Netto Het antwoord op al uw geldvragen
Advertentie
Advertentie

Waarom uw energiefactuur zal blijven stijgen

Uw energiefactuur zal onvermijdelijk een grotere hap uit uw budget nemen. De intercommunales moeten vennootschapsbelasting betalen en willen die aan de klanten doorrekenen, en ook andere factoren stuwen de rekening hoger. Maar door prijzen te vergelijken kunt u nog altijd 10 procent besparen.
©Gudrun Makelberge

‘Binnenkort zijn we het enige land waar de energiefactuur voor amper 20 procent bestaat uit energiekosten en voor 80 procent uit distributiekosten en belastingen’, waarschuwde de burgemeester van Glabbeek Peter Reekmans deze week in een opiniebijdrage in De Tijd. De ondervoorzitter van LDD kroop in de pen omdat intercommunales zoals Eandis en Infrax voortaan vennootschapsbelasting moeten betalen en die taks hopen door te rekenen aan de klanten. Tot welke tariefverhogingen dat zal leiden, is alleen nog maar bekend ‘bij benadering’. Eandis, actief in 80 procent van de Vlaamse gemeenten, raamt de verhoging voor een gezin met een gemiddeld elektriciteitsverbruik van 3.500 kWh per jaar op 10 euro en voor een gemiddelde aardgasklant (jaarverbruik van 23.260 kWh) op 20 euro.

De concrete voorstellen komen pas volgende week op tafel, als Eandis zijn algemene vergadering houdt. De prijsaanpassingen moeten ook nog het fiat krijgen van de Vlaamse energieregulator VREG. Die kan de aanpassing van de distributienettarieven maar twee keer per jaar toestaan, op 1 juli en op 1 januari. Een eventuele tariefverhoging kan dus ten vroegste op 1 juli ingaan.

©Mediafin

In Brussel mag netbeheerder Sibelga de vennootschapsbelasting al doorrekenen. Volgens de Brusselse regulator Brugel maakt dat de eerder aangekondigde tariefverminderingen over 2015 voor elektriciteit en gas van respectievelijk 14 en 21 euro voor een gezin met een gemiddeld verbruik in belangrijke mate ongedaan. Voor elektriciteit bedraagt de daling nog 4 euro, voor gas nog 10 euro.

Volgens Reekmans vertegenwoordigen de eigenlijke energiekosten nu amper 30 procent van de factuur. ‘Al de rest is distributie en btw.’

Die premisse is, althans volgens de VREG, niet helemaal correct. Als we er de recentste berekeningen van de Vlaamse regulator bijnemen, dan ziet de verdeling van uw factuur er als volgt uit (zie illustratie). Van uw totale elektriciteitsfactuur is 48 procent of bijna de helft een vergoeding voor de stroom. De andere 52 procent gaat naar distributie en belastingen: 38 procent zijn distributiekosten aangerekend door de intercommunales omdat ze de stroom tot in uw huiskamer brengen, 8 procent gaat naar de beheerder van het hoogspanningsnet Elia, 2 procent zijn heffingen en 4 procent is btw.

Voor gas zijn de verhoudingen vergelijkbaar: 58 procent is bestemd voor de energieleverancier, 42 procent gaat naar distributie en taksen.

Op de onderdelen distributie en heffingen heeft de consument totaal geen vat. Hij is overgeleverd aan de beslissingen van de bevoegde overheden. Het ziet er helaas naar uit dat de distributiekosten en heffingen op korte termijn alleen maar zullen stijgen. Daardoor zal hun aandeel in de totale energiefactuur, zoals Reekmans opwerpt, inderdaad nog toenemen. Waarom?

Distributiekosten

De Vlaamse energieregulator VREG berekende eind vorig jaar al dat de elektriciteitsfactuur voor een gezin met een gemiddeld verbruik (per jaar 1.600 kWh overdag en 1.900 kWh ’s nachts) dit jaar met gemiddeld 8,4 procent stijgt van 632 naar 685 euro. Die prijsstijging zit al vervat in de hierboven vermelde verhoudingen. De concrete prijsstijging hangt af van de regio waar u woont en van de intercommunale die er actief is.

©Mediafin

Daar hoort wel een kanttekening bij voor twee derde van de Vlaamse gezinnen die zowel gas als elektriciteit verbruiken. Hoewel de gemiddelde elektriciteitsfactuur in 2015 met 8,4 procent stijgt, daalt die voor aardgas met gemiddeld 3 procent van 1.382 naar 1.339 euro op jaarbasis. Voor al die gezinnen zou de totale energiefactuur (elektriciteit + gas) dit jaar slechts met 0,5 procent stijgen van 2.013 naar 2.024 euro. Veel hangt echter af van uw woonplaats. Hebt u pech, dan krijgt u een stijging van de stroomfactuur op uw bord die niet wordt gecompenseerd door een daling van de gasfactuur.

De reden voor die stijging is bekend. Wie vroeger zonnepanelen installeerde, ontving subsidies van de overheid. Het waren de distributienetbeheerders die de kosten van die steun moesten dragen. Dat joeg ze op extra kosten die ze door de prijsbevriezing van de vorige federale regering niet mochten doorrekenen aan de klant.

Eind vorig jaar zaten de netbeheerders daardoor met een put van naar schatting 1,7 miljard euro. Dit jaar zijn ze begonnen met het wegwerken van de tekorten uit het verleden. Meer specifiek: het tekort over de periode 2008-2009. Maar daarmee is de kous niet af. Ook de tekorten over de periode 2010-2014 moeten nog weggewerkt worden. De VREG weet nog niet hoe groot de resterende put over de tijdspanne 2010-2014 precies is.

Ook is er een rechtszaak hangende over de vraag wie het tekort over die periode kan berekenen: de VREG of de federale regulator CREG. Die betwisting is het gevolg van de bevoegdheidsoverdracht van het federale naar het Vlaamse niveau. Sinds 1 juli is alleen de VREG nog bevoegd om de nettarieven in het Vlaams Gewest te bepalen. Zolang die rechtszaak niet is beslecht, zal de VREG niet met een concreet cijfer op de proppen komen. Hoe dan ook: vroeg of laat komt er nog een bijkomende factuur voor het wegwerken van het historische tekort en u kunt er donder op zeggen dat die rekening fors zal zijn.

Heffingen

Naast het doorrekenen van de vennootschapsbelasting en het verder wegwerken van de historisch gegroeide tekorten zijn er nog factoren die het kostenplaatje doen oplopen. Zo betaalt een gezin met een gemiddeld stroomverbruik dit jaar 2,14 euro voor de aanleg van een strategische reserve, de energiereserve die moet verhinderen dat het licht uitgaat als we tijdens koude winters af te rekenen krijgen met een stroomtekort. De energiewaakhond CREG legde die bijdrage vast op 0,611 euro per 1.000 kWh. Ze wordt al sinds 1 februari aan alle stroomverbruikers doorgerekend. Ook de bijdrage voor die strategische reserve zal nog toenemen, want de federale minister van Energie, Marie-Christine Marghem (MR), wil die reserve van de huidige 850 megawatt al tegen de volgende winter verdrievoudigen.

Afschaffing gratis stroom

Vanaf volgend jaar krijgen we nog een andere rekening gepresenteerd. Dan komt er een einde aan de hoeveelheid gratis elektriciteit waar elk gezin in Vlaanderen sinds 2003 jaarlijks recht op heeft.

Nu krijgt elk gezin 100 kWh per jaar gratis, met daarbovenop nog eens 100 kWh per gezinslid. Wat telt, is het aantal gezinsleden dat op 1 januari van een bepaald jaar in de woning zijn hoofdverblijfplaats heeft. Bent u gehuwd of samenwonend en hebt u twee kinderen op 1 januari, dan levert dat u dit jaar nog 500 kWh gratis elektriciteit op.

De Vlaamse regering heeft aangekondigd dat ze die maatregel wil afschaffen vanaf 1 januari 2016.

Heeft het tegen die achtergrond nog zin om prijzen te vergelijken en van leverancier te veranderen? ‘Vergelijken loont nog altijd’ verzekert Dirk Van Evercooren, directeur marktwerking van de VREG. ‘Door de toegenomen concurrentie zijn de prijsverschillen tussen de gemiddelde en de goedkoopste contracten de jongste twee jaar aanzienlijk kleiner geworden. Bovendien is de dienstverlening verbeterd en woedt er nu een hevige concurrentiestrijd. Dat speelt in het voordeel van gezinnen en bedrijven.’

Op een deel van uw factuur hebt u als consument wel degelijk nog vat. Hoewel het aantal switchers vorig jaar wat afkalfde tegenover 2013 en 2012, stapte in maart een recordaantal klanten over naar een andere leverancier. ‘In maart brak het aantal switchers het record voor die maand, een mogelijk gevolg van de commerciële acties die sommige energieleveranciers toen hebben gevoerd en van enkele groepsaankopen’, vervolgt Van Evercooren. ‘In maart was het prijsverschil tussen de gemiddelde en de goedkoopste elektriciteitsleverancier 86 euro per jaar. Voor gas liep het prijsverschil zelfs op tot 134 euro. Voor de vele Vlaamse gezinnen die zowel gas als elektriciteit verbruiken, kan dat een besparing opleveren van 220 euro op jaarbasis, toch zo’n 10 procent van de energiekosten.’

De VREG roept de consumenten op om alert te blijven. Een goed instrument is de V-test op de website van de VREG, waar zowel gezinnen als kmo’s de aanbiedingen kunnen vergelijken. ‘Alleen zo blijft de druk op de aanbieders groot en kunnen alle consumenten - ook de slapende - mee blijven profiteren van de tariefaanpassingen’, merkt Van Evercooren op.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud