Mag uw baas u filmen?

Camerabeelden mogen volgens de Belgische wetgeving slechts een maand lang bewaard worden. ©Shutterstock

Het aantal bewakingscamera’s op de werkvloer groeit gestaag in België. Maar mag uw werkgever u zomaar filmen? Als hij zich aan de strikte regels houdt wel.

We worden in ons dagelijks leven intussen meer wel dan niet gefilmd. Op de invalswegen van onze steden, in de supermarkt, aan de bankautomaat en in de gangen van het ziekenhuis. Maar ook op de werkvloer worden we steeds vaker in het oog gehouden.

7.632
In totaal zijn er in België 7.632 bedrijven die camera’s hebben geïnstalleerd.

Bedrijven die gebruik willen maken van bewakingscamera’s moeten daarvoor een aanvraag doen bij de Gegevensbeschermingsautoriteit, voorheen de Privacycommissie. Volgens de recentste cijfers werden in 2017 1.129 nieuwe aanvragen gedaan om camera’s op de werkvloer te mogen plaatsen. Dat is een aangroei met 7 procent in vergelijking met het jaar voordien. In totaal zijn er nu in België al 7.632 bedrijven die camera’s hebben geïnstalleerd.

De aanwezigheid van camera’s in een bedrijf wordt geregeld door een cao die in juni 1998 door de Nationale Arbeidsraad (NAR) werd opgesteld. In die collectieve arbeidsovereenkomst wordt in de eerste plaats duidelijk gemaakt welk doel de camerabewaking mag hebben. Het gaat hier om de controle van veiligheid en gezondheid, de bescherming van goederen van de onderneming, de controle van het productieproces en de controle van het werk van de werknemer.

Permanent of tijdelijk

Voor de eerste drie doeleinden mag de camerabewaking permanent zijn, op voorwaarde dat de controle van het productieproces op de machines slaat. Voor procescontrole die betrekking heeft op werknemers of voor de controle van de arbeid van de werknemer mag camerabewaking enkel tijdelijk. Wat dat laatste betreft, mogen de camerabeelden overigens niet als enig bewijsmateriaal voor de beoordeling van een werknemer worden gebruikt.

De cao van de NAR benadrukt ook dat de camerabewaking proportioneel moet zijn. Dat wil met andere woorden zeggen dat er geen buitensporig gebruik van gemaakt mag worden en geen sprake mag zijn van inmenging in de private levenssfeer van de werknemer.

Duidelijke communicatie

De overeenkomst vraagt ook dat er een duidelijke communicatie is over het doel van de bewaking en de plaatsen waar de camera’s worden gehangen. Tevens moet worden gespecifieerd of en hoe lang de beelden worden bewaard. De onderneming moet de ondernemingsraad hiervan op de hoogte brengen voor de bewakingscamera’s operationeel worden. Is er geen ondernemingsraad dan moet de communicatie via de vakbondsafgevaardigden of rechtstreeks met de werknemers gebeuren.

Sinds de Europese regels Algemene Verordening Gegevensbescherming (GDPR) op 25 mei 2018 van kracht werden, moet een algemeen register van de verwerkingsactiviteiten van persoonsgegevens worden aangelegd. In dat register moet ook worden gespecifieerd hoe camerabeelden worden verwerkt en hoe lang ze worden bewaard.

Geheime camera’s

Met al die bepalingen over het gebruik van camera’s zou men ervan uitgaan dat geheime camera’s op de werkvloer uit den boze zijn. ‘Maar de cao van juni 1998 laat toch de deur op een kier,’ stelt Jan Hofkens, advocaat bij Lydian, vast. In de collectieve arbeidsovereenkomst staat inderdaad dat bij geheime camerabewaking de bepalingen van het strafwetboek gelden.

Geheime opnames mogen als er duidelijke aanwijzingen zijn dat een van de werk nemers fraudeert of steelt.

‘Dit betekent dat geheime opnames wel zouden mogen als er duidelijke aanwijzingen zijn dat een van de werknemers fraudeert of steelt’, verduidelijkt Hofkens. ‘Als bijvoorbeeld een diefstal telkens rond hetzelfde tijdstip gebeurt, dan kan een werkgever heel gericht en tijdelijk gebruikmaken van een geheime camera’, legt hij uit.

‘De beelden kunnen dan gebruikt worden om aangifte te doen bij de politie. Maar u zal er wel steeds moeten op letten dat de privacy van andere werknemers niet geschonden wordt. Bovendien moet het potentiële gebruik van geheime camera’s ook vooraf aan de werknemers worden medegedeeld’, aldus de advocaat.

Camerawet

Camera’s die zowel personeel als klanten kunnen filmen - zoals in een supermarkt - vallen niet alleen onder de cao van 1998, maar ook onder de Camerawet, de wet die het gebruik regelt van bewakingscamera’s die geplaatst worden om misdrijven en overlast in te perken.

Die wet uit 2007 werd onlangs nog aangepast en is in zijn nieuwe vorm samen met GDPR van kracht geworden. De belangrijkste aanpassing is dat de aangifte van die camera’s niet langer bij de Gegevensbeschermingsautoriteit maar bij de politie moet gebeuren via een onlineapplicatie op de website van de FOD Binnenlandse Zaken (www.aangiftecamera.be).

Het is voortaan ook wettelijk verplicht om boven op het algemene GDPR-register een apart register over de activiteiten van bewakingscamera’s bij te houden. Dat moet ter beschikking worden gesteld van de politie en de Gegevensbeschermingsautoriteit.

Bewaartermijn

In het cameraregister moet worden gespecifieerd wat de doeleinden van de camerabewaking zijn, op welke manier en hoe lang de beelden bewaard worden en welke beveiligingsmaatregelen getroffen worden om de privacy van de mensen te garanderen.

‘Volgens de Belgische wetgeving mogen camerabeelden slechts een maand worden bewaard’, zegt Hofkens. ‘In de GDPR-richtlijnen is de termijn niet uitdrukkelijk gespecifieerd, maar ook hier kunnen we ervan uitgaan dat een maand een redelijke termijn is. Op die termijn kan een uitzondering worden gemaakt als de beelden als bewijsmateriaal zouden worden gebruikt in een juridische procedure.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content