Netto Het antwoord op al uw geldvragen

Zo betaalt u lagere registratierechten op uw woning

Vlaanderen gaat de registratierechten verlagen voor wie vastgoed koopt om het daarna te slopen voor een nieuwbouw. Dat biedt een nieuwe kans om te ontsnappen aan het standaardtarief van 10 procent. Maar aan de gunstregimes hangen strikte voorwaarden.
©Filip Ysenbaert

De Vlaamse regering wil dat huizen en appartementen energiezuiniger worden. Het Vlaams klimaatplan dat ze deze week presenteerde, bevat daarvoor een nieuwe maatregel: de registratiebelasting daalt tot 5 procent voor wie een gezinswoning koopt en daarna sloopt. Dat moet mensen over de streep trekken om een woning af te breken en een energiezuinige nieuwbouw op te trekken.

‘Ik wil de Vlamingen geen verplichtingen opleggen, maar motiveren om zelf klimaatmaatregelen te nemen’, zegt minister van Wonen Matthias Diependaele (N-VA). ‘Deze maatregel ligt in de lijn van de verlaging van de registratierechten voor een energetische renovatie.’

Bij haar aantreden maakte de Vlaamse regering bekend dat het tarief van de registratierechten vanaf Nieuwjaar daalt naar 5 procent voor wie een gezinswoning koopt en binnen vijf jaar energetisch renoveert. De bedoeling is dat ook de tariefverlaging voor een aankoop gevolgd door een sloop op 1 januari ingaat. Beide gunstregimes zijn voorbehouden voor wie een huis of een appartement koopt om er zelf te wonen en geen ander vastgoed bezit. Bovendien bent u verplicht zich binnen vijf jaar op het adres te domiciliëren.

Energiebewuste kopers betalen dankzij de twee gunstregimes maar de helft van de gebruikelijke registratierechten. Het algemene tarief op de aankoop van vastgoed in het Vlaams Gewest bedraagt 10 procent.

Ook wie een gezinswoning koopt, krijgt vanaf Nieuwjaar extra korting op de registratiebelasting (zie verder). Daarnaast wordt de aankoop van beschermd erfgoed en van woningen die verhuurd worden via een sociaal verhuurkantoor fiscaal aangemoedigd. Maar aan elk gunstregime zijn voorwaarden gekoppeld. Niet alleen op het moment van de aankoop, vaak ook in de jaren erna. Een overzicht van de Vlaamse gunstregimes voor particulieren en de spelregels.

Gezinswoning: 6 procent

Wie vanaf Nieuwjaar een huis of een appartement koopt om er zelf te wonen moet 1 procentpunt minder registratiebelasting betalen dan vandaag. Het tarief daalt van 7 naar 6 procent. De keerzijde van de medaille is dat er geen jaarlijks belastingvoordeel meer is voor de lening: de woonbonus wordt afgeschaft.

Wie niet voldoet aan een of meerdere voorwaarden moet 10 procent registratiebelasting betalen. De grootste valkuil is dat u geen volle eigenaar mag zijn van een andere woning of bouwgrond. Hebt u wel ander vastgoed, dan krijgt u het gunsttarief maar als het andere vastgoed binnen het jaar verkocht is. Bovendien moet u een huis of een appartement kopen dat vooral dient om er zelf te wonen. Bouwgronden, tweede verblijven of investeringsvastgoed zijn uitgesloten.

Wilt u een korting op de registratie- rechten voor uw gezinswoning, dan moet u kopen als privépersoon. Aan kopen via een vennootschap zijn uitgesloten.

Gebruikt u uw woonst deels privé en deels voor uw beroep? De verschuldigde registratiebelasting hangt af van welk gebruik primeert. Is het privégedeelte belangrijker dan het beroepsgedeelte, dan betaalt u 6 procent op de volledige aankoopprijs. ‘Als het beroepsgedeelte voor de koper even belangrijk is als het privégedeelte, moet de prijs opgesplitst worden. Het verlaagd tarief wordt alleen toegepast op het privégedeelte’, zegt Kris De Sagher, woordvoerder van de Vlaamse Belastingdienst. ‘De beoordeling van welk gebruik primeert, is een feitenkwestie. Bepalende elementen kunnen de grootte of oppervlakte, de waarde en het frequentiegebruik zijn.’ Voorts moet u kopen als privépersoon, aankopen via een vennootschap zijn uitgesloten. U moet de volle eigendom kopen, alleen de blote eigendom of het vruchtgebruik volstaat niet.

Koopt u een gezinswoning van minder dan 200.000 euro? Dan krijgt u een extra korting tot 5.600 euro. ‘De bedragen van die aanvullende rechtenvermindering blijven na Nieuwjaar onveranderd. De verlaging van de registratiebelasting op gezinswoningen heeft geen impact’, zegt De Sagher. Voor de kernsteden en de Vlaamse Rand rond Brussel ligt de grens op 220.000 euro. De kernsteden zijn Aalst, Antwerpen, Boom, Brugge, Dendermonde, Genk, Gent, Hasselt, Kortrijk, Leuven, Mechelen, Oostende, Roeselare, Sint-Niklaas, Turnhout en Vilvoorde.

U behoudt het gunstregime alleen als u binnen twee jaar op het adres woont. Haalt u die datum niet? U moet dan niet alleen het verschil betalen tussen de door u al betaalde registratiebelasting en het verkooprecht van 10 procent. Boven op dat bedrag komt een boete van 20 procent. De fiscus verstuurt drie maanden voor het verstrijken van de deadline een herinneringsbrief naar wie nog niet op het adres gedomicilieerd is. Die verwitting vermeldt ook de mogelijke financiële gevolgen.

Alleen bij overmacht kunt u aan die sancties ontsnappen. Wat overmacht is, is een feitenkwestie. Er moet sprake zijn van een gebeurtenis die onvoorzienbaar was, onvermijdbaar en onafhankelijk van uw wil. Mogelijke voorbeelden zijn een overlijden, een ernstige ziekte, een ongeval, een echtscheiding of een relatiebreuk. Aanslepende verbouwingswerken worden vaak als reden aangehaald, maar de fiscus aanvaardt dat doorgaans niet als overmacht.

Gezinswoning met energetische renovatie: 5 procent

Nog voordeliger is het om een gezinswoning te kopen en het engagement aan te gaan die binnen vijf jaar energiezuiniger te maken. Ook voor die aankopen daalt de registratiebelasting vanaf Nieuwjaar met een procentpunt tot 5 procent. Naar analogie met de ‘gewone aankopen’ van een gezinswoning is er een extra korting voor woningen van minder dan 200.000 of 220.000 euro, zij het een lager bedrag tot 4.800 euro.

Boven op de voorwaarden voor het verlaagd tarief voor een gezinswoning moet uw renovatie aan voorwaarden voldoen. Het volstaat niet alleen hoogrendementsglas of wat dakisolatie te plaatsen. Na de renovatie moet uw woning aan minimumnormen voor isolatie, energiezuinigheid én ventilatie voldoen. Concreet moet u minstens 75 procent van de buitenschil van de woning (na)isoleren, de verwarmings- of koelingsinstallatie volledig vervangen en een ventilatiesysteem plaatsen in combinatie met een hernieuwbare energietechniek zoals zonnepanelen. Voor de start van de werken moet u een bouwaanvraag of melding indienen. Ten laatste vijf jaar na de aankoop moet u een gunstig epc (energieprestatiecertificaat) kunnen voorleggen.

Wie zijn gezinswoning energetisch renoveert, krijgt langer de tijd voor hij er moet wonen: vijf jaar. Bent u niet tijdig op het adres gaan wonen, dan moet u het verschil tussen de betaalde 5 procent en de verschuldigde 10 procent registratiebelasting en een boete van 20 procent betalen.

Wie voor een gezinswoning 6 procent registratie - belas ting betaalde en pas later beslist energetisch te renoveren, kan geen bijkomende korting meer vragen.

Hebt u de woning niet tijdig energetisch gerenoveerd, maar woonde u binnen twee jaar op het adres? U voldoet dan niet aan de voorwaarde voor het gunstregime voor een gezinswoning die energetisch wordt gerenoveerd, maar wel aan die voor het ‘gewone’ gunstregime van 6 procent registratiebelasting. Boven op de al betaalde 5 procent moet u dan 1 procentpunt bijbetalen, plus een belastingverhoging van 20 procent op de bij te betalen rechten.

Wat als eerst werd gekocht tegen het gewone verlaagde tarief voor de gezinswoning en pas later beslist werd om energetisch te renoveren? Kan er dan een teruggave zijn van 1 procentpunt registratierechten? ‘Dat kan als de verklaring dat er energetisch gerenoveerd wordt binnen twee jaar na de aankoop wordt ingediend. Dat kan ook nog later, voor zover men binnen twee jaar op het adres is gedomicilieerd’, zegt De Sagher.

‘De zaken zijn complexer voor kopers die na meer dan twee jaar een teruggave vragen en niet binnen twee jaar op het adres woonden. Omdat de inschrijvingsplicht niet voldaan werd, moeten aanvullende rechten (10 % - 6 %) en een boete betaald worden. Anderzijds kan een teruggave gevraagd worden voor de gezinswoning met energetische renovatie (10% - 5%).’ De termijn om zich op het adres te vestigen wordt dan verlengd tot vijf jaar.

Beschermd monument: 1 of 5 procent

Voor de aankoop van een beschermd monument kan het verkooprecht gehalveerd worden, tot 5 procent. Het bedrag aan registratiebelasting dat u daarmee uitspaart, moet u wel verplicht investeren in het monument. Het kan gaan om beheersmaatregelen of werkzaamheden die noodzakelijk zijn om erfgoedkenmerken en -elementen van het monument te behouden of te herwaarderen.

Koopt u een beschermd monument om er met uw gezin te wonen? Dan betaalt u 1 procent registratiebelasting, als u aan de andere voorwaarden voor het gunstregime voor een gezinswoning voldoet. U koopt dus als privépersoon de volle eigendom van een woning en bent geen eigenaar van ander vastgoed (tenzij dat binnen het jaar verkocht wordt). Dit gunsttarief valt niet te combineren met de extra korting voor gezinswoningen van minder dan 200.000 euro.

U moet binnen twee jaar op het adres gaan wonen. Haalt u die datum niet, dan moet u het verschil tussen het betaalde verkooprecht van 1 procent en het tarief van 5 procent voor de aankoop van een beschermd monument betalen. Het Agentschap Onroerend Erfgoed controleert of kopers de erfgoedverplichtingen naleven. Doen ze dat niet, dan wordt het genoten voordeel teruggevorderd.

Woning voor sociale verhuur: 7 procent

Wie een huis of een appartement koopt om het via een sociaal verhuurkantoor te verhuren, moet maar 7 procent registratiebelasting betalen. Althans als de woning binnen drie jaar na de aankoop voor minstens negen jaar wordt verhuurd. ‘Wordt de huurovereenkomst vroegtijdig stopgezet, dan moet dat binnen vier maanden gemeld worden. Als de beëindiging van de huurovereenkomst niet te wijten is aan de kopers-verhuurders, moeten ze geen bijkomende rechten betalen. Als de koper-verhuurder de huurovereenkomst wel stopzet of geen melding doet, moet hij de aanvullende rechten van 3 procent, verhoogd met een belastingverhoging van 20 procent, betalen’, zegt De Sagher.

De andere voorwaarden lopen gelijk met die voor de andere gunstregimes. Het verlaagde tarief is er alleen voor de aankoop van huizen of appartementen, bouwgronden zijn uitgesloten. U moet volle eigenaar worden en de aankoop moet gebeuren door een natuurlijk persoon.

Gratis lening voor wie energiezuinig renoveert

Vanaf 2021 komt er een renteloze lening voor wie binnen vijf jaar energiezuinig renoveert. Dat staat in het Vlaams klimaatplan. De renteloze energielening zal er niet alleen zijn voor wie een woonst koopt, maar ook voor wie er een erft of geschonken krijgt. Wie binnen vijf jaar energiezuinig renoveert, zal tot 30.000 euro gratis kunnen lenen. De verdere modaliteiten en voorwaarden moet de overheid nog uitwerken.

Vandaag bestaat al een gratis energielening, maar die is voorbehouden voor de laagste inkomens.

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud