Daarom is de CEO geen Einstein

De column die alle hoeken van de wetenschap verkent.

Waarom uw baas onbekwaam is, weet u natuurlijk al lang. Misschien is ze een halve psychopaat, misschien mist hij 'people skills'. Misschien is zij een narcistisch stuk onbenul, hij een mossel zonder ruggengraat. Zij een machiavellistische streefteef, hij een nietsontziende klootzak. Of misschien is zij of hij eenvoudigweg te dom.

Dat uw eigen prestaties als manager niet echt aan de verwachtingen voldoen, dat moet daarentegen aan heel andere factoren liggen. Aan de incompetentie van uw ondergeschikten, bijvoorbeeld. Of aan de kortzichtigheid van het hogere management. Of misschien bent u, dat zou ook kunnen, eenvoudigweg te slim.

Dat laatste excuus kunt u vanaf nu wetenschappelijk verantwoord onderbouwen, met dank aan een studie door een team psychologen onder leiding van John Antonakis van de Universiteit van Lausanne en Dean Simonton van de Universiteit van Californië in Davis. De onderzoekers zijn nagegaan of er een verband is tussen intelligentie en managerskwaliteiten. Ja, zo blijkt. Wie slimmer is, is gemiddeld een betere manager. Althans tot op zekere hoogte, want wie te slim is, bakt er minder van.

De psychologen hebben 379 mannen en vrouwen uit het middenmanagement van multinationale bedrijven - onder meer uit de financiële sector, retail en technologie - een IQ-test laten afleggen. Hun kwaliteiten als manager werden niet afgeleid uit objectieve factoren, maar uit een bevraging van hun collega's - gemiddeld acht per beoordeelde manager. Er werd onder meer gevraagd hoe effectief de beoordeelde personen functioneerden als leider, of ze blijk gaven van visie en of ze een strategie konden bedenken en uitvoeren.

In een artikel in het vakblad Journal of Applied Psychology beschrijven Antonakis en Simonton hun bevindingen. Het ideale IQ voor een manager blijkt 120 te zijn. Lager is niet zo goed, maar hoger ook niet.

Wat betekent een IQ van 120? Dat is behoorlijk slim, maar niet uitzonderlijk. Ruwweg een op de tien à elf mensen scoort 120 of meer. Een op de twee of drie slimste leerlingen in de klas, zeg maar.

In een kantooromgeving, waar ondanks de schijn van het tegendeel blijkbaar iets slimmere mensen werken dan gemiddeld, betekent een score van 120 volgens de onderzoekers dat je ongeveer 80 procent van de collega's achter je laat.

Waarom te slimme managers het minder goed doen? Simonton vermoedt dat ze de neiging hebben over de hoofden van hun collega's heen te praten, dat ze een minder goede band hebben met hun medewerkers, of dat ze soms te ingewikkelde oplossingen bedenken.

Als je in je organisatie met een genie op een managerspositie zit opgescheept, loop je dus het risico dat die loopt te orakelen over onbegrijpelijke theorieën, plannetjes uitbroedt die wat te slim zijn gevonden, en dat het op emotioneel vlak niet klikt met 'gewone' mensen.

Wat natuurlijk niet belet dat een stabiel genie ook gewoon een narcistisch stuk onbenul kan zijn.

* Steven Stroeykens, schrijver, wetenschapsjournalist, fysicus en blogger op zandrekenaar.be

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect