Netto Het antwoord op al uw geldvragen

Wat zijn de voorwaarden om uw familiebedrijf belastingvrij weg te schenken?

Als ondernemer kunt u het familiebedrijf belastingvrij schenken aan uw troonopvolger. Maar daar gelden wel enkele voorwaarden voor.

Elk gewest werkte een fiscale gunstregeling uit voor het schenken en nalaten van het familiebedrijf. In Vlaanderen en Brussel kan het familiebedrijf geschonken worden tegen 0 procent schenkbelasting en kan het vererfd worden tegen 3 of 7 procent erfbelasting. Aangezien het gaat om een vlak tarief, speelt de waarde van het bedrijf geen rol.

Er gelden wel enkele voorwaarden, zowel vóór als na het overlijden. Ten eerste moet het bedrijf een familiaal karakter hebben, ten tweede moet het bedrijf worden voorgezet.

  1. Familiaal karakter
    Het moet gaan om een familiebedrijf of een familiale onderneming die een reële economische activiteit uitoefent. Een zuivere patrimoniumvennootschap komt niet in aanmerking, aangezien het louter verhuren van vastgoed niet als een economische activiteit wordt beschouwd.
  2. Voortzettingsvoorwaarde
    Na de schenking moet gedurende drie ononderbroken jaren een activiteit worden voortgezet.
    Het hoeft niet om dezelfde activiteit te gaan. Een zoon die het bouwbedrijf omturnt tot een doe-het-zelfzaak of een dochter die van een slagerij een boetiek maakt, het kan met behoud van het gunstregime.
    Wordt de activiteit niet voortgezet, dan vervalt het gunsttarief en moet de begunstigde alsnog de normale tarieven van de schenkbelasting betalen. Die bedragen 3 procent in rechte lijn en 7 procent in de zijlijn.
    Wel mogen de erfgenamen het bedrijf verkopen binnen drie jaar, op voorwaarde dat de overnemer de activiteit voortzet. Doet hij dat niet, dan vervalt het gunstregime alsnog. Dat wordt dus best als voorwaarde bedongen tijdens het verkoopproces.

Schenkingsakte of nog 7 jaar blijven leven

Wie het familiebedrijf belastingvrij wil schenken, moet een notaris inschakelen die in de schenkingsakte opneemt dat het gaat om een bedrijfsschenking met gebruik van het gunstregime. Het is ook mogelijk om het bedrijf via een buitenlandse, Nederlandse notaris, belastingvrij te schenken. Maar wie opteert voor deze kaasroute, moet er zich van bewust zijn dat als de schenker binnen zeven jaar overlijdt, er alsnog erfbelasting op het familiebedrijf betaald moet worden.

Controle behouden

Dat het familiebedrijf belastingvrij kan worden weggeschonken, is mooi meegenomen. Maar wie zijn levenswerk wegschenkt, wil vaak nog wel op de een of andere manier de touwtjes in handen houden. Er bestaan verschillende manieren om die controle te behouden.

Troonopvolger

Schenkt u het bedrijf aan één kind, dan zullen de andere kinderen op een andere manier hun deel van de erfenis moeten krijgen.

Vaak is slechts een van de kinderen geïnteresseerd om het familiebedrijf over te nemen. Schenkt u het bedrijf aan dat kind, dan zullen de andere kinderen op een andere manier hun deel van de erfenis moeten krijgen. Het erfrecht gaat er namelijk van uit dat u alle kinderen gelijk wilt behandelen, zelfs als u tijdens uw leven al goederen – zoals het familiebedrijf – aan dat kind schonk.

Maar niet iedereen heeft naast het familiebedrijf nog veel andere goederen in zijn vermogen zitten. In dat geval kan een familiepact of een punctuele erfovereenkomst een uitweg bieden om potentiële erfenisdiscussies te voorkomen na het overlijden van de pater familias. Daarin verklaren de andere kinderen de schenking aan de troonopvolger niet in twijfel te zullen trekken.

Waardestijging sinds de schenking

Vaak schenken bedrijfsleiders met ‘voorbehoud van vruchtgebruik’, omdat ze de dividendenstroom uit de familiale aandelen nodig hebben om hun levensstandaard te behouden. Maar sinds het nieuwe erfrecht van september 2018 is dat nefast voor de troonopvolger. Door het voorbehoud van vruchtgebruik telt immers niet de bedrijfswaarde op de dag van de schenking, maar de bedrijfswaarde op de dag dat de schenker overlijdt om te bepalen of alle kinderen krijgen waar ze recht op hebben uit de erfenis. Is dat niet het geval, dan zal het kind dat te veel kreeg, zijn broers of zussen moeten compenseren.

Bij het familiebedrijf kan die regel ertoe leiden dat de troonopvolger zijn broers of zussen zal moeten vergoeden voor de groei van het bedrijf sinds hij het bedrijf geschonken kreeg. Een punctuele erfovereenkomst waarin de waarde van het bedrijf op de dag van de schenking wordt vastgeklikt, kan soelaas bieden.

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud