Diplomatiek offensief over IJzeren Rijn

Vlaanderen en Duitsland spelen onder één hoedje om Nederland mee te krijgen met de snelle spoorverbinding van de haven van Antwerpen naar het Duitse Ruhrgebied.

Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) en Hendrik Wüst, zijn tegenhanger van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, zetten vandaag een volgende stap om het dossier van een goederenverbinding tussen België en Duitsland nieuw leven in te blazen. Ze geven in het Antwerpse Havenhuis samen een persconferentie om Nederland onder druk te zetten mee te doen.

Tegenwoordig gebruiken de Vlaamse havens vooral de Montzenroute (zie kaart) via Wallonië voor het goederenvervoer naar het Duitse achterland, maar die route is verzadigd. De havens pleiten daarom al jaren voor een heropening van de IJzeren Rijn, de spoorverbinding voor goederenvervoer die via Antwerpen en de Kempen door Nederlands-Limburg naar Noordrijn-Westfalen loopt. Maar in het verleden stond Nederland op de rem en waren de Duitsers onderling verdeeld.

Die impasse is dit jaar doorbroken. Uit een kosten-batenanalyse van verschillende tracés bleek in januari dat de zogenaamde Derde Weg dezelfde baten oplevert als de historische IJzeren Rijn, maar dat tegen de helft van de kosten, namelijk 770 miljoen euro. Bovendien schaarde zowel de belangrijke deelstaat Noordrijn-Westfalen als de Duitse regering zich achter dat tracé. In Den Haag was het enthousiasme minder groot. De Nederlandse staatssecretaris voor Infrastructuur Stientje van Veldhoven (D66) wees erop dat de kosten zes keer hoger zijn dan de verwachte baten.

Sindsdien is een diplomatiek offensief bezig vanuit Vlaanderen en Duitsland om Nederland aan boord te krijgen. Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) belde al de commissarissen van de Koning, zeg maar de provinciegouverneurs, van de zuidelijke provincies om de heropening van de goederenlijn te bespreken. Ook besprak hij het dossier met Armin Laschet, minister-president van Noordrijn-Westfalen, toen die op bezoek was in Brussel.

Vandaag voeren Weyts en Wüst de diplomatieke druk op Den Haag verder op. In het Havenhuis lanceren ze een oproep om een 'drielandenwerkgroep' op te richten rond de IJzeren Rijn. Op die manier hopen ze de steun van Nederland, dat nu geïsoleerd staat, voor het voorkeurstracé te krijgen. Daar heeft Nederland ook belang bij, luidt het. De Rotterdamse haven gunde de Antwerpse concurrent lange tijd de IJzeren Rijn niet, maar ook de Nederlandse Betuweroute naar Duitsland raakt verzadigd. De Brabantroute zou in Venlo kunnen worden aangesloten op de nieuwe IJzeren Rijn (zie kaart).

'We volgen het dossier', is bij het Rotterdams Havenbedrijf te horen. 'Maar we zijn neutraal omdat we geen directe partij zijn in het project. Het is aan het ministerie van Verkeer en Waterstaat om daarover een standpunt in te nemen. Dat moet de eventuele kosten voor de aanpassingen van het spoorwegnet betalen', zegt een woordvoerder van de haven van Rotterdam. Toch wordt flink gelobbyd om de haven zich publiekelijk voor de IJzeren Rijn te laten uitspreken. Doet ze dat, dan zou dat de druk op de Nederlandse regering verhogen.

Ook vanuit de Duitse industrie wordt druk op Nederland gezet. Als de bevoorrading vanuit België en Nederland achterblijft, zullen Duitse bedrijven niet aarzelen om meer samen te werken met de havens van Hamburg en Bremen, is te horen in diplomatieke kringen.

Na de doorbraak in het Antwerpse Oosterweeldossier hoopt Weyts ook dit project nog voor het einde van de regeerperiode in 2019 op de rails te krijgen, al beseft hij dat dat niet makkelijk wordt. Zelfs als de verschillende overheden het eens raken over het tracé, moeten ze nog discussiëren over de verdeling van het prijskaartje. Nederland zal de helft van de kosten moeten betalen. Ook in België wordt dat een moeilijke discussie, want de spoorwegen zouden dan veel geld op tafel moeten leggen voor een Vlaams dossier.

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect