'Einde ECB-stimulus kan nieuwe crisis veroorzaken'

Het lagerentebeleid van de ECB in Frankfurt is onnodig, zegt econoom Jürgen Stark. 'Er was nooit een risico op deflatie.' ©AFP

De afbouw van het inkoopprogramma van de Europese Centrale Bank kan uitmonden in een nieuwe crisis, waarschuwt de Duitse topeconoom Jürgen Stark.

Stark weet waarover hij spreekt. De 68-jarige Rijnlander was van 2006 tot 2011 de hoofdeconoom van de Europese Centrale Bank (ECB). Toen legde hij zijn functie neer, officieel om persoonlijke redenen. Later werd duidelijk dat hij het op veel punten oneens was met het beleid van de ECB. Hij vond onder meer dat de instelling haar mandaat - zorgen voor prijsstabiliteit - ver te buiten was gegaan.

Die kritische ingesteldheid bleek gisteren ook tijdens een door de N-VA georganiseerde studiedag in Brussel onder de noemer 'Audit de ECB'. 'De ECB is een politieke speler geworden die een politiek vacuüm opvult', stelt Stark. 'Ze is de machtigste instelling van Europa geworden. De vraag is of er democratische controle op is.'

Met de massale inkoop van obligaties - eerst staatspapier, later ook bedrijfsobligaties - heeft de ECB al zowat 1.500 miljard euro in de markt gepompt, een bedrag dat kan oplopen tot 2.000 miljard. Het inkoopprogramma duurt tot eind 2017. Het was de bedoeling dat het geld zou doorstromen naar bedrijven en consumenten, maar het zijn vooral de overheden die ervan hebben geprofiteerd. Zij konden zich supergoedkoop financieren en hervormingen op de lange baan schuiven.

Met die 'monetaire financiering van overheden' gaat de ECB volgens Stark duidelijk haar mandaat te buiten. De forse stimulusmaatregelen van de ECB waren ook niet gerechtvaardigd, beklemtoont de Duitse econoom. 'Er was nooit een risico op deflatie. De terugval van de inflatie was vooral te wijten aan de inzinking van de energieprijzen.' Daarnaast speelde het hervormingsproces in de periferie - Griekenland, Spanje, Portugal en Ierland - een rol. 'Waarom zei Draghi (de voorzitter van de ECB, red.) niet: geen paniek, er is geen gevaar voor deflatie, het zal gewoon twee à drie jaar duren eer de inflatie weer stijgt?'

De massale geldcreatie heeft intussen tal van bijwerkingen. Stark verwijst naar de sterk gestegen vastgoedprijzen in sommige regio's, naar de schuldenafbouw die onvoltooid is gebleven, naar de problemen die de lage rente heeft veroorzaakt voor de werking van banken en verzekeraars en naar de onevenwichtige herverdeling van de welvaart. 'Er is te lang een te soepel beleid gevoerd. Er zijn heel wat verstorende effecten', zegt hij.

Eens moet er een einde komen aan de stimulus. 'Dat zal erg complex zijn, niet zoetjes verlopen en kan ons op de rand van een nieuwe crisis brengen', waarschuwt de Duitse econoom. 'Er is een gevaar voor nieuwe spanningen en een abrupte correctie in overgewaardeerde markten.' Hij denkt aan de aandelen- en de vastgoedmarkten. 'De ECB heeft slechts één optie: zeer, zeer traag afbouwen. En goed communiceren.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect