Gehandicapte krijgt zelf geld voor zorg

©Photo News

Vanaf vandaag kunnen meerderjarigen met een handicap een aanvraag doen voor een financieel rugzakje. Daarmee is de 'revolutie' in de gehandicaptensector ingezet.

De gehandicaptensector staat aan de vooravond van een grote hervorming. In de toekomst vloeit de ondersteuning niet langer naar het zorgaanbod, maar naar de persoon met een handicap zelf.

Het nieuwe systeem heeft twee pijlers. Iedereen met een erkende handicap en een ondersteuningsnood heeft recht op een basisondersteuningsbudget van 300 euro per maand. Die steun wordt vanaf september toegekend aan de duizenden mensen die al lang op de wachtlijst staan, maar tot nu toe nog geen steun kregen.

Wie meer steun nodig heeft, krijgt een persoonsvolgend budget. Afhankelijk van de zorgnood kan dat bedrag variëren van 10.000 tot meer dan 50.000 euro per jaar. De gehandicapte kan met dat rugzakje aankloppen bij een voorziening of ervoor kiezen om op een andere manier de nodige ondersteuning te krijgen. Dat kan gaan om thuisdiensten of poetshulp, maar ook hulp van vrienden en familie. Meerderjarigen met een handicap kunnen vanaf vandaag een aanvraag doen voor een persoonsvolgend budget.

De hervorming gebeurt geleidelijk. Vanaf september worden de eerste rugzakjes uitgedeeld. Op 1 januari 2017 schakelen alle meerderjarigen die al zorg krijgen om naar het nieuwe systeem.

Later zal het nieuwe systeem ook gelden voor minderjarigen met een handicap. Op die manier moet de overgang ook vlotter verlopen wanneer een persoon met een handicap 18 jaar wordt. Nu valt een 18-jarige soms zonder hulp omdat er voor meerderjarigen een ander systeem of instelling bestaat.

De hervorming leidt tot onrust in de sector. Twee organisaties trokken zelfs al naar het Grondwettelijk Hof tegen de plannen. Zij kwamen van een kale reis thuis, maar de kans bestaat dat er nog procedures komen. 'Het decreet steunt op goed voorbereidend werk', benadrukt Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V). 'De hervorming betekent voor de gehandicaptensector een historische omwenteling.'

De vraag is ook hoeveel extra geld de Vlaamse regering de komende jaren nog zal uittrekken voor de gehandicaptenzorg. Vandaag bedraagt het budget voor gehandicaptenzorg in Vlaanderen 1,4 miljard euro, maar iedereen is het erover eens dat er meer nodig is om de doelstellingen te halen.

Dat is ook de vraag van de Vereniging van Personen met een Handicap. De organisatie staat achter de hervorming, maar benadrukt dat de overheid nog een tandje moet bijsteken als ze echt tot een vraaggestuurde zorg wil komen. 'Het kunnen terugvallen op vrienden, familie en vrijwilligers mag niet als evident beschouwd worden of als een reden om geen ondersteuningsbudget te krijgen', klinkt het.

Ook voor de zorginstellingen betekent dit een aardverschuiving. Zij moeten volgens minister Vandeurzen transformeren in 'sociale ondernemers'. Elke voorziening zal in de toekomst alle soorten zorg kunnen aanbieden, zoals individuele begeleiding, dagopvang of een langer verblijf. Vandaag werken ze in een zeer streng kader.

Op dit moment staan zo'n 14.000 volwassenen met een handicap op verschillende wachtlijsten. De helft daarvan krijgt wel een vorm van hulp. Die wachtlijsten zullen nooit helemaal verdwijnen, erkent het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap. Vandeurzen wil wel tegen 2020 een zorggarantie voor alle gehandicapte personen met de grootste ondersteuningsnood.

Daarnaast rekent de Vlaamse overheid er op dat andere diensten, zoals de thuiszorg, de kinderopvang en poetsdiensten mee zorgen verstrekken aan personen met een handicap. De hervorming moet dat mogelijk maken.

De 25-jarige Simon Verbruggen heeft wegens een spierziekte veel ondersteuning nodig. 'Ik ben verstandelijk perfect, maar mijn handen functioneren slecht. Daardoor heb ik hulp nodig om te eten, te schrijven of naar het wc te gaan', vertelt hij. Toch gaat Verbruggen binnenkort alleen wonen. Hij zal op 100 meter van een gehandicaptenvoorziening wonen. 'Als ik hulp nodig heb, kan ik iemand oproepen uit die voorziening. Maar dat kost veel geld dus zal ik daar enkel 's avonds en 's nachts van gebruik maken. Verder krijg ik hulp van een dienst voor thuisverpleging, familie en vrienden.' Die mix aan hulp wordt mogelijk gemaakt door de persoonsvolgende financiering. 'Omdat ik zo'n zware zorgnood heb, val ik in de zwaarste categorie. Dat zal financieel voldoende zijn, maar ik moet niet te zot doen.' Alleen gaan wonen is een grote stap voor Verbruggen. 'Tot nu toe woonde ik thuis en ik kon dagelijks rekenen op de hulp van mijn gezinsleden. Maar ik kijk er naar uit. Toen ik 18 jaar werd, zei ik tegen mijn ouders dat ik alleen zou gaan wonen. Ook mijn vrienden gaan nu alleen wonen. Ik ben blij dat ik nu ook de stap kan zetten.'

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content