Netto Het antwoord op al uw geldvragen

‘Sparen' in aandelen van kmo's

Vlaanderen wil ‘slapend spaargeld activeren’ met een vriendenaandeel en een welvaartsfonds. Maar dat is risicokapitaal, geen spaarboekje.
©BELGA

‘Terwijl onze bedrijven naar extra kapitaal snakken, staan miljarden euro’s geparkeerd op spaarrekeningen met de lage rente.’ Bij de voorstelling van haar coronaherstelplan maakte Vlaams minister van Economie Hilde Crevits (CD&V) duidelijk dat de Vlaamse regering hoopt dat de spaarder mee zijn schouders zet onder dat herstel. Daarvoor versoepelt ze de win-winlening, introduceert ze het vriendenaandeel en lanceert ze een welvaartsfonds van 500 miljoen euro. Wie spaargeld naar een van de drie overhevelt, wordt beloond met een fiscaal voordeel.

Maar geld weghalen van het risicoloze spaarboekje om het rechtstreeks te investeren in bedrijven is een immense sprong. ‘Investeren in risicokapitaal is niet voor iedereen. Je moet voldoende kapitaal hebben en komt het best beslagen op het ijs’, zegt Reginald Vossen, algemeen directeur van Business Angels Netwerk Vlaanderen, dat investeerders en ondernemers in contact brengt met elkaar. Het beeld van ‘geparkeerd geld’ is ook misleidend. Omdat banken er kredieten mee verlenen, wordt dat geld wel degelijk in de economie gepompt.

Een soepeler win-winlening

Met een win-winlening kunnen Vlamingen met relatief kleine bedragen de zaak van een vriend of een familielid steunen. Het systeem bestaat sinds 2006 en kent jaar na jaar meer succes. Eind 2019 waren ruim 19.000 win-winleningen geregistreerd voor bijna een half miljard euro.

'Het Welvaartsfonds wordt een breed fonds met gezonde bedrijven die een rendement bieden op de lange termijn.'
Hilde Crevits
minister van Economie (CD&V)

Vanwege de coronacrisis wordt het systeem uitgebreid en versoepeld. ‘Dat juich ik toe’, zegt Frederik De Roo, adviseur voor zelfstandigen en kmo’s bij BDO. ‘Het duidelijke kader - hoelang het krediet loopt en hoe het wordt terugbetaald - en de waarborg als het op een faillissement uitdraait, compenseren het lage rendement.’
Crevits verwacht dat het decreet voor de zomer wordt goedgekeurd. Vanaf dan kan maximaal 75.000 euro geleend worden, tegenover 50.000 euro nu. De looptijd wordt flexibeler: tussen vijf en tien jaar in plaats van acht jaar. Ook kan wie maximaal 5 procent van de aandelen in handen heeft voortaan een win-winlening toestaan. Tot eind 2021 wordt de waarborg bij faillissement opgetrokken van 30 naar 40 procent.

Het vriendenaandeel

Met het vriendenaandeel hoopt de Vlaamse regering het succes van de win-winlening te kopiëren. Vlamingen kunnen daarmee aan dezelfde voorwaarden in het kapitaal van een kmo, coöperatieve of burgerinitiatief stappen (zie tabel). 

©Mediafin

‘In vergelijking met de federale taxshelter is het fiscaal kader van het vriendenaandeel mager.'
Frederik De Roo
BDO

Wel is er geen eenmalig fiscaal voordeel als de vennootschap failliet gaat. ‘Daarom is het erg belangrijk dat je het juiste publiek aanspreekt. Instappen in het kapitaal is het makkelijke gedeelte. Maar is er een plan voor de exit? Daar moet je als investeerder aandacht aan besteden’, zegt Vossen.
Evenmin is er een gegarandeerde jaarlijkse opbrengst. ‘Daartegenover staat dat het bedrijf een dividend kan uitkeren en dat je profiteert van de mogelijke waardestijging’, stelt de Vlaamse regering.

‘In vergelijking met de federale taxshelter is het fiscaal kader van het vriendenaandeel mager’, zegt De Roo. Vossen beaamt dat. ‘Tenzij het fiscaal kader van het vriendenaandeel cumuleerbaar wordt met de veel ruimere taxshelter, wordt het Vlaamse systeem een doodgeboren kind’, vreest hij. ‘
‘Het decreet moet nog worden uitgewerkt, maar voor ons is het logisch dat de fiscale voordelen niet cumuleerbaar zijn’, reageert Crevits.

‘Dan is het enkel interessant voor wie weinig of geen belastingen betaalt, zoals gepensioneerde ondernemers met een laag wettelijk pensioen. Omdat zij profiteren van een belastingkrediet, maar niet van een belastingvermindering’, zegt De Roo. Ter verduidelijking: wie 0 euro belastingen moet betalen, krijgt dankzij een belastingkrediet van 150 euro van de fiscus 150 euro terug. Wie 0 euro belastingen betaalt, krijgt met een belastingvermindering van 150 euro niets terug.

Via de federale taxshelter krijgt wie tot 100.000 euro investeert in een start- of scale-up een eenmalige belastingvermindering van 30 of 45 procent. De federale regering bekijkt hoe dat systeem verruimd kan worden.

Het welvaartsfonds

Met het welvaartsfonds wil de overheid 500 miljoen euro ophalen, waarvan 260 miljoen bij Vlaamse spaarders. Ze krijgen een dubbel voordeel: gedurende drie jaar 2,5 procent van hun investering, met een maximumbedrag van 1.000 euro per jaar. Bij overlijden betalen de erfgenamen 3 procent erfbelasting in plaats van de gebruikelijke progressieve tarieven.

Op details zoals de lanceringsdatum is het wachten. ‘Het fonds begint met 240 miljoen euro kapitaal van de Vlaamse investeringsmaatschappij PMV. Particulier spaargeld zal maar geleidelijk aangetrokken worden’, stelt het kabinet-Crevits. ‘Een fonds gaat altijd gepaard met een beheerskost die het rendement afroomt’, merkt Vossen op. Maar het kabinet-Crevits pareert die bedenking. ‘Het fonds zal een marktconform rendement bieden’, klinkt het. ‘Bovendien leidt een een fondsenformule tot risicospreiding.’

Het welvaartsfonds roept herinneringen op aan het ARKimedes-fonds dat in 2018 wegens een gebrek aan succes werd opgedoekt. Voor de 30.000 particuliere beleggers bleef het verlies beperkt door de waarborg van 90 procent van de Vlaamse overheid. ‘In tegenstelling tot ARKimedes stellen we nu in een dalende markt kapitaal beschikbaar’, zegt Crevits. ‘Terwijl het ARKimedesfonds risicokapitaal voor earlystage-investeringen zoals start-ups verzamelde, wordt het Welvaartsfonds een breed fonds met vele gezonde bedrijven die rendement bieden op de lange termijn.’ 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud