vermogen vastzit in het bedrijf dat de ander runt. Goed communiceren helpt om zijn langetermijnengagement te behouden, zodat hij positief staat tegenover het bedrijf, ook als de strategie investeringen vergt en niet meteen tot een dividenduitkering leidt. En zodat hij minder gauw geneigd zal zijn de participatie te verkopen aan derden.’

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud