De ufo versus de smartphone

De column die alle hoeken van de wetenschap verkent.

Ufo's leken de voorbije weken even terug van weggeweest. The New York Times onthulde dat het Amerikaanse ministerie van Defensie tussen 2007 en 2012 jaarlijks 22 miljoen dollar besteedde aan onderzoek naar ufo's. In het geheim: het budget ervoor werd weggemoffeld in onverdacht klinkende posten in de begroting van Defensie.

Commentatoren hadden er een kluif aan. In de eerste plaats critici. Weggegooid belastinggeld, oordeelden die. Het Pentagon verspilt miljoenen aan het najagen van hersenschimmen. Het ufo-onderzoek schijnt er te zijn gekomen op aandringen van de invloedrijke Democratische senator Harry Read, die er klaarblijkelijk in geslaagd was ongemerkt een persoonlijk stokpaardje binnen te smokkelen in het onoverzichtelijke kluwen dat de begroting van Defensie is.

Een andere groep commentatoren was enthousiast: de aanhangers van samenzweringstheorieën en de ufo-believers. Die waren er natuurlijk altijd al van overtuigd geweest dat het Pentagon méér wist over ufo's, en alles geheim hield. Wat in de heel eigen logica van samenzweringstheorieën meteen bewees dat ufo's buitenaardse ruimteschepen waren, of tijdreizigers, of dat ze meewerkten aan een schimmig complot om de wereld te overheersen, of dat ze Elvis ontvoerd hadden, of al die dingen tegelijk.

O wat heerlijk nostalgisch allemaal. We kregen weer wazige beelden te zien van bibberende lichtvlekjes, waargenomen door straaljagerpiloten. Twijfelachtige verslagen, vreemde lichten in de nacht, geheime dossiers. En zoals altijd: fall-out. In de weken na ufonieuws zien plots allerlei mensen dingen vliegen. Vorige week zagen aanzagen Amerikanen een opstijgende raket van Elon Musks ruimtevaartbedrijf SpaceX voor een ufo.

Dat verandert allemaal niets aan het feit dat het ufofenomeen dood is. Morsdood. In meer dan een halve eeuw speurwerk zijn ufo-enthousiastelingen er niet in geslaagd één geval te vinden dat voldoende gedocumenteerd en ondubbelzinnig is om te kunnen besluiten dat ufo's ook maar iets te maken hebben met buitenaardse wezens of samenzweringen.

Maar het is niet die harde conclusie van het rationele verstand die het ufofenomeen de das heeft omgedaan. Dat heeft de smartphone gedaan.

Ik herinner me nog hoe ik vele jaren geleden een wandeling langs de oever van Loch Ness maakte. Ik had mijn fototoestel niet bij me, en ik kon het niet helpen te denken 'wat als nu toch eens...' Wel, dat gebeurt tegenwoordig niet meer. Haast iedereen heeft nu een smartphone bij zich, en loopt dus de hele dag met een camera op zak.

Daardoor is de standaard van bewijsmateriaal veranderd die we eisen als iemand een sterk verhaal vertelt. Wie vandaag nog beweert het monster van Loch Ness te hebben gezien, moet er minstens een selfie mee hebben gemaakt om nog ernstig genomen te worden. Een ruimteschip zien vliegen? Laat dan eerst maar eens de video zien, in high definition liefst. En dan vallen die zelfverklaarde ufowaarnemers natuurlijk hopeloos door de mand.

* Steven Stroeykens Schrijver, wetenschapsjournalist, fysicus en blogger op zandrekenaar.be

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect