Netto Het antwoord op al uw geldvragen

Hoe u op de valreep uw successie plant

De overlijdenscijfers van coronaslachtoffers staan nog elke dag bovenaan in het nieuws. Het is een lugubere gedachte, maar waarom toch niet anticiperen op een onverwacht overlijden en snel werk maken van uw successieplanning?

Het is altijd goed tijdig aan uw nalatenschap te denken. Maar de coronacrisis leert ons dat overlijdens soms heel onverwacht en snel kunnen plaatsvinden en dat daarom enige urgentie geboden kan zijn.

Een regeling op de valreep kan soms problemen opleveren. Wie op intensieve zorgen belandt en beademd moet worden is niet bij machte op dat moment nog snel zijn nalatenschap te regelen.

Om een successie zo fiscaal vriendelijk mogelijk te laten verlopen is het altijd interessant een schenking te doen. Maar de kans bestaat zeker dat u de besmetting overleeft en u nadien uw geld nog nodig heeft om verder te gaan met uw leven.

Voor beide knelpunten zijn er oplossingen.

De zorgvolmacht

Met een zorgvolmacht kunt u een of meerdere personen aanduiden die in uw plaats uw vermogen beheren als u daar zelf niet meer bekwaam toe bent. De oorzaak van de onbekwaamheid doet er niet meteen toe. Dat kan door veroudering of dementie zijn, maar ook door hospitalisatie of een ongeval.

‘Hoe de onbekwaamheid vastgesteld wordt, is een andere discussie', zegt advocaat Mark Delboo. ‘In de praktijk nemen we heel vaak in de zorgvolmacht op dat die onmiddellijk van toepassing is en dat er enkel een doktersattest nodig is in geval van twijfel. Zeker als de volmacht plots en snel gebruikt moet worden, is dat van het grootste belang.’

Het is interessant en nuttig in de zorgvolmacht op te nemen hoe je je vermogen zou verdelen. ‘Als dat mooi in detail beschreven wordt, kan de zorgvolmacht op je laatste levensdag gebruikt worden door je volmachtdrager om daar tijdens je leven nog uitvoering aan te geven', verduidelijkt Mark Delboo.

Als alles goed georganiseerd is, kan met de zorgvolmacht in extremis nog zeer veel erfbelasting bespaard worden.
Mark Delboo
advocaat

Het voordeel om nog tijdens uw leven overdrachten te doen - zelfs al is dat maar één dag voor uw overlijden - is dat de schenkingsrechten in Vlaanderen lager zijn dan de erfbelasting. Schenkingen van roerende goederen worden belast tegen 3 procent van de waarde van de geschonken goederen, terwijl dat in de erfbelasting kan oplopen tot 27 procent.

‘Als alles goed georganiseerd is, kan daarmee in extremis nog zeer veel erfbelasting bespaard worden', zegt Delboo. ‘In de volmacht moet uiteraard goed bepaald worden aan wie geschonken moet worden en onder welke voorwaarden.’

De herroepbare schenking

Het grote voordeel van een schenking is dat alle roerende goederen slechts aan een tarief van 3 procent worden belast. Maar schenken heeft ook enkele nadelen. Vooreerst moet de schenker nog leven. ‘Maar door te werken met een zorgvolmacht kan je proberen die beslissing zo lang mogelijk uit te stellen en echt tot op het laatste moment te wachten', zegt Delboo.

Een tweede nadeel van een schenking is dat je het vermogen kwijt bent na de schenking. Dat belet niet dat je wel voorwaarden aan een schenking kan verbinden, zoals voorbehoud van vruchtgebruik of een vervreemdingsverbod. Dat laatste heeft tot gevolg dat degene die iets krijgt er niets kan mee doen zonder de toestemming van de schenker. ‘Met andere woorden, je kan met allerhande voorwaarden en aan de schenking verbonden lasten bereiken dat je nog de controle op het geschonken vermogen bewaart en dat de begiftigde er niets kan mee doen, maar zelf ben je je vermogen toch kwijt,’ stelt Delboo vast.

3 %
Schenking
Op schenkingen geldt slechts een belastingtarief van 3 procent, terwijl bij een erfenis het tarief tot 27 procent kan oplopen.

Nu is er in ons recht wel één herroepbare schenking ingebouwd, de schenking tussen echtgenoten. Bovendien is die herroeping aan geen enkele vormvoorwaarde of aan een motivatieplicht onderworpen. Dit is dus een interessante mogelijkheid voor wie echt in dubio is over hoe het met zijn gezondheid op korte termijn zal verlopen.

Komt u er toch fysiek weer bovenop, dan hebt u in feite de 3 procent schenkbelasting voor niets betaald. ‘Maar dat is nu eenmaal altijd zo met verzekeringen', zegt Delboo. ‘Je kan dit immers beschouwen als een soort van juridische verzekering.’

Om een schenking tussen echtgenoten te kunnen doen moet er wel een ‘uitbreng uit de huwelijksgemeenschap’ gebeuren. Dat betekent dat de echtgenoten via een notariële akte hun bezittingen onder elkaar verdelen.

De terugkeerschenking

Een herroepbare schenking is alleen tussen echtgenoten mogelijk. Maar er is toch een mogelijkheid om ook schenkingen tussen andere personen terug te draaien: de terugkeerschenking, ook wel boemerangschenking genoemd.

Het gaat hier om een schenking waarbij u een bepaald vermogen schenkt onder de ontbindende voorwaarde dat u op een bepaald ogenblik zelf nog in leven bent. ‘Als een van de ontbindende voorwaarden is dat je over zes maanden nog leeft en je dan effectief ook nog leeft, met andere woorden als de voorwaarde wordt vervuld, dan wordt de schenking van rechtswege ontbonden', verduidelijkt de advocaat. ‘Heb je ervoor gezorgd dat in de tussentijd de begiftigde niets met het geschonken vermogen zonder jouw toestemming kon doen - via een zogenaamd vervreemdingsverbod - dan zal het vermogen er met zekerheid nog zijn en keert het op dat moment zonder bijkomende belasting terug naar uw vermogen.

In dat geval verliest u wel de 3 procent schenkbelasting die werd betaald op de schenking, maar op de ontbinding van de schenking is niet nogmaals 3 procent verschuldigd. Als u van oordeel bent dat de schenking toch moet behouden blijven, dan kunnen de begiftigde en de schenker vóór het verstrijken van de gekozen periode overeenkomen de ontbindende voorwaarde te schrappen.

‘Deze techniek gaat niet in tegen het onherroepbare karakter van een schenking', vult Delboo  nog aan. ‘De reden daarvoor is dat de voorwaarde, met name dat je zes maanden na de schenking nog in leven bent, een toekomstige en onzekere gebeurtenis is die je zelf niet in de hand hebt.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud