Europa krijgt respijt in staaloorlog

Robert Lighthizer, de handelsgezant van Trump, kondigde gisteren in de Amerikaanse Senaat aan dat de heffingen op Europees staal en aluminium er voorlopig niet komen. ©© reuters

Europa ontsnapt voorlopig aan Amerikaanse heffingen op staal en aluminium. Maar de handelsoorlog is niet afgewend. Europa weigert alvast toegevingen te doen met het mes op de keel.

De Amerikaanse president Donald Trump bracht begin deze maand het decennia oude trans-Atlantische bondgenootschap en een gedeeld geloof in vrijhandel plots aan het wankelen. Conform de ultranationalistische, protectionistische 'America First'-beloftes tijdens zijn campagne kondigde hij importheffingen van 25 en 10 procent aan op respectievelijk staal en aluminium. De Europese Unie, die jaarlijks voor 5 miljard euro staal en 1 miljard aluminium uitvoert naar de Verenigde Staten, reageerde misnoegd. De wereld sidderde bij het gedachte aan een escalerende handelsoorlog.

Het gevaar dat Europa vandaag wakker wordt met de gevreesde Amerikaanse invoerheffingen is geweken. Tijdens een hoorzitting in de Amerikaanse Senaat kondigde Robert Lighthizer, de handelsgezant van Trump, aan dat de president 'pauzeert met de invoering van de tarieven voor de Europese Unie, Australië, Argentinië, Brazilië en Zuid-Korea'. Eerder waren Mexico en Canada, waarmee de VS het Nafta-vrijhandelsakkoord heronderhande- len, al vrijgesteld van de heffingen.

De voorbije dagen voerde EU-commissaris voor Handel Cecilia Malmström overleg in Washington met haar collega Wilbur Ross. Ze informeerde de EU-ambassadeurs gisteren dat er een uitzondering voor Europa zat aan te komen.

Toch was dat slechts gedeeltelijk goed nieuws. Europa is beducht voor de voorwaarden die Trump zal verbinden aan die Europese vrijstelling, gaf premier Charles Michel (MR) gisteren aan.

De Europese leiders, die normaal in de namiddag over de nakende handelsoorlog zouden spreken, verschoven dat debat naar de late avond. De officiële bevestiging vanuit Washington van de vrijstelling zou pas in de late avond in Brussel neerdwarrelen.

Pas dan zou blijken of Europa een tijdelijke vrijstelling krijgt, tot eind april, of een vrijstelling zonder voorwaarden.

Europa vreest dat Trump de komende maanden zal blijven trekken en duwen om alle handelspartners, ook de Europese Unie, tot concessies te dwingen. Dat is ook de filosofie achter de vrijstelling voor Canada en Mexico.

Trump zei gisteren zelf al dat hij 'niet tevreden' is over de handelsrelaties met Europa en dat hij 'overleg opzet met Europa over het verminderen van handelsbelemmeringen'. Dat wijst erop dat hij boter bij de vis wil. En dat is onaanvaardbaar voor Europa. 'We gaan geen informeel handelsverdrag à la TTIP sluiten met Trump met het mes op de keel', zeggen EU-diplomaten. Het TTIP-overleg over een handelsverdrag tussen EU en VS is net door Trump opgezegd.

Die Amerikaanse onderhandelingstactiek zet ook het op regels gebaseerde multilaterale handelssysteem op zijn kop. Normaal moeten landen die lid zijn van de Wereldhandelsorganisatie WHO voordelen die ze aan één land bieden ook aan de andere geven. 'Voor ons is het cruciaal dat de wereldhandel volgens regels verloopt', reageerde de Nederlandse premier Mark Rutte.

De EU-leiders gaan daarom wel de deur openzetten voor overleg met de Verenigde Staten, bijvoorbeeld over het verminderen van de overcapaciteit voor de productie staal wereldwijd. Maar zij willen zich door Trump niet laten dwingen tot lagere tarieven.

De handelsoorlog is dus niet volledig van de baan. Europa houdt daarom het pakket tegenmaatregelen, onder meer tegen bourbon en Harley Davidsons, achter de hand voor als het conflict weer escaleert.

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect