'Er ontstaat voor onze ogen een nieuwe planeconomie'

©rv

De Europese Centrale Bank moeit zich zo in detail met de financiële markten dat ze een daytrader is geworden en een planeconomie organiseert. Dat zei Econopolis-econoom Geert Noels gisteren.

De banken zijn nog altijd 'too big to fail', maar veel erger is dat de centrale banken 'too big to fight' zijn, zei Danielle DiMartino Booth gisteren. De schrijfster van het boek 'Fed Up' was in Brussel voor de derde editie van leergeld.eu, een door de N-VA georganiseerde debatreeks over het gratisgeldbeleid van de Europese Centrale Bank.

De Texaanse werkte van 2008 tot 2015 voor de Amerikaanse centrale bank (Federal Reserve, afgekort Fed) in het Texaanse Dallas. Toen ze er vertrok, schreef ze het boek en sindsdien krijgt ze in de vakantiemaanden geen ansichtkaarten meer van haar voormalige collega's, zei ze. In 'Fed Up' betoogt ze namelijk dat de Fed is uitgegroeid tot een te machtige instelling die zonder tegenspraak de economie stuurt.

In centrale banken werkt een leger van doctors in de economie die hetzelfde hoogmoedige geloof in economische modellen delen en te vaak losstaan van de realiteit, zei DiMartino Booth. Volgens haar probeert de Federal Reserve sinds de komst van Alan Greenspan in 1987 de klassieke cyclus van de economie te verstoren door de dalen uit te vlakken, waardoor niets nog werkt zoals het moet.

De nadelen zijn talrijk. Het gratis geld vloeit niet naar uitgaven of investeringen, maar naar te duur wordend vastgoed. Bedrijven die ziek zijn, gaan niet failliet omdat ze met goedkoop geld in leven blijven. Gepensioneerden zien het inkomen uit hun spaargeld slinken. Pensioenfondsen worden gedwongen grotere risico's te nemen dan ze willen om nog aan een minimum van rendement te raken. In de VS zijn er opnieuw meer mensen die hun studentenlening, kredietkaartafrekening of autolening niet kunnen afbetalen, somde DiMartino Booth op. En dat terwijl de economie groeit.

Ook Geert Noels van de vermogensbeheerder Econopolis trok van leer tegen het ECB-beleid. Volgens hem heeft de centrale bank haar mandaat - prijsstabiliteit - eigenzinnig geïnterpreteerd tot 'inflatie nabij maar lager dan 2 procent', wat haar vervolgens toelaat om zonder democratische controle haar gang te gaan.

Noels struikelt vooral over de uitspraak van ECB-voorzitter Mario Draghi van vier jaar geleden dat hij 'whatever it takes' zal ondernemen. 'Om wat te doen?', vroeg Noels zich hardop af. 'De euro redden? De Italiaanse banken redden? Zuid-Europese staatsobligaties?'

Hij zinspeelde erop dat Draghi een verborgen Italiaanse agenda uitvoert. Op een moment dat in Rome de Vijfsterrenbeweging en de Lega met het idee spelen om tot 250 miljard euro aan Italiaanse overheidsschulden te laten kwijtschelden, is dat een ongemakkelijke gedachte.

Noels kreeg weerwerk van Stéphane Rottier, die vijf jaar lang de medewerker van hoofdeconoom Peter Praet bij de ECB was, maar in eigen naam in het debat sprak. Hij beklemtoonde dat ECB-beslissingen door 25 mensen worden genomen en dat er in die vergadering geen verborgen Italiaanse meerderheid is.

Maar de voorzitter kiest zijn staf, wierp Noels tegen. Ook DiMartino Booth zei dat destijds bij de Fed niemand van de 800 doctorandi voorzitter Alan Greenspan tegensprak. 'Bij de ECB werken 19 van de 25 bestuurders niet in Frankfurt en ze hebben hun eigen staf', merkte Rottier op.

Hij legde uit dat het straffe medicijn dat de ECB toediende wel degelijk nodig was omdat de crisis zo zwaar was. En dat het niet de schuld is van de ECB dat de regeringen in Europa niet de hervormingen hebben doorgevoerd die nodig zijn.

Noels bleef volhouden dat die situatie ertoe heeft geleid dat de centrale banken zich met te veel dingen zijn gaan bezighouden. ''Whatever it takes' betekende dat je al je hebben en houden inzet in een ultieme gok om de markten te sturen', zei Noels. 'Markten zijn bijzonder complex en door erop in te grijpen worden ze nog complexer. De centrale banken kopen nu obligaties op van vastgoedbedrijven, zijn vervolgens bang dat vastgoed te duur wordt en sturen dat dan in ander beleid weer bij. Er ontstaat een planeconomie voor onze ogen.'

DiMartino Booth knikte instemmend, maar maakt zich sterk dat er alvast in de Verenigde Staten beterschap op komst is. Volgens haar zal de nieuwe Fed-voorzitter Jerome Powell komaf maken met de erfenis van Greenspan en niet langer een vloer onder de verliezen van investeerders leggen.

Als de beurs crasht, zal hij ze laten crashen, voorspelde ze. 'Eindelijk valt er een straaltje licht binnen in dit gebouw van duisternis.'

KORT

De N-VA organiseerde gisteren de derde editie van leergeld.eu, een initiatief om het debat over de gevolgen van het gratisgeldbeleid van de centrale banken aan te wakkeren. Geert Noels en auteur Danielle DiMartino Booth bekritiseren het ECB-beleid, voormalig ECB-medewerker Stéphane Rottier verdedigde het.

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content