Netto Het antwoord op al uw geldvragen

Wat als u de strenge nieuwbouwnormen niet haalt?

Vlaanderen hanteert strenge nieuwbouwnormen. Wie die niet kan halen - of ze doelbewust naast zich neerlegt - krijgt een boete. Hoe gaat dat in zijn werk?
Een nieuwbouw moet een e-peil van maximaal 30 halen. ©Wouter Van Vooren

Sinds 2018 moeten alle nieuwbouwwoningen in Vlaanderen aan twee energienormen voldoen: het e-peil en het S-peil. Het e-peil meet de energiezuinigheid van de woning, het S-peil de energie-efficiëntie van de buitenschil. Hoe lager het cijfer, hoe beter, geldt voor beide normen.

Het e-peil mag maximaal 30 bedragen. Dat blijft ook de komende jaren zo. Het S-peil mag maximaal 31 bedragen. Die parameter wordt in 2021 aangescherpt tot 28. De Vlaamse overheid heeft een boetesysteem uitgewerkt voor wie de norm niet haalt, of die bewust niet haalt. Soms wegen bouwers af wat het duurst is: extra isoleren om de norm te halen, of toch maar de boete betalen.

De boetes kunnen oplopen tot 25 euro per kubieke meter bouwvolume. Dat geld wordt geïnvesteerd om het gebouwenpark te verbeteren. Het komt terecht in het Energiefonds, dat gereserveerd is voor uitgaven in het kader van de energieprestatieregelgeving, zoals studiewerk, projectsubsidies of softwareontwikkeling.

Open bebouwing

Bij nieuwbouw is het voor rijwoningen en appartementen vrij makkelijk om een S-peil van 31 te halen. Ook de strengere norm (S-peil van 28) blijkt zeker realiseerbaar in een huizenrij. Maar voor open bebouwingen wordt het een pittige opdracht. ‘Om het S-peil zo laag mogelijk te krijgen moet je compact bouwen, goed isoleren en al te grote glaspartijen vermijden’, vertelt architecte Kati Lamens.

25
euro per kubieke meter
De boetes voor het niet-naleven van de energienormen kunnen oplopen tot 25 euro per kubieke meter bouwvolume.

Wie toch groot wil bouwen of grote raampartijen wil, én een ruim budget heeft, kan ervoor opteren een boete te betalen. ‘In mijn praktijk zie ik ook mensen met minder geluk en keuzevrijheid’, zegt Lamens. ‘Ik heb recent een woonuitbreiding gerealiseerd voor een dame in een rolstoel, die alles op het gelijkvloers moest hebben. In een gelijkvloerse woning kom je automatisch aan een buitenschil met een relatief grote oppervlakte. Het volume voor aangepast of rolstoeltoegankelijk wonen is minder compact dan dat van een ‘kubuswoning’ van twee verdiepingen.’

‘In overleg met mijn cliënte ben ik de energetische ingrepen blijven herberekenen, totdat de boete zo laag mogelijk uitviel. Uiteindelijk hebben we het project afgeklokt met een boete 5.000 euro.’

Hoe gaat dat in zijn werk? ‘We verdienen punten door bepaalde ingrepen te doen, bijvoorbeeld door extra isolatie te plaatsen, eventueel iets dikkere isolatie voor nog meer punten. Een warmtewisselaar in de douche levert ook punten op. Zo beginnen we uit te zoeken waar we het meeste punten kunnen verdienen. De reële energiewinst door de ingrepen lijkt wel ondergeschikt en dat betreur ik. De Europese doelstellingen om klimaatneutraal te zijn tegen 2050 gaan over meer dan ‘punten pakken’.’

Ook andere zaken zijn belangrijk in het totaalplaatje om klimaatneutraal te worden tegen 2050, zegt Lamens. ‘Hoe is het gesteld met de mobiliteit waar mensen gaan wonen? Wie dicht bij een treinstation woont en effectief elke dag de trein neemt naar kantoor, stoot minder CO2 uit voor zijn verplaatsingen.’

Renoveren

Bij renovatieprojecten moet u niet aan de energienormen voldoen, tenzij het om een ingrijpende energetische renovatie gaat. In dat geval moet u een e-peil van 70 halen - het S-peil is niet van toepassing. Die regel leidt soms tot opmerkelijke situaties, zegt Lamens. ‘Er zijn verbouwers die een woning kopen met een verouderde verwarmingsketel én er bewust voor kiezen die niet te vervangen. Want als ze dat wel zouden doen, gaat het ineens om een ingrijpende energetische renovatie.’

‘Vanuit klimaat- en energiestandpunt is het natuurlijk beter die verwarmingsketel wel te vervangen. Ook voor de portemonnee van de bewoners is dat beter. Na zes, maximaal zeven jaar is een nieuwe hoogrendementsketel terugverdiend’, zegt Lamens.

‘Heel wat mensen kiezen voor een renovatie omdat ze dan stapsgewijs kunnen werken en op die manier de normen kunnen omzeilen, maar ook het verschil in btw-tarieven speelt een rol’, klinkt het. Voor renovaties betaalt u 6 procent btw, bij afbraak en wederopbouw 21 procent, tenminste buiten de centrumsteden. ‘Dat maakt dat eigenaars makkelijker voor een renovatieproject kiezen. Soms zie ik dat mensen krampachtig proberen te renoveren, ook al gaat het om panden die beter zouden worden gesloopt.’

Toch is renoveren geen makkie. ‘Bij een renovatie ben je vaak verplicht de ruwbouw van een oudere woning te behouden. Daardoor komt het voor dat onvoldoende ruimte overblijft om consequent de gewenste dikke isolatielaag te plaatsen. Soms blijkt het door de strikte eisen in de bouwvergunning zelfs onmogelijk ramen met hoogrendementsglas te plaatsen.’

Lees meer

Gesponsorde inhoud