Netto Het antwoord op al uw geldvragen
Advertentie
Advertentie

Haal voordeel uit een groendak

Het voorjaar is de beste tijd om een groendak aan te leggen. Dat hoeft geen echte tweede tuin op uw dak te worden, een laagje begroeiing met vetplanten heeft ook al voordelen.
©Hollandse Hoogte

1. Wat zijn de voordelen?

Veel mensen kiezen voor een groendak omdat ze dat mooi vinden, maar daarnaast zijn er nog voordelen. ‘Het is een extra isolatie van je dak, waardoor je minder hoeft te verwarmen in de winter en je pand koeler blijft in de zomer. De levensduur van het dak neemt in de meeste gevallen ook toe omdat de dakbedekking niet meer blootgesteld is aan UV-stralen en aan sterke temperatuurschommelingen, waardoor ze telkens ietwat uitzet en krimpt.’

Daarnaast zijn er ook maatschappelijke voordelen: ‘Groendaken nemen regenwater op, waardoor er minder de riolen in gaat. In Duitsland krijg je op je waterfactuur zelfs een vrijstelling van de bijdrage voor waterzuivering als je een groendak hebt’, weet Van Mechelen. Een groendak is ook een extra habitat, tot jolijt van insecten en vogels. ‘Zelfs met vetplantjes: als die in bloei staan, krioelt het van de bijen en hommels. Het zou wel nog mooier zijn als op daken minder exotische en meer lokale soorten worden gebruikt, dat zou de biodiversiteit ten goede komen.’

2. Welke soorten groendaken zijn er?

Er zijn twee grote categorieën: extensieve en intensieve groendaken. De extensieve variant heeft enkel kleine planten, van mossen en vetplanten tot kruiden. Op een intensief groendak kunnen allerhande planten staan, tot boompjes toe. Er kan ook een vijvertje of zithoek op aangelegd worden. Een dak met grassen en eventueel kleine struikjes wordt als een tussenvorm tussen intensief en extensief gezien en vaak semi-intensief groendak of lichte daktuin genoemd.

Onder de planten zitten altijd enkele lagen: een folie die het dak beschermt en waterdicht houdt, een wortelvast vlies (waar plantenwortels niet doorheen gaan), een drainagelaag van bijvoorbeeld kleikorrels of kokosvezelmat, en een filterlaag die vermijdt dat het substraat wegvloeit. Daarop komt de substraatlaag (een mengsel van aarde, zand, lavasteen, schors) als voedingsbodem voor de planten. En dan de planten erop.

Hoe dik al die lagen moeten zijn, hangt vooral af van welke soort planten u erop wilt. Voor een extensief groendak met louter mossen en vetplantjes is dat maar 5 à 8 cm. Voor een dak met kruiden en grassen wordt dat 10 à 15 cm. Om er echt een daktuin van te maken, zal de totale dikte snel boven 70 cm uitkomen.

3. Kan een groendak op elk dak?

In de meeste gevallen is het antwoord positief als u een extensief groendak wil. Een al te gammel dakje op een oud schuurtje komt allicht niet in aanmerking, maar de meeste daken zijn voldoende sterk. ‘Een dak moet normaal gezien een extra overlast tot 100 kg per m2 aankunnen, bijvoorbeeld om hevige neerslag op te vangen. Het moet zelfs een puntbelasting van 200 kg kunnen dragen, bijvoorbeeld om de veiligheid van dakwerkers te garanderen’, zegt biologe Carmen Van Mechelen, die doctoreerde over groendaken en nog steeds onderzoek doet naar de biodiversiteit ervan. ‘Zeker als je een andere dakbedekking weghaalt, zoals kiezelsteentjes, kan een dak de belasting aan. Wil je wat grotere planten, dan kan je meestal het dak wel versterken.’

Een echte daktuin kan als hij verzadigd is met regenwater 250 tot 350 kg per m2 wegen. Dat kan dus enkel op een zeer stevig of verstevigd dak.

Een intensief groendak kan ook enkel op een dak dat vlak is of een klein beetje helt. De extensieve versie daarentegen kan tegenwoordig op daken met een helling van 45°. Op hellende daken wordt wel een extra laag aangebracht die erosie tegengaat, en bij wat steilere hellingen ook een lattensysteem dat het afschuiven van de substraatlaag voorkomt. Anderzijds kan op steilere daken soms de drainagelaag dunner uitvallen of helemaal weggelaten worden.

4. Moet ik bang zijn voor lekken?

‘Vooraf nagaan of er geen probleem is met het dak en vervolgens vakkundig de waterdichting aanbrengen, is onontbeerlijk’, zegt Van Mechelen. ‘Als dat goed gebeurt, zijn er geen problemen. Je kan experimenteren met planten, maar kies er die zich niet agressief voortzetten. Hou ook in de gaten of er geen problematische planten bijkomen doordat zaden uit de omgeving op je dak waaien. Vlinderstruiken, bijvoorbeeld, kunnen schade veroorzaken aan een dak. Idem voor berkjes of wilgjes. Op een slecht onderhouden groendak zie je dat er zich bomen ontwikkelen. Als je minder dan een jaar wacht, kan je ze nog makkelijk verwijderen.’

In het eerste jaar moet je een groendak in de gaten houden. Groeien de planten? Werkt de drainage? Blijft er geen water permanent staan? Daarna volstaat voor een extensief groendak een jaarlijkse onderhoudsbeurt: afvoer en goten schoonmaken, eventuele windschade herstellen, zo nodig bijmesten of een kale plek wat bijplanten, en de ongenode gasten verwijderen. Het onderhouden van een intensief groendak is een ander paar mouwen: dat is te vergelijken met het onderhoud van een tuin.

Kale plekken? ‘In een hete zomer is het mogelijk dat enkele planten afsterven, al kunnen vetplanten zelfs daar erg goed tegen’, zegt Van Mechelen. ‘Zeker een dunnere substraatlaag droogt vrij snel uit, en dan krijgen kruiden het moeilijk. Je kan een irrigatiesysteem inbouwen, maar dat heeft een prijs. Eventueel kan je bij langdurige droogte handmatig af en toe sproeien.’

5. Wat kost het?

Aangezien een groendak veel variaties kent, is de prijs al even variabel. Voor een kleiner dak is de kostprijs relatief hoger, onder meer omdat de transport- en plaatsingskosten kunnen oplopen. Voor een licht extensief groendak volstaat 25 à 35 euro per m2 voor de onderlagen. Wil je een wat dikkere substraatlaag waarop grassen gedijen, dan gaat het richting 55 à 80 euro op een klein dak. Maar er zijn ook systemen van meer dan 120 euro per m2.

2.000 euro
De kostprijs voor een licht extensief groendak van 40 vierkante meter met voorgekweekte sedummatten (vetplantjes) bedraart ongeveer 2.000 euro.

Bij de kosten voor de onderlagen moet je nog de prijs van de planten rekenen. Zaden om ter plaatse te zaaien kosten 4 à 5 euro/m2. Voorgekweekte tapijten met mossen en vetplanten zijn er voor 25 euro/m2, en kruiden en grassen voor 40 euro/m2.

‘Haast niemand afficheert tarieven, je zal enkele offertes moeten vragen’, zegt Van Mechelen. Ze diept een offerte op voor een licht extensief groendak van 40 m2 met voorgekweekte sedummatten (vetplantjes): ongeveer 2.000 euro.

Enkele jaren geleden waren veel gemeenten aangesloten bij een subsidieplan, maar dat is afgelopen. Toch zijn er wel nog gemeenten die premies geven voor groendaken, vaak terug te vinden tussen andere energiepremies. Het is het navragen waard. In Antwerpen beloopt de premie bijvoorbeeld 15 euro/m2 voor een extensief en 30 euro/m2 voor een intensief groendak.

Welk BTW-Tarief?

Onlangs is een rondzendbrief gepubliceerd die verduidelijkt welk btw-tarief geldt bij de plaatsing van groendaken. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de verschillende types groendaken.

  • Voor extensieve groendaken geldt dat de volledige werken worden aangemerkt als aanpassing van het onroerend goed zelf, en daarom in aanmerking komen voor het verlaagde btw-tarief van 6 procent. Wel moet dan aan de algemeen geldende voorwaarden worden voldaan voor dat verlaagde btw-tarief: het moet gaan om renovatiewerken aan een privéwoning die uitsluitend als dusdanig wordt gebruikt (of slechts een bijkomstig deel ervan om uw beroep uit te oefenen), en minstens 10 jaar geleden voor het eerst in gebruik werd genomen. De werken moeten ook aan de eindgebruiker (eigenaar of huurder) gefactureerd worden.
  • Voor semi-intensieve en intensieve groendaken moeten de prijzen van de werken worden opgesplitst. Wat betrekking heeft op de structuur van het dak (draagstructuur, waterdichting, thermische isolatie, dampscherm en waterafvoer) komt in aanmerking voor het verlaagde btw-tarief van 6 procent, als aan de andere bovenvermelde algemene voorwaarden is voldaan.

De rest van de werken, met de aanleg van de drainage-, filtreer- en substraatlagen en de planten zelf, komt niet in aanmerking voor het verlaagde tarief. Daarop zal dus 21 procent btw moeten worden aangerekend. Ter vergelijking: ook in het algemeen is op werken zoals tuinaanleg het verlaagde tarief niet van toepassing.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud