'Beleggers kopen nog te veel kunst met hun oren'

Onder andere door de lage rente worden kunst, wijn en oldtimers almaar populairder als alternatieve belegging. Maar zo'n investering is niet zonder risico. Welke beginnersfouten moet u vermijden als u hierin wil investeren?

Breekt David Bowie straks postuum records op de kunstmarkt? Het Britse popicoon mag dan wel bijna een jaar dood zijn. De verwachting is dat een flink deel van zijn kunstcollectie topprijzen oplevert als het Britse Sotheby's volgende maand een groot deel van 's mans rijke collectie veilt. Drie dagen lang gaan werken van onder anderen Jean-Michel Basquiat, Marcel Duchamp en Frank Auerbach onder de hamer. 'Air Power' van Basquiat wordt nu al geschat op 2,5 tot 3,5 miljoen pond (2,8 tot 3,9 miljoen euro).

Maar experts sluiten niet uit dat Bowies erfgenamen nog een pak meer zullen ontvangen voor dat werk. Niet alleen omdat de verkoper een rocklegende is. De voorbije jaren is de interesse in hedendaagse kunst als belegging gestaag toegenomen. Toen de financiële crisis in 2008 losbarstte, gingen de kunstprijzen door het dak omdat beleggers wanhopig op zoek waren naar alternatieven voor een investering op de beurs.

In vergelijking met toen is de situatie vandaag wat genormaliseerd, zeggen experts. Toch krijgen private bankers geregeld klanten over de vloer die op zoek zijn naar een interessante investering in kunst, of in oldtimers, dure wijnen of zelfs exclusieve stripverhalen. Maar is dat soort alternatieve beleggingen een goed idee?

Kunst

'Beleggen in kunst is veel minder evident dan velen misschien denken', zegt Céline Fressart, die voor het Londense agentschap 1858 onder meer de klanten van Société Générale Private Banking kunstadvies geeft. 'Veel mensen zijn geneigd om kunst te kopen nadat ze een tip hebben gekregen van iemand die de markt niet eens goed kent. Ze kopen als het ware met hun oren, niet met hun ogen. In een markt die zo ondoorzichtig is als die voor kunst, waar je zo veel spelers en zo veel kunstenaars hebt, kan dat tot problemen leiden.'

Wat zijn de typische fouten van een belegger die zich voor het eerst op de kunstmarkt waagt? 'Je zou denken dat zo'n beginner snel opgezadeld wordt met namaak. Maar dat gebeurt vooral met mensen met een groot budget. Doorgaans zijn het de grote, erg dure, kunstwerken die worden nagemaakt. Wie van start gaat met een kleiner budget valt minder snel ten prooi aan fraude.'

Het grootste risico bestaat er volgens Fressart in dat je te veel betaalt voor een werk. Dat klinkt logisch, maar het is niet evident om correct in te schatten hoeveel je maximaal mag betalen. 'Een andere typische beginnersfout is daaraan gekoppeld. Beginners durven er een kunstenaar uit te pikken die niet zo bekend is. Maar voor wie mikt op een herverkoop met een mooie meerwaarde, kan dat problematisch worden.'

Concreet nu: wat soort kunst zal de komende jaren fors in waarde stijgen? 'Die vraag verwachtte ik al', lacht Fressart. 'Maar eerlijk: iemand die je tipt over de toekomstige hits is een slechte adviseur. Niemand kan voorspellen wat later zal scoren. Je kan wel proberen trends te ontwaren. De voorbije jaren was naoorlogse kunst fors in prijs aan het stijgen. Maar de prijzen zijn zo sterk opgelopen dat ze voor de gemiddelde verzamelaar en belegger onbetaalbaar worden. Die gaan dus op zoek naar een andere niche, wat op termijn opnieuw tot prijsstijgingen leidt.'

Maar ook dan hangt alles af van wat je koopt, of van wat je kan kopen, nuanceert de kunstexperte. 'Neem nu die naoorlogse kunst. De waarde van sommige kleinere namen kan nog schommelen. Maar grote namen zoals Andy Warhol, Roy Liechtenstein of Mark Rothko zullen nooit uit de mode geraken. Alleen moet je daar al snel enorme bedragen voor op tafel leggen. Sommige schilderijen van Liechtenstein halen meer dan 90 miljoen dollar.'

Voor de meesten is dat natuurlijk een onhaalbare kaart. 'Wie toch in kunst wil beleggen om een rendement te halen, kan kleinere werken kopen. Maar dan moet je niet alles van één naam in huis halen, maar werken van meerdere artiesten. Dat is wel een risicovolle manier van werken, want uiteindelijk ben je nooit zeker hoe groot een naam kan worden.'

Fressart geeft beleggers nog een gouden regel mee. 'Koop in de eerste plaats iets dat je mooi vindt. Als alles tegenzit, heb je tenminste nog een knap kunstwerk als troostprijs.'

Oldtimers

Ook op de markt voor oldtimers zijn de prijzen de voorbije jaren gevoelig de hoogte ingegaan. Als we Bernard Marreyt, een internationale handelaar in oldtimers, mogen geloven, zal die stijgende trend nog enige tijd aanhouden.

Jagen de ultralage rentestanden beleggers massaal richting 'classic cars'? 'Dat speelt maar gedeeltelijk een rol', zegt Marreyt. 'De meeste klanten die ik over de vloer krijg, zijn al grote autoliefhebbers. Door de lage rente tonen sommigen zich wel bereid om meer te investeren. Er zijn er die me zonder omwegen vertellen dat ze een deel van hun vermogen van hun spaarboekje hebben gehaald en me vragen of ik voor hen niet een of twee wagens kan zoeken als alternatieve investering.'

Wat de prijzen de komende jaren pas echt zal opkrikken, is de groeiende vraag uit het buitenland. 'Enkele jaren geleden vond je oldtimerverzamelaars eigenlijk alleen in West-Europa, de VS en Japan', legt Marreyt uit. 'Dat is nu anders. Nu kijken ook investeerders uit Oost-Europa, India, Brazilië, China en Rusland naar deze markt. Al is de interesse uit Rusland weer wat afgenomen door de roebelcrisis.'

Mogelijk krijgen de prijzen voor oude wagens een extra duw in de rug als China zijn markt hiervoor openstelt. 'Voorlopig laat Peking de import van oldtimers niet toe. Chinezen mogen enkel nieuwe wagens importeren. Maar ze omzeilen dat probleem door de classic cars die ze kopen gewoon hier op stal te laten. Een paar keer per jaar zakken ze dan af naar Europa om met hun aankoop te pronken tijdens een lokale rally in Italië of Frankrijk.'

Als de vooruitzichten zo positief zijn, maakt het dan wel uit in wat voor oldtimer je investeert? 'Net zoals met moderne kunst doe je er goed aan om je vooraf te laten adviseren. Om het even wat kopen, zou geen goed idee zijn', zegt Marreyt. 'Pakweg twintig jaar geleden waren statige wagens, zoals een Rolls Royce Phantom, erg in trek. Maar daar wordt nu niet meer naar gezocht, wat zich vertaalt in lagere prijzen. Tegenwoordig ligt het accent op sportwagens van merken als Ferrari, Aston Martin, Barchetta of het e-type van Jaguar. Kies wel merken die bekend genoeg zijn. SAAB had bijvoorbeeld ook een sportmodel. Maar dat is zo weinig bekend, dat je wellicht moeilijk aan een koper zal geraken als je die wagen van de hand wil doen.'

Het koperspubliek verjongt trouwens, stelt Marreyt vast. 'En die nieuwe kopers tonen vooral interesse in de auto's die ze in hun jeugd kenden. Ik merk dat ook aan mijn stock. Vroeger bestond die voor een groot deel uit vooroorlogse wagens. Nu vertegenwoordigt dat soort auto's slechts een tiende van mijn volledige voorraad.'

Wijn

Ook dure wijnen vallen weer in de smaak bij vermogende beleggers. De voorbije maanden bleek een belegging in wijn geen slechte zet. De Liv-ex Fine Wine 100-index, een korf van 100 populaire dure wijnen waarin een actieve handel bestaat, steeg sinds Nieuwjaar al met 18 procent in waarde. Vergelijk dat met de Bel20: de Brusselse beursgraadmeter verloor dit jaar 2,90 procent.

Maar voor u naar de drank grijpt, moeten we uw enthousiasme wat temperen. De voorbije jaren presteerde die durewijnenindex namelijk ondermaats. Sinds hij in 2011 naar een recordniveau was gestegen, ging het bergaf met de Liv-ex. Dat had deels te maken met een reeks bedroevende wijnoogsten. Maar misschien nog belangrijker was de slinkende vraag uit China. Enkele jaren geleden voerde Peking een anticorruptiebeleid in, waardoor het voor Chinezen minder evident werd om flessen dure wijn als een relatiegeschenk te geven.

Het blijft dus opletten voor wie in chique wijn wil investeren. Maar voor de korte termijn zijn de vooruitzichten niet slecht, zeggen experts. Dat heeft vreemd genoeg met de brexit te maken. De meeste dure wijnen worden immers in pond verhandeld. En nu de Britten ervoor hebben gekozen om uit de EU te stappen, is hun munt de afgelopen maanden gekelderd. Dat maakt een investering in wijn een pak voordeliger dan voordien, wat veel nieuwe beleggers lokt.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content