Netto Het antwoord op al uw geldvragen

Nieuwe spelregels voor corona-overbruggingsrecht

De voorwaarden om aanspraak te maken op het corona-overbruggingsrecht - een soort werkloosheidsuitkering voor zelfstandigen - zijn vanaf 1 september strenger. Als uw zaak door corona flink minder omzet draait, kunt u gebruikmaken van het overbruggingsrecht bij heropstart. We zetten de nieuwe spelregels op een rij.
©Tim Dirven

De crisis hakt nog altijd stevig in op de bedrijven. De avondklok die in de provincie Antwerpen is ingevoerd na een stijging van het aantal besmettingen doet de nog maar pas heropende horeca pijn. De evenementen- en muzieksector lijdt zwaar onder de drastische beperkingen voor bijeenkomsten. Honderden ontslagen tegelijk zijn in die sector geen uitzondering. En de omzet van kledingwinkels neemt een duik nu er uitgerekend tijdens de solden opnieuw strengere regels gelden voor wie gaat shoppen.

De roep om nieuwe overheidssteun klinkt luid. De Vlaamse regering maakte vrijdag bekend dat ze met extra steun over de brug komt, al bestonden al enkele maanden enkele tegemoetkomingen voor zelfstandigen die het moeilijk hebben.

Vanaf september volstaat het niet meer vrijwillig zeven dagen per maand te sluiten om aanspraak te maken op het corona-overbruggingsrecht.

Zelfstandigen die hun activiteiten om een of andere reden nog niet kunnen herstarten en hun zaak door de coronacrisis dicht moeten houden, kunnen een beroep doen op het corona-overbruggingsrecht. Voorlopig kunnen ook zelfstandigen die vrijwillig zeven dagen per maand sluiten omdat ze te weinig werk hebben daarvan gebruikmaken.

In maart, april en mei vonden zelfstandigen vlot de weg naar het corona-overbruggingsrecht. Dat blijkt uit cijfers van de zelfstandigenorganisatie Unizo. In die maanden lag het aantal betaalde uitkeringen telkens in de buurt van 400.000.

400.000
IN MAART, APRIL EN MEI WERD HET CORONA-OVERBRUGGINGSRECHT TELKENS ZO’N 400.000 KEER UITBETAALD.

Toen in juni een aantal maatregelen om de epidemie in te dijken versoepeld werden, dook het aantal uitkeringen naar zo’n 120.000.

Eind juli stonden voor de zomermaand nog maar 7.000 aanvragen geregistreerd. Maar intussen zijn de coronamaatregelen opnieuw aangescherpt. Het valt dus te verwachten dat het aantal aanvragen weer stijgt.

Zelfstandigen die hun zaak na een gedwongen sluiting weer op toerental brengen, kunnen sinds juni ook gebruikmaken van het overbruggingsrecht bij heropstart, ook wel de relance-uitkering genoemd.

Dat is een uitkering die ondernemers door de eerste moeilijke fase, waarin de omzet nog beperkt is, moet helpen. Volgens cijfers van Unizo werden in juni, juli en augustus telkens zo’n 5.000 aanvragen voor die uitkering ingediend.

Het kernkabinet besliste vorige week dat beide steunmaatregelen verlengd worden. Aanvankelijk liepen ze tot eind augustus, maar de ministerraad keurde eind juli het Koninklijk Besluit goed waarmee het corona-overbruggingsrecht tot eind dit jaar verlengd wordt en het overbruggingsrecht bij heropstart tot eind oktober wordt uitgebreid.

Een belangrijke bijkomende beslissing die tot nu onderbelicht bleef, is dat een zelfstandige zijn bedrijf tot 3 mei moest sluiten om van het corona-overbruggingsrecht gebruik te kunnen maken. Vanaf 1 september volstaat het niet meer, zoals nu wel nog het geval is, uw zaak zeven dagen per maand te sluiten om een beroep te doen op het corona-overbruggingsrecht.

Unizo ziet door die inperking heel wat zelfstandigen in de problemen komen. ‘Een voorbeeld is de aanzienlijke groep freelancers. Dat zijn fotografen, informatici, vertalers, traiteurs of taxichauffeurs die niet verplicht zijn te sluiten maar hun inkomsten toch nagenoeg volledig zien opdrogen’, zegt de belangenorganisatie in een mededeling. ‘Voor tal van groepen is de vrijwillige stopzetting gedurende zeven dagen de enige mogelijkheid om een overbruggingsrecht te bekomen.’

De nadelen van social distancing volstaan niet om uw zaak tijdelijk te sluiten en recht te hebben op het corona-overbruggingsrecht.

‘Voor heel wat bedrijven wordt het stilaan minder nodig om zeven dagen te sluiten’, countert Nathalie de Groot, juridisch adviseur bij de hr-dienstengroep Acerta die kritiek. ‘Het sluit ook eventuele misbruiken uit waarbij sommige zelfstandigen hun activiteiten anders organiseren om zeven dagen te kunnen sluiten.’

We lijsten hieronder de gewijzigde modaliteiten voor beide steunmaatregelen op.

Corona-overbruggingsrecht

Voor wie?

Voor zelfstandigen die hun zaak nog altijd volledig moeten sluiten. Het speelt geen rol of de onderbreking volledig of gedeeltelijk is. Een restaurant dat niet meer aan tafel serveert, maar wel met een afhaaldienst begint, komt ook in aanmerking. Zaken die door de Nationale Veiligheidsraad geen sluiting opgelegd kregen, komen tot eind augustus voor het overbruggingsrecht in aanmerking. Ook zelfstandigen die per maand minstens zeven opeenvolgende kalenderdagen hun activiteiten volledig moeten onderbreken door de coronacrisis kunnen voorlopig nog een beroep doen op deze uitkering. Het gaat dan bijvoorbeeld om zelfstandigen die hun activiteit moeten onderbreken door werknemers die ziek worden of leveringen die onderbroken werden of hun activiteit zagen kelderen.

Vanaf 1 september veranderen de spelregels. Vanaf dan hebt u alleen nog recht op een uitkering als u uw zaak verplicht heeft moeten sluiten. Zeven dagen per maand vrijwillig de deuren sluiten is vanaf dan geen criterium meer.

Wat zijn de voorwaarden?

Wie ook vandaag nog niet kan heropstarten komt tot eind dit jaar in aanmerking voor het tijdelijke corona-overbruggingsrecht. ‘Er moeten dan geen objectieve elementen worden aangebracht’, zegt De Groot. ‘Er wordt gecontroleerd aan de hand van de inschrijving in de kruispuntbank van ondernemingen of het inderdaad om een activiteit gaat die gesloten moet blijven.’

Een zelfstandige die op eigen initiatief zeven dagen per maand sluit, moet - nog tot eind augustus - wel op grond van objectieve elementen bewijzen dat er een oorzakelijk verband is met de coronacrisis. Dat kan gaan over een aanzienlijke daling van de inkomsten in de voorbije maanden, een daling van de reserveringen of de bezettingsgraad of een stijging van het aantal annuleringen. De nadelen die voortvloeien uit het bewaken van de social distancing volstaan niet.

In normale tijden kunnen zelfstandigen bij een onderbreking van minstens zeven opeenvolgende dagen in een maand een uitkering van het ‘gewone’ overbruggingsrecht (zie hieronder) aanvragen. Voor het corona-overbruggingsrecht gelden de strikte voorwaarden die wel voor het gewone overbruggingsrecht gelden niet. Voor dat laatste moet de zelfstandige al minstens een jaar actief zijn in hoofdberoep en moet hij in de afgelopen vier jaar minstens vier kwartaalbijdragen hebben betaald.

Ook al hebt u in het verleden als zelfstandige al genoten van het maximumaantal maandelijkse uitkeringen van het overbruggingsrecht dan nog komt u in aanmerking voor het corona-overbruggingsrecht. Bovendien tellen de periodes van de tijdelijke maatregel niet mee voor het maximale aantal toekenningen van de maandelijkse uitkeringen van het overbruggingsrecht.

Hoeveel bedraagt de steun?

Het overbruggingsrecht voor zelfstandigen die hun activiteiten moeten onderbreken, voorziet in een maandelijks vervangingsinkomen van 1.291,69 euro voor een alleenstaande en 1.614,10 euro voor zelfstandigen met personen ten laste.

Hoeveel bedraagt de belasting?

De bedragen van het corona-overbruggingsrecht zijn bruto. Er werd dus geen bedrijfsvoorheffing op ingehouden. De fiscale verrekening verloopt via de belastingaangifte. Voor het corona-overbruggingsrecht heeft de FOD Financiën een omzendbrief verstuurd. Daaruit blijkt dat voor een zelfstandige met winsten of baten het overbruggingsrecht belast wordt tegen 16,5 procent. De meewerkende partner moet geen belastingen betalen op het overbruggingsrecht. Voor een zelfstandige bedrijfsleider is het overbruggingsrecht belastbaar tegen de gewone progressieve belastingtarieven.

Op het gewone overbruggingsrecht moeten geen sociale bijdragen betaald worden. Dat wordt fiscaal als een vervangingsinkomen aanzien, waardoor dat niet in de berekeningsbasis voor de sociale bijdragen terechtkomt. Op het corona-overbruggingsrecht is de omzendbrief wel van toepassing. ‘Normaal komt de uitkering in de berekeningsbasis van de sociale bijdragen terecht’, zegt De Groot. ‘Tenzij ook daar nog een uitzondering voor wordt bepaald. Maar op die vraag hebben we nog geen antwoord gekregen. Omdat de meewerkende partner geen belastingen moet betalen op het overbruggingsrecht zijn daarop uiteraard ook geen sociale bijdragen op verschuldigd.’

Voor de bedrijfsleider van een vennootschap wordt de uitkering fiscaal als een vervangingsinkomen beschouwd. Daardoor zijn er geen sociale bijdragen op verschuldigd.

Overbruggingsrecht heropstart

Voor wie?

Het overbruggingsrecht ter ondersteuning van de heropstart kent een uitkering toe aan zelfstandigen die in de eerste fase van de coronacrisis verplicht werden hun activiteiten stop te zetten door de sluitingsmaatregelen en die na 3 mei weer toegelaten werden hun zelfstandige activiteit te hernemen. In tegenstelling tot voor het corona-overbrugginsrecht hoeft uw zaak voor het overbruggingsrecht bij heropstart niet gesloten te blijven.

Het overbruggingsrecht bij heropstart is onder meer gericht op bedrijven in de horeca, de non-food detailhandel (met uitzondering van doe-het-zelfzaken, tuincentra en dagbladhandels, die al eerder konden openen), marktkramers, kappers en schoonheidsspecialisten.

Wat zijn de voorwaarden?

U moet aantonen dat uw activiteit in het tweede kwartaal van 2020 een omzetverlies of vermindering van bestellingen kent van minstens 10 procent in vergelijking met het tweede kwartaal van 2019 en dat dat het gevolg is van de coronacrisis. Bij de aanvraag moet u objectieve elementen toevoegen die dat aantonen. Bij voorkeur is dat een attest van uw boekhouder. Uw verklaring wordt achteraf gecontroleerd.

U kunt in dezelfde maand niet tegelijk het corona-overbruggingsrecht en het overbruggingsrecht bij heropstart ontvangen. Kappers mochten bijvoorbeeld op 18 mei opnieuw openen en komen in aanmerking voor het overbruggingsrecht bij heropstart vanaf juni. In mei hadden ze nog recht op het corona-overbruggingsrecht.

Ook hier geldt weer dat u de uitkering ook kunt aanvragen als u in het verleden als zelfstandige al genoot van het maximumaantal maandelijkse uitkeringen van het overbruggingsrecht. De uitkeringen in het kader van het overbruggingsrecht bij heropstart tellen ook niet mee als u later een gewoon overbruggingsrecht aanvraagt.

Hoeveel bedraagt de steun?

De uitkering is dezelfde als die van het corona-overbruggingsrecht. Het gaat om 1.291,69 euro per maand voor alleenstaande en 1.614,10 euro voor zelfstandigen met personen ten laste.

Hoeveel bedraagt de belasting?

Voor het overbruggingsrecht bij heropstart heeft de fiscus nog geen omzendbrief verstuurd. Het is dus nog niet bekend hoe deze uitkering belast wordt.

Kunt u deze uitkering cumuleren?

Het overbruggingsrecht bij heropstart kan worden gecumuleerd met de eenmalige coronahinderpremie van 4.000 euro en de eenmalige coronacompensatiepremie van 3.000 euro.

Het overbruggingsrecht bij heropstart kan niet samengaan met het overbruggingsrecht, het tijdelijke ouderschapsverlof voor zelfstandigen of een uitkering uitbetaald door het ziekenfonds.

Het gewone overbruggingsrecht

Ook voor de coronacrisis konden zelfstandigen die in de problemen kwamen al een beroep doen op een overbruggingsrecht. De huidige crisisversies zijn varianten op die maatregel.

Aan het gewone overbruggingsrecht zijn echter voorwaarden verbonden die niet gelden voor het corona-overbruggingsrecht en het overbruggingsrecht bij heropstart. Als zelfstandige moet u minstens een jaar - vier kwartalen - in hoofdberoep of als meewerkende partner bij een sociaal verzekeringsfonds aangesloten zijn. U moet de afgelopen vier jaar - 16 kwartalen - minstens vier kwartaalbijdragen betaald hebben. U moet officieel in België wonen. U mag geen beroepsactiviteit uitoefenen. En u mag geen recht hebben op een ander vervangingsinkomen.
U kunt om verschillende redenen een beroep doen op het overbruggingsrecht: een faillissement of een collectieve schuldregeling, een gedwongen stopzetting na een natuurramp, een brand of een gedwongen onderbreking na een gebeurtenis of beslissing met economische impact, zoals de coronacrisis.
Een zelfstandige kan in totaal slechts 12 maanden van het overbruggingsrecht gebruikmaken. Periodes die de zelfstandige al eerder heeft opgenomen, worden daarvan afgetrokken. Wie na een eerder faillissement tien maanden heeft opgenomen, beschikt dus nog over twee maanden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud