netto

In welk type woning wilt u graag wonen als u met pensioen bent?

©Marcel van den Bergh/Hollandse H

Als uw kinderen het huis uit zijn of uw gezondheid achteruit gaat, is uw gezinswoning niet meer altijd aangepast aan uw situatie. Wat zijn de mogelijkheden? En wat zijn daarvan de gevolgen op menselijk en financieel vlak?

Wanneer de kinderen het huis uit zijn, blijkt de gezinswoning vaak te groot. Er zijn kamers die niet worden gebruikt en hoge onderhouds- en schoonmaakkosten. Er moeten grote investeringen gebeuren om verouderde ruimtes - zoals de badkamer of de keuken - te renoveren of minder energieverslindend te maken. Aanpassingen zijn nodig om de veiligheid en het comfort te blijven garanderen zodat u nog lang zelfstandig kunt wonen. Heel wat zaken dus waarmee u op financieel vlak rekening moet houden.

Op een gegeven ogenblik stelt u zich dan ook de vraag: zou ik niet beter op zoek gaan naar een nieuwe, meer aangepaste woning? In de praktijk wordt vaak gekeken naar een nieuw appartement in het stadscentrum of alleszins in een buurt waar alle faciliteiten aanwezig zijn en alles goed bereikbaar is met het openbaar vervoer. De 65-plussers van vandaag trekken steeds vaker terug naar de stad. Over het algemeen verkeren ze in goede gezondheid, zijn ze zeer dynamisch en willen ze volop van het leven genieten. Voor het gros van de Belgen is een serviceflat pas de laatste optie.

‘De keuze hangt af van verschillende factoren’, zegt Nicolas Cellières, financial planner bij Optivy. ‘Zoals: is men alleenstaand of een koppel, de leeftijd, de gezondheidstoestand, de familiale situatie zoals de nabijheid van en de verstandhouding met de kinderen en de kleinkinderen, en, last but not least, de beschikbare financiële middelen. U moet voor ogen houden dat de inkomsten dalen na uw pensionering en de uitgaven meestal (sterk) toenemen naarmate u ouder wordt. In dat stadium van uw leven is het vermogen dat u hebt opgebouwd het enige middel dat dat verlies van inkomsten kan opvangen. Vermijd om dat vermogen in gevaar te brengen of het vroegtijdig op te souperen. Maak ook een planning die ervan uitgaat dat u nog zeer lang in leven blijft.’

Wat zijn uw opties?

1. Uw huis behouden en daar blijven wonen

‘Als u dat wilt en u op uw 30ste of 40ste uw woning bouwt of verbouwt, voorzie dan de mogelijkheid om de benedenverdieping om te vormen tot een zelfstandige woning waarin u op latere leeftijd of wanneer u gehandicapt zou raken kunt blijven wonen’, adviseert Nicolas Cellières. Doet u dat niet, let er dan op dat uw woning indien nodig aangepast kan worden aan uw noden op lange termijn en ga de kostprijs daarvan na. Houd ook rekening met menselijke factoren. ‘Thuis blijven wonen in een landelijke omgeving of in de stadsrand is alleen haalbaar als u dicht bij uw naaste familie woont, in de nabijheid van een minimum aantal vrienden en/of als u kunt rekenen op thuiszorg.’

‘Voor u een beslissing neemt, moet u een overzicht opstellen van de kosten verbonden aan de woning in kwestie - onroerende voorheffing, verwarming, elektriciteit, onderhoud, schoonmaak, tuin - en de totale som daarvan vergelijken met uw verwachte inkomsten. Beschikt u over voldoende centen? Moet u uw kapitaal aanspreken? Houd ook rekening met de inflatie. Ga voor alle zekerheid uit van het scenario dat u 100 jaar wordt’, adviseert de specialist in financiële planning.

Laten we eerlijk zijn: voor de overgrote meerderheid van de Belgen stelt die vraag zich zelfs niet. De meeste mensen zullen er niet in slagen op een comfortabele manier van hun pensioen te leven. In dat geval is de (bewoonde) verkoop op lijfrente een oplossing. ‘Die tendens komt stilaan op en zal de eerstvolgende vijf jaar alleen maar sterker worden’, voorspelt Eric Verlinden, CEO van Trevi. De Waalse regering is zich daarvan goed bewust en heeft dan ook maatregelen genomen om dit soort aankopen (met registratierechten verlaagd tot 6 procent) te promoten. ‘Ook voor wie zo’n pand koopt, is het voordeel toegenomen omdat de duurtijd beperkt kan worden tot een bepaald aantal jaren‘, stelt Verlinden vast. Hij voegt eraan toe dat de kijk op lijfrente ook radicaal veranderd is. ‘De link die in het verleden telkens werd gelegd met de dood is zo goed als verdwenen. Vandaag wordt het eerder als een bijkomende pensioenpijler gezien.’

Het kapitaal en de maandelijkse rentes bieden de bejaarde de mogelijkheid om de nodige investeringen te doen zodat hij comfortabel en in alle veiligheid thuis kan blijven wonen.

Meer details over de verkoop op lijfrente leest u hier: https://www.tijd.be/netto/vastgoed/hoe-een-woning-kopen-op-lijfrente/9947269.html

 2. Verhuizen naar een (nieuw) appartement

De kogel is door de kerk, u ruilt uw huidige woning in voor een appartement. ‘We zien eenzelfde tendens in alle gewesten. Wie beslist om een herenhuis in de stad of een villa in de stadsrand te verlaten, is in de eerste plaats op zoek naar een rationeler beheer van de leefruimte. Daarvoor kijkt men meestal in de richting van een appartement in de stad’, zegt Verlinden. Maar doet u er het best aan om te kopen of te huren? En kiest u dan voor nieuwbouw of voor een bestaand appartement?

Beschikt u over voldoende middelen, dan doet u er goed aan te kopen. ‘Huren op zich is niet echt een goed plan, zeker niet als u nog lang leeft. Dan moet u uw kapitaal aanspreken’, waarschuwt Cellières. ‘Huren is wel weer meer voor de hand liggend als u bijvoorbeeld geen erfgenamen hebt.’

‘Een nieuwbouw kopen heeft als voordeel dat u die gemakkelijk kunt aanpassen aan uw persoonlijke behoeften en verwachtingen’, zegt Verlinden. ‘In dit stadium houden heel wat mensen al rekening met de beperkingen van later: de nood aan een lift, een kamer die het mogelijk maakt om op een dag thuiszorg te krijgen…’

Nog een must: de ligging. De senioren van vandaag zijn nog zeer actief. ‘Ze willen allemaal op wandelafstand wonen van een maximum aan infrastructuur: winkels, ontspanning, artsen, restaurants enzovoort, zodat ze niet afhankelijk zijn van de auto of van anderen. Zelfs in de steden en gemeentes waar er geen enkel probleem is op het vlak van mobiliteit.’

Sommige mensen nemen hun voorzorgen. ‘Veel van mijn klanten tussen 50 en 55 jaar investeren al in een appartement voor hun oude dag. Tot die tijd verhuren ze dat. Dat is een vorm van autofinanciering. Op die leeftijd is het bovendien nog mogelijk om een hypothecaire lening af te sluiten die ook fiscale optimalisatie mogelijk maakt. Als je 70 bent, is dat niet meer het geval.’

Anderen kopen een appartement, maar houden hun gezinswoning als belegging en trachten er huurinkomsten uit te puren. Maar let op: u moet wel in staat zijn om het verwachte rendement nuchter in te schatten. Alles hangt af van de staat waarin het pand zich bevindt. Is het verouderd – bijvoorbeeld een villa uit de jaren zeventig – dan zult u heel wat bijkomende kosten moeten maken en/of grote werken moeten uitvoeren om het aan te passen aan de smaak van vandaag’, waarschuwt Verlinden.

Beide experts zijn van mening dat een aankoop van een onroerend goed in dit stadium van uw leven een goede aangelegenheid is om na te denken over uw erfenisplanning. ‘In die optiek kan het interessant zijn om een gesplitste aankoop te overwegen’, oppert Cellières. Bij een gesplitste aankoop doet u een geregistreerde schenking aan uw kinderen. Zij kunnen daarmee later de naakte eigendom van het goed kopen terwijl u het vruchtgebruik koopt. Als u enkele voorzorgsmaatregelen in acht neemt om misbruik van rechten te vermijden, verkrijgen zij bij uw overlijden de volle eigendom zonder daarvoor erfbelasting te moeten betalen. 

3. Naar een serviceflat

‘In laatste instantie rest de keuze voor een serviceflat’, zegt Verlinden. ‘Daar opteert men enkel voor als men er echt toe verplicht is. Een 65-jarige koopt vandaag geen serviceflat, maar een appartement waarin hij zo lang mogelijk hoopt te kunnen wonen.’ De voorbije jaren hebben promotoren zich gestort op de markt van de serviceflats gericht op actieve senioren. Beleggers zijn er wel in geïnteresseerd, maar de kandidaat-huurders en de mensen die zulke woningen kopen om er zelf in te wonen, laten op zich wachten.

Statistieken tonen aan dat instellingen die zowel verblijf, assistentie als zorg combineren voor het overgrote deel bewoond worden door 80-plussers die een zeer grote afhankelijkheid hebben en er gemiddeld 7 jaar verblijven. ‘Het is een keuze voor comfort door mensen die niet meer zelf willen of kunnen instaan voor de vele lasten die samengaan met zelfstandig wonen’, zegt Cellières. Hij herinnert er ook aan dat wonen in een serviceflat zeer duur is. In dat geval is de verkoop (eventueel op lijfrente) van de woning vaak noodzakelijk.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect