Bpost draaischijf van dolle Chinese handel in babymelkpoeder

Een Kruidvat-winkel in Rotterdam. Nog voor de winkel opent, schuiven Chinezen en andere allochtonen buiten aan om pakjes met babymelkpoeder te kopen. ©© arie kievit

Chinezen kopen in Nederland en België massaal winkelrekken met melkpoeder leeg. Bpost profiteert mee van de hype: het postbedrijf vliegt dit jaar ruim 1,5 miljoen van die 'angstpakjes' naar China.

'We worden aangevallen.' De piek- fijn gepenseelde wenkbrauwen van de winkel- bediende van Kruidvat in Rotterdam maken een sprongetje. Ze lacht zenuwachtig. Aangevallen? 'Ja, aangevallen', herhaalt ze. 'Elke ochtend staan ze hier met tientallen in de rij voor de winkel opengaat. Eerst waren het alleen maar Chinezen. Tegenwoordig ook Antillianen, Turken, Marokkanen, Bulgaren en Somaliërs. Ze willen maar één ding: een doos melkpoeder van Nutrilon. Echt niet fijn. Ze rennen in de winkel, onze klanten vinden het helemaal niets. Ze zijn onbeleefd. Ze eisen melkpoeder. 'De container vertrekt vanmiddag en die moet vol', zeggen ze dan.

Na Kruidvat gaan ze bij de drogisterij- keten Etos langs. Opnieuw voor maar één ding: een doos melkpoeder van Nutrilon of een ander A-merk. De vraag in Nederland is zo groot dat veel winkels een bovengrens van één pak per klant per dag vastgelegd hebben en melkpoeder voor baby's enkel nog maar achter speciale balies verkopen. Na Etos gaat het naar Albert Heijn. Op Rotterdam Zuid liggen de drie winkels op een boogscheut van elkaar. Als de melkpoedershoppers alle winkels afgegaan zijn, beginnen ze opnieuw. 'Dan trekken ze een andere jas aan, zetten ze een ander petje op en komen ze opnieuw aanschuiven', vertelt een verkoopster bij Albert Heijn.

In de grote Nederlandse steden is de vraag naar babymelkpoeder extreem. Elders gaat het er rustiger aan toe, maar bijna overal in Nederland is het aanbod krap. Vooral van Nutrilon, het merk van Nutricia. In België is hetzelfde poeder wel relatief vlot verkrijgbaar, al duikt hier en daar zichtbaar schaarste op. 'De vraag groeit in België, maar niet opvallend snel', sust Nutricia-woordvoerder Cedric Pauwels. Melkpoeder van Nutricia voor baby's met spijsverteringsproblemen is er tot frustratie van veel ouders al maanden te weinig in ons land. 'Dat heeft te maken met een brand in een fabriek in Nederland', klinkt het bij Nutricia. Maar elders in de sector en bij sommige apothekers klinkt het dat de opkopers ook België ontdekt hebben.

In onze contreien wordt buitenissig veel babymelkpoeder gekocht en via Bpost verstuurd. Het Belgische postbedrijf neemt bijna een kwart van de 7 miljoen Europese pakjes die via het vliegtuig naar China worden gestuurd voor zijn rekening. Dat gebeurt vooral via Landmark Global, het Amerikaanse postbedrijf met een wereldwijd netwerk dat Bpost in 2013 overnam.

Een enorme groeimarkt, zegt Bpost. 'Het aantal Europese melkpoederpakjes naar China stijgt dit jaar met 30 procent tegenover 2014.' Bij de publicatie van de derdekwartaalcijfers zei Bpost wel dat de groei wat lijkt af te vlakken. 'En we beseffen dat het in een paar maanden tijd voorbij kan zijn. We rekenen er niet op dat dit een activiteit voor de lange termijn is.'

Vruchtbare grond

De trafiek kwam op gang na het voedselschandaal dat China in 2008 dooreen schudde. Toen bleek Chinees melkpoeder voor baby's op grote schaal aangelengd met melamine, dat gebruikt wordt in kunstharsen. 300.000 baby's werden ziek, 6 stierven. Chinese ouders lopen sindsdien met een grote boog rond Chinees melkpoeder. Die aversie lijkt elk jaar wat groter te worden. De vraag is verschoven naar West-Europa. Een fabrikant als Nutricia kan nauwelijks volgen, zelfs al verdubbelde het zijn productie en plant het nog eens zo'n sprong.

Nutricia heeft nochtans een fabriek in China. 'Een als in het Nederlandse Cuijk', zegt Pauwels. En het exporteert ook naar China: Nutrilon met Chinese etiketten. Maar veel Chinezen laten zowel die plaatselijke productie als de invoer links liggen. Ze willen Nederlands poeder dat er ook Nederlands uitziet. Nederland is in Chinese ogen hét zuivelland. En dus helemaal veilig. Dat Nutricia al jaren in handen is van het Franse Danone dekken ze met de mantel der liefde toe. Op Chinese e-commercewebsites wordt Nutrilon, in originele Nederlandstalige verpakking, verkocht voor prijzen die soms oplopen tot het dubbele van hier. En met valse reclameslogans zoals: 'Zeven op de tien Nederlandse moeders kiezen voor Nutrilon' en 'afkomstig van koeien die grazen op eilanden met vruchtbare grond en rijke waterbronnen'.

De manier waarop de dozen naar China versast worden is nog straffer dan de manier waarop ze er verkocht worden. Een groot deel vertrekt in Nederlandse havens per container. In zo'n groten getale dat babymelkpoeder in de eerste zeven maanden van 2015 het belangrijkste exportproduct van Nederland naar China en Hongkong werd: goed voor een waarde van 730 miljoen euro. De trafiek wordt gestuurd door particulieren, maar vooral door pop-upbedrijfjes die, zoals in Rotterdam, op grote schaal gelukszoekers voor wat euro's de straat opsturen om supermarkten leeg te kopen. En door gewiekste ondernemers met een voet tussen de deur bij de groothandels.

De bedrijven van die laatsten luisteren naar namen als Sincere Trading Company en Milestone Trading Company. 'Ik heb een aantal jaar geleden mijn job opgezegd om in de melkpoederhandel te stappen', zegt zo'n ondernemer, een Nederlander. 'Ik neem af bij de groothandel waaraan Nutricia verkoopt. 49 palletten of 14.000 dozen per week. Net één container. Die gaat via de haven van Rotterdam naar een van de Chinese vrijhandelszones. Daar moeten geen importtaksen betaald worden en koopt een Chinees e-commercebedrijf de lading op. Per doos krijg ik 5 tot 10 cent bovenop mijn inkoopprijs. Hartstikke succesvol. Volgend jaar wordt nog beter. 2015 is het jaar van de Geit, geen goed jaar om baby's te krijgen in China. Maar waarom belt u mij? Er zijn grotere spelers op de markt.'

Very big

Dat bevestigt Yuri Fuping Li, een Chinees die in China ladingen babymelkpoeder opkoopt. 'De vraag is hier very, very big', vertelt hij aan de telefoon vanuit China. 'Maar de concurrentie tussen de grote e-commercebedrijven is ook hard. De marges zijn geslonken tot zo'n 10 à 15 procent. De hele keten wordt belangrijker. Hoeveel we afnemen, waar we het opslaan, hoe we het versturen. We kopen in Nederland, maar ook in Duitsland en in het VK. We werken graag met eigen mensen. Chinezen, ja. Die laten we overkomen naar Nederland om er een tijdje te wonen en bedrijfjes op te zetten. En ze gaan melkpoeder ook gewoon kopen in de supermarkt.'

In Rotterdam vertellen winkelbediendes hoe ze af en toe oude Chinese dametjes voor zich krijgen die geen woord Nederlands spreken. Ze hebben enkel een papiertje bij met in grote letters 'Nutrilon' erop. Speciaal overgevlogen vanuit China? 'Dat gebeurt', zegt Li. Als ik zo'n tien minuten met de man aan de lijn hang, onderbreekt hij: 'Can we do business?' Li zegt dat hij mij 'ongeveer 10 euro per verpakking' wil betalen, als ik 700 tot 1.000 dozen per levering kan voorzien. Maar als ik mijn werk goed doe en de kwaliteit van de melk goed is, kan de prijs stijgen. Hoe moet ik het opsturen? Zo goedkoop mogelijk. En naar een vrijhandelszone. 'Kleinere leveringen laat je best invliegen.'

Dat kan heel eenvoudig via Bpost. Bpost vliegt zoveel pakjes melkpoeder over dat die activiteit een van de steunpilaren geworden is van zijn internationale pakjesdivisie. 'De pakjes babymelkpoeder komen via diverse wegen bij ons terecht', zegt Bpost-woordvoerder Fred Lens. 'Soms worden ze gebracht door particulieren, soms door mensen met volle bestelwagens bij het sorteercentrum. Via onze dochter Landmark Global hebben we ook kantoren in het buitenland, onder meer in het VK en Nederland. Veel van die pakjes wordt uiteindelijk via Zaventem en Oostende overgevlogen naar China. Tegenwoordig zien we trouwens ook veel meer babykleren en -speelgoed naar China verstuurd worden. Als het maar Made in Europe is.'

Niemand die weet wanneer de dolle carrousel stopt met draaien. 'Het is een vlek die almaar uitdijt', zegt Christiaan Maas, een Nederlander die zelf een babymelkpoeder- fabriek in Europa uit de grond stampte, enkel en alleen voor export naar China. 'Ook Nutricia kan hier niet tevreden mee zijn. Wat als iemand onderweg aan zijn melkpoeder prutst?' Ondernemende Chinezen nemen steeds meer zelf het heft in handen. Een Chinese speler trekt een enorme melkpoeder- fabriek in het Bretoense Charhaix op. Voor de winkelbediendes in Rotterdam betekent dat hoop op beterschap. 'Een collega van mij is onlangs met de dood bedreigd omdat ze geen melkpoeder wilde verkopen', zegt een werkneemster van Albert Heijn. 'Dit moet stoppen.'

Financiële Meevaller

Voor Bpost is de melktraFIek NAar ChiNa een onverwaCht grote meevaller. DIt jaar moeten pakjes naar China Bpost zo'n 20 miljoen euro omzet opleveren. 'En een deftige marge', klinkt het. Het gros van die pakjes bevat babymelkpoeder, de rest veelal andere babygerelateerde producten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect