Netto Het antwoord op al uw geldvragen

De onvermijdelijke vragen van tijdelijk werklozen

Meer dan 1,3 miljoen werknemers zitten in tijdelijke werkloosheid door de coronacrisis. Velen zijn voor het eerst werkloos. Dit zijn hun meest gestelde vragen.
©Wouter Van Vooren

Een van de eerste maatregelen van de regering om de gevolgen van de coronacrisis aan te pakken was de invoering van de tijdelijke werkloosheid. Bedrijven die moeten sluiten door de coronacrisis kunnen die inroepen, ook bedrijven die geconfronteerd worden met een tijdelijke daling van hun cliënteel, productie, omzet of bestellingen. De maatregel wordt massaal toegepast door werkgevers. Meer dan 1,3 miljoen werknemers zitten - al dan niet gedeeltelijk - in tijdelijke werkloosheid. Ze zitten met veel vragen over hun inkomen, extralegale voordelen en de toekomst. We zetten de belangrijkste op een rij.

1/ Hoeveel inkomen krijg ik? 

De uitkering voor tijdelijke werkloosheid wordt berekend op basis van uw brutoloon. Voor wie een hoger brutoloon dan 2.754,76 euro heeft, wordt alleen tot dat plafond gerekend. U ontvangt 70 procent van uw (eventueel begrensde) loon.

Een tijdelijk werkloze valt terug op 70 procent van zijn (begrensd) brutoloon. De kans bestaat dat zijn nettoloon minder dan 70 procent van het normale peil bedraagt.

Let op, 70 procent van uw brutoloon, betekent niet dat u netto ook 70 procent van uw nettoloon overhoudt. De berekening van hoeveel netto overblijft, is ingewikkeld. Ze hangt af van de gezinssituatie (gehuwd of alleenstaande, kinderen ten laste of niet…) van de werknemer. Bovendien vallen voor de lagere lonen fiscale kortingen weg, terwijl voor de hogere de uitkering berekend wordt op een geplafonneerd loon. In de praktijk betekent dat dat vaak minder dan 70 procent van het nettoloon overblijft. De maximale netto-uitkering die u kunt krijgen, bedraagt 1.520 euro.

Sommige werkgevers voegen nog een eigen bijdrage toe aan de uitkering. Uit een studie van Acerta van begin april bleek dat 10 procent van de werknemers in tijdelijke werkloosheid een bijdrage van de werkgever krijgt. Vooral de grootste bedrijven tasten in de buidel om het loonverlies voor hun werknemers te compenseren.

2/ Wat zijn de gevolgen voor mijn (aanvullend) pensioen? 

Voor de opbouw van uw wettelijk pensioen hoeft u niet te vrezen. De periodes van tijdelijke werkloosheid zijn gelijkgestelde periodes voor uw pensioenberekening. Met andere woorden, u bouwt tijdens een periode van tijdelijke werkloosheid pensioenrechten op.

Iemand in tijdelijke werkloosheid blijft pensioen- en vakantierechten opbouwen.

Voor het aanvullend pensioen, dat u via de werkgever opbouwt, ligt dat anders. Meestal stort zowel de werkgever als de werknemer een deel van het loon in een groepsverzekering of een pensioenfonds. Als werknemers tijdelijk werkloos worden, valt het loon weg en zijn werkgevers dus niet verplicht die stortingen te doen. Bovendien worden ook de overlijdensdekking en de invaliditeits- en hospitalisatieverzekering die aan de groepsverzekering gekoppeld zijn, opgeschort.

De verzekeraars hebben bij monde van hun sectorfederatie Assuralia al laten weten dat ze de uitkeringen bij overlijden, invaliditeit en hospitalisatie bij tijdelijke werkloosheid handhaven. Daarnaast geven ze de werkgevers tot 30 september uitstel om de premies te betalen.

3/ Wat met de bedrijfswagen?

Het privégebruik van de bedrijfswagen die de werkgever ter beschikking stelt, is een loonvoordeel. Bij tijdelijke werkloosheid ontvangt de werknemer onmiddellijk een werkloosheidsuitkering ten laste van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA). Het recht op loon gaat, net zoals de premies voor aanvullend pensioen, verloren. ‘Om die reden kan een werkgever de wagen onmiddellijk terugvorderen, tenzij dat anders bepaald is in het wagenbeleid van de onderneming’, zegt Veerle Michiels, juridisch adviseur van het sociaal secretariaat SD Worx.

Tijdelijk werklozen mogen hun bedrijfswagen meestal behouden, maar verliezen wel hun maaltijdcheques.

In de praktijk gebeurt het tot nu toe zelden dat werkgevers de bedrijfswagen terugroepen. Dat betekent niet dat ze dat later niet alsnog doen, als de periode van tijdelijke werkloosheid langer duurt. Als de werknemer de bedrijfswagen moet inleveren, wordt hij vanaf de dag van de effectieve inlevering niet langer belast op het voordeel van alle aard. Als de werknemer het werk hervat, herwint hij het recht op loon en dus ook het recht op de bedrijfswagen.

Omgekeerd, als de werknemer de bedrijfswagen kan behouden tijdens zijn tijdelijke werkloosheid, blijft het voordeel alle aard belast worden.

4/ Wat met andere extralegale voordelen?

De tijdelijke werkloosheid heeft geen impact voor wie een fiets least. ‘De fiets is een interessant extralegaal voordeel in natura omdat het volledig vrijgesteld is van socialezekerheidsbijdragen en bedrijfsvoorheffing. Maar alleen op voorwaarde dat de fiets effectief gebruikt wordt voor woon-werkverplaatsingen. En hoewel die verplaatsingen bij tijdelijke werkloosheid wegvallen, komt de vrijstelling pas echt in gevaar als de fiets gedurende het hele kalenderjaar niet gebruikt wordt voor (een deel van) de woon-werkverplaatsingen’, zegt Michiels. Anders gezegd, de werkgever blijft de fiets in principe ter beschikking stellen. ‘Wat wel wegvalt, is de specifieke fietsvergoeding’, zegt Michiels.

Wie in quarantaine moet en niet kan telewerken, valt niet langer terug op het gewaarborgde loon, maar krijgt de uitkering van een tijdelijk werkloze.

Voor een gsm-abonnement dat door de werkgever ter beschikking wordt gesteld, geldt een ander principe. ‘Een gsm(-abonnement) waarmee je ook privégesprekken mag voeren, is een loonvoordeel. Daardoor is het onderwerpen aan socialezekerheidsbijdragen en bedrijfsvoorheffing. Omdat je bij tijdelijke werkloosheid je loon verliest, kan de werkgever het privégebruik van de gsm weigeren. Maar als de toestellen, abonnementen en aansluitingen ter beschikking blijven van de werknemers tijdens hun tijdelijke werkloosheid door overmacht, moeten de bijdragen verder aangerekend worden en kan de werknemer het toestel blijven gebruiken', luidt het.

De maaltijdcheques zijn een ander extralegaal voordeel. Bij tijdelijke werkloosheid zult u die niet ontvangen. Die worden per gewerkte dag toegekend.

De impact van tijdelijke werkloosheid op de eindejaarspremie tenslotte, varieert van bedrijf tot bedrijf. ‘De premie is sectoraal bepaald. De sector-cao bepaalt wat de impact is van tijdelijke werkloosheid op de eindejaarspremie’, zegt Michiels.

5/ Zijn er gevolgen voor mijn vakantie en vakantiegeld? 

Als u aan het werk bent, bouwt u wettelijke vakantiedagen voor het volgende jaar op. Wie door corona tijdelijk werkloos is, blijft vakantiedagen opbouwen. Dat betekent dat de tijdelijke werkloosheid geen impact heeft op uw vakantiedagen volgend jaar, en dus ook niet op uw vakantiegeld. Bij tijdelijke werkloosheid blijft u ook anciënniteit opbouwen.

6/ Wat als ik ziek word?

Bij tijdelijke werkloosheid wegens overmacht krijgt u als werknemer geen loon van uw werkgever, maar een uitkering van de RVA. Dat heeft gevolgen als u in een periode van tijdelijke werkloosheid ziek wordt. U valt dan niet terug op het gewaarborgd loon, maar krijgt een arbeidsongeschiktheidsuitkering van uw ziekenfonds. Op vraag van de Groep van 10, die vakbonden en werkgevers samenbrengt, zou die worden opgetrokken tot hetzelfde niveau als de werkloosheidsuitkering.

‘Er is alleen maar recht op een gewaarborgd loon als de arbeidsongeschiktheid loonverlies zou hebben meegebracht’, verduidelijkt Kris De Schutter, advocaat bij het kantoor Loyens & Loeff. ‘Als er zonder arbeidsongeschiktheid geen recht op loon was geweest, is er bijgevolg ook mét arbeidsongeschiktheid geen recht op loon.’

De arbeidsovereenkomstwet is daarover alleen expliciet voor arbeiders. ‘Op de vraag of de regel kan worden toegepast op bedienden, werd in de rechtspraak en in de rechtsleer niet altijd positief geantwoord’, stelt De Schutter vast. ‘Maar de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg meent terecht dat het billijk en conform de geest van de wet is de regel voor arbeiders te veralgemenen en ook toe te passen op bedienden.’

Als een periode van tijdelijke werkloosheid wordt aangekondigd, gebeurt het dat werknemers zich ziek melden voor die begint. Dat haalt weinig uit, omdat men sowieso op een uitkering van het ziekenfonds terugvalt zodra de periode aanvangt.

Wie in quarantaine moet omdat hij mogelijk besmet is en niet kan telewerken, zal binnenkort niet langer terugvallen op het gewaarborgde loon maar op een uitkering van de RVA als tijdelijk werkloze. De Groep van 10 is het daarover eens geworden. De regering moet dat voorstel nu uitvoeren.

7/ Kan ik ontslagen worden? 

De regels aangaande ontslag blijven ongewijzigd. Dat wil zeggen dat de werkgever een geldig motief voor een ontslag moet hebben.

In verband met de opzegtermijnen is het belangrijk een onderscheid te maken tussen tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen en tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. Als een werknemer een opzegtermijn presteert en tijdelijk werkloos valt wegens economische redenen, wordt de opzeg geschorst. ‘Die begint weer te lopen wanneer de werknemer opnieuw aan het werk kan’, preciseert Nele Mertens, juriste bij het kenniscentrum van de hr-dienstengroep Acerta.

De werknemer mag in een periode van tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen de arbeidsovereenkomst beëindigen zonder daarbij rekening te moeten houden met een opzeggingstermijn of een verbrekingsvergoeding. ‘Werknemers kunnen in een periode van economische werkloosheid gewoon vertrekken. Daar kan de werkgever zich niet tegen verzetten’, zegt Mertens. ‘Dat is ingegeven vanuit de bezorgdheid van de wetgever dat een werknemer zou vastzitten in een niet-rendabele job terwijl hij elders aan de slag kan.’ Het recht om onmiddellijk een einde te maken aan de arbeidsovereenkomst is er alleen voor de werknemer en niet voor de werkgever, die altijd de wettelijke opzeggingstermijnen moet respecteren.

In de huidige situatie worden echter niet de principes van tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen maar die van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht door corona toegepast. En in dat geval is er geen opschorting van de opzegtermijn. Ze blijft verder lopen tijdens de periode van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. De werknemer kan ook niet onmiddellijk vertrekken, maar moet zijn opzegtermijn respecteren.

8/ Kan ik bijverdienen? 

De land-, bos- en tuinbouwsector heeft een prangend tekort aan mankracht. In verschillende teelten is het hoogseizoen. De loonarbeiders die normaal uit andere landen naar België komen, kunnen door het reisverbod ons land niet binnen.

Daarom werd beslist dat tijdelijk werklozen in die sectoren aan de slag mogen met behoud van 75 procent van hun uitkering voor tijdelijke werkloosheid. ‘Er wordt daarbij geen onderscheid gemaakt tussen volledige tijdelijke werkloosheid en gedeeltelijke tijdelijke werkloosheid’, zegt Mertens. ‘Het zal dag per dag worden bekeken. Iemand die op maandag en dinsdag tijdelijk werkloos is bij zijn normale werkgever en er woensdag, donderdag en vrijdag nog werkt, kan op maandag en dinsdag aan de slag in de vitale sectoren.’

Het dagloon voor de prestaties in de vitale sectoren kan worden gecombineerd met de daguitkering voor tijdelijke werkloosheid, verhoogd met het coronasupplement van 5,63 euro. Die regeling geldt ook voor werknemers in SWT (stelsel werkloosheid met bedrijfstoeslag of het brugpensioen).

Daarnaast kan een tijdelijk werkloze zijn activiteit van zelfstandige in bijberoep blijven uitoefenen. ‘De tijdelijke werkloosheid door corona legt geen beperkingen op’, luidt het op het kabinet van minister van Werk Nathalie Muylle (CD&V).

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud