netto

Aftrek van alle leningen verdwijnt

©IMAGEGLOBE

Ook wie al een hypotheeklening heeft lopen, moet afwachten wat de deelstaten in 2014 zullen doen met de hypothecaire aftrek. Want die fiscale aftrek blijkt nu toch niet verzekerd voor bestaande contracten. Dat maakte staatssecretaris voor Institutionele Hervorming Servais Verherstraeten (CD&V) bekend. Daarmee spreekt hij eerdere berichten van minister van Financiën Steven Vanackere tegen.

Vanaf 2014 gaat het woonbeleid volledig naar Vlaanderen, Wallonië en Brussel en moeten de deelstaten een eigen systeem van belastingvermindering voor de aankoop van een woning uitdokteren. Die nieuwe fiscale regels zullen ook gelden voor de lopende contracten, blijkt nu.

Eerder was bij de regeringsonderhandelaars te horen dat er afspraken waren om te verzekeren dat niet geraakt zou worden aan de 'oude stock' van bestaande contracten, maar Verherstraeten spreekt dat nu tegen. “Daar zijn geen afspraken over, al is men er misschien politiek wel van uitgegaan dat de deelstaten de belastingaftrek zouden doortrekken", aldus de staatssecretaris in De Tijd.

Kan dat zomaar?

Bij de belastingadministratie liet woordvoerder Francis Adyns in De Standaard optekenen dat het gebruikelijk is om bij fiscale wijzigingen rekening te houden met de bestaande regelingen. Zo werd bij de invoering van de woonbonus in 2005 rekening gehouden met de leningen die eerder werden gesloten. Die vallen dan onder de zogezegde 'oude leningen'. Juridisch is er volgens het kabinet-Verherstraeten ook geen probleem: “De staat is nooit een verbintenis aangegaan met de belastingplichtigen. Door de ‘veranderlijkheid van openbaar bestuur’ kunnen bestaande principes perfect legaal verdwijnen", aldus woordvoerder Jan Pauwels in het Laatste Nieuws. Vanuit academische hoek valt de keuze zelfs te verdedigen. Francois Parisis (Universiteit luik): “Juridisch gezien is het zelfs logischer om alle leningen vanuit eenzelfde standpunt te benaderen. Het zou bizar zijn om nieuwe leningen op Vlaams niveau te behandelen en oude leningen nog federaal te houden. Die dubbelzinnigheid bestond nu al met het invoeren van de woonbus en was ook niet optimaal. Die kan nu verdwijnen", aldus de professor fiscaal recht.

Neemt Vlaanderen de fakkel over?

Vlaams minister van Financiën Philippe Muyters (N-VA) liet gisteren weten dat "Vlaanderen een beleid gaat uitwerken dat de aankoop van een woning blijft stimuleren". Maar hij wacht daarbij nog altijd op exacte informatie van de federale overheid. "We weten nu bijvoorbeeld nog niet om hoeveel hypothecaire leningen het gaat, hoeveel er gemiddeld bijkomen, enzovoort." De Vlaamse administratie bestudeert momenteel de gevolgen van de staatshervorming en zal in februari aan de federale overheid nog een lijst met vragen overmaken. "We willen zeker geen vacuüm creëren. De mensen moeten op voorhand weten wat de situatie zal zijn in Vlaanderen na de staatshervoming." Maar wanneer die duidelijkheid er komt en hoe het Vlaamse alternatief er zal uitzien, kan Muyters nog niet zeggen.

Welke maatregelen kan Vlaanderen verzinnen?

Vlaanderen is niet bevoegd om fiscale aftrekken toe te kennen. De personenbelasting is een federale bevoegdheid. Vlaanderen moet dus op zoek gaan naar alternatieve vormen. Bevoegd minister Muyters houdt de lippen nog op elkaar. Ook fiscalisten wachten het commentaar van de deelstaten af alvorens een oordeel te vellen. "Als alleen de nieuwe leningen getroffen zouden worden door de overheveling, zou een mogelijk scenario voor het compenseren van de woonbonus een korting op de registratierechten geweest kunnen zijn. Maar voor de bestaande leningen levert dat natuurlijk niets op", aldus Bart Lombaerts van PWC. Professor Fiscaal recht François Parisis vult aan: "In 2014 zal er allicht meer duidelijkheid zijn over de crisis en zullen de regio’s met een klaardere kijk kunnen oordelen hoe ze hun woonbeleid zullen invullen. Laten we er nog altijd van uitgaan dat iedere regio zijn burgers wil houden en dus een adequaat woonbeleid zal voeren."

Voldoende middelen?

Federaal minister van Financiën Steven Vanackere (CD&V) verzekerde eerder al dat de bijbehorende budgetten, 1,4 miljard euro, naar de deelstaten worden doorgesluisd. Vlaanderen, Wallonië en Brussel kunnen dan eenzelfde fiscaal voordeel als de woonbonus blijven geven, al is dat een beslissing die de federale regering de gewesten niet kan of wil opleggen. Professor Nancy Huyghebaert (KU Leuven) liet in De Standaard optekenen dat er 4,9 miljard euro nodig is om de deelstaten volwaardig te kunnen responsabiliseren en de mogelijkheid te bieden om gelijkwaardige steunmaatregelen aan te bieden.

Gaan woningprijzen dalen?

“Intussen wordt het afwachten hoe de woningprijzen zullen reageren op die onzekerheid. De fiscale aftrek wordt vaak verrekend in het budget van kopers. Zolang niet duidelijk is in welke mate die steunmaatregelen overeind zullen blijven, komt er allicht druk op de prijzen”, aldus John Romain in De Standaard.

Believers & non-believers

Het nut van de aftrekbaarheid van hypothecaire leningen staat al langer ter discussie. De bedoeling van de overheid is om burgers met een fiscale gunst te stimuleren eigenaar te kunnen worden van hun eigen woning. Met zo’n verlaagde financiële drempel hoopt een overheid tegemoet te komen aan de betaalbaarheid van de woningen. Critici beweren echter dat die steunmaatregelen de verkoopprijzen de lucht injagen en zo een verkapte subsidie voor de verkoper vormen.” Als elke koper gaat rekenen op die tegemoetkoming in zijn budget, verliest die maatregel zijn effect omdat iedere verkoper geconfronteerd wordt met kunstmatig opgekrikte overnameprijzen. Die dynamiek leidt ertoe dat prijzen onbeperkt kunnen groeien", luidt de redenering.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect