Groei zonnepanelen op woningen valt stil

Zolang er geen duidelijkheid is over de compensatie voor de slimme meter voor eigenaars van zonnepanelen, wachten veel mensen af om zonnepanelen te plaatsen. ©ANP

Het aantal particulieren dat zonnepanelen plaatst, is vorig jaar fors teruggevallen. De onzekerheid over de invoering van de digitale elektriciteitsmeter doet consumenten twijfelen.

Vorig jaar kwamen er minder zonnepanelen bij in Vlaanderen dan het jaar ervoor.  In totaal werd voor 190 megawatt aan nieuwe zonne-installaties geplaatst, tegenover 193 megawatt (MW) het jaar ervoor. Het is de eerste keer sinds 2012 dat er geen groei is. Dat blijkt uit cijfers tot eind november van het Vlaams Energieagentschap, die de Organisatie voor Duurzame Energie (ODE) extrapoleerde voor de laatste maand van 2018.

Het overgrote deel van de zonnepanelen (87 % in 2018) verscheen de voorbije jaren op de daken van woningen. En net de particulieren lieten het in de tweede helft van vorig jaar afweten. Terwijl ze in 2017 voor 178 MW panelen legden, was dat in 2018 166 MW, een daling van 7 procent.

De stijging bij de bedrijven, van 15 naar 24 geïnstalleerde MW, kon de terugval niet compenseren. Hun enthousiasme heeft te maken met de verhoging van het aantal groenestroomcertificaten per opgewekte kilowattuur (kW) stroom. In tegenstelling tot voor kleine installaties (minder dan 10 kW) zijn er nog altijd certificaten voor grotere (boven 10 kW), die meestal door bedrijven worden geplaatst.

Slimme meter

ODE Vlaanderen wijt de terugval bij de particulieren aan de onzekerheid over de slimme elektriciteitsmeter die in september en oktober ontstond. Die meter zal vanaf juli dit jaar stelselmatig de analoge, terugdraaiende exemplaren vervangen. ‘Precies in die periode zien we een knik naar beneden in de cijfers van nieuwe installaties bij particulieren’, zegt Bram Claeys, de algemeen directeur van ODE Vlaanderen.

Toen de onzekerheid over de uitrol van de slimme meter toenam, zagen we een knik in de installatiecijfers.
Nram Claeys
algemeen directeur ode vlaanderen

De onzekerheid draait om de vraag of de slimme meter, die niet meer zou terugdraaien als zonnepaneleneigenaars niet-verbruikte stroom op het net plaatsen, het rendement van de panelen onderuithaalt.

Toenmalig minister van Energie Bart Tommelein (Open VLD), intussen burgemeester van Oostende, garandeerde dat zonnepaneleneigenaars nog 15 jaar zouden profiteren van een terugdraaiende meter. Maar volgens de Raad van State kan de overheid niet om de VREG, de onafhankelijke Vlaamse energieregulator, heen. De VREG bepaalt de distributienettarieven en is verantwoordelijk voor het deel van de factuur dat uit de distributietarieven bestaat.

Terugdraaiende vs. slimme meter

 Door het terugdraaien van hun elektriciteitsmeter kunnen eigenaars van zonnepanelen een zeker rendement behalen op hun groene investering. In de zomer plaatsen ze de niet-verbruikte stroom van de zonnepanelen op het net, waarbij de meter letterlijk terugdraait. In de winter, als de panelen niet voldoende stroom leveren,halen ze die weer van het net.

Voor dat gebruik van het net als opslagmedium riep de energiewaakhond VREG het prosumententarief in het leven, dat zo’n 90 euro bedraagt per kilowatt geïnstalleerd vermogen. Het tarief is gebaseerd op de hoeveelheid elektriciteit (28%) die zonnepanelengebruikers gemiddeld op het net plaatsen in plaats van meteen te verbruiken.

Door de installatie van digitale meters zou het systeem van de terugdraaiende teller in 2020 verdwijnen. Het prosumententarief zou plaatsmaken voor de aanrekening van de reële afname van elektriciteit van het net, los van de stroom die zonnepaneleneigenaars er door het jaar op plaatsen. Nogal wat eigenaars vrezen dat ze met het nieuwe systeem bedrogen uitkomen.

 

De overheid en de VREG kwamen overeen dat dit jaar het principe van de terugdraaiende meter overeind blijft, ook voor wie al een slimme meter heeft. Vanaf 2020 zou dat veranderen (zie kader). In het Vlaams Parlement ligt een ontwerp van decreet over de uitrol van de slimme meter klaar dat Tommelein in december maakte en dat in de loop van januari wordt behandeld.

ODE staat achter het principe van de digitale meter, maar stelt dat compensaties nodig zijn. ‘Onder meer voor mensen met een warmtepomp (die veel stroom verbruikt in de winter, red.) en met zonnepanelen (die veel produceren in de zomer, red.) zou de digitale meter negatief uitvallen’, zegt Claeys.

Klimaatdoelstellingen

Nochtans past die slimme meter in het plan van de Vlaamse regering om tegen 2030 het aandeel hernieuwbare energie fors op te voeren. De meter maakt het mogelijk het energieverbruik van gezinnen te sturen, zodat ze relatief meer verbruiken als er veel en dus goedkopere elektriciteit beschikbaar is en minder als er weinig en dus duurdere stroom is.

3.700 megawatt
Zonnepanelen
In 2020 moet de capaciteit van de zonnepanelen in Vlaanderen gegroeid zijn tot 3.700 MW.

In 2020 moet de totale capaciteit van zonnepanelen in Vlaanderen gegroeid zijn tot 3.700 MW, binnen 12 jaar tot 6.700 MW. Eind 2018 zitten particulieren, bedrijven en overheidsorganisaties samen nog maar aan 2.730 MW. Ter vergelijking: de vier kernreactoren van Doel leveren samen een vermogen van 2.900 MW. Om de doelstellingen te halen moet dit en volgend jaar telkens meer dan 500 MW extra worden geïnstalleerd, en tussen 2021 en 2030 270 MW per jaar.

De VREG benadrukt dat de slimme meter voor veel zonnepaneleneigenaars niet slechter zal uitkomen.

De overheid heeft de instrumenten om de stroomfactuur voor iedereen te laten dalen.
Dirk Van Evercooren
VREG

‘De nettarieven staan maar voor 40 procent van de elektriciteitsfactuur. Nog eens de helft daarvan komt voort uit allerlei wettelijke verplichtingen, zoals de verrekening van energiepremies, groenestroomcertificaten en de openbare verlichting’, zegt woordvoerder Dirk Van Evercooren. ‘De overheid heeft dus instrumenten in handen om de stroomfactuur te laten dalen voor iedereen. Het zou trouwens juridisch aangevochten worden als mensen met digitale meters anders behandeld worden afhankelijk van of ze zonnepanelen hebben.’

De nieuwe minister van Energie, Lydia Peeters (Open VLD), is nog niet in functie en was gisteren niet bereikbaar voor commentaar.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect