Half miljoen SPD-leden beslissen over lot Merkel III

Manuela Schwesig. ©© bloomberg

De Duitse sociaaldemocratische partij organiseert deze week een grootschalig referendum over het regeerakkoord dat de partijtop gesloten heeft met de christendemocraten. Waarnemers verwachten een ruime meerderheid voor het akkoord, maar de SPD-basis blijft kritisch.

Ondanks de regen zijn honderden militanten afgezakt naar het Willy-Brandt-Haus, het hoofdkwartier van de sociaaldemocratische partij SPD in Berlijn. Onder een metershoog standbeeld van oud-bondskanselier Willy Brandt kijkt Manuela Schwesig (39) op een barkruk ernstig voor zich uit. De vicevoorzitster en rijzende ster van de SPD staat vanavond voor een lastige opgave. Schwesig moet de Berlijnse militanten overtuigen zich achter het regeerakkoord te scharen dat de SPD eind november onderhandeld heeft met de CDU van Angela Merkel.

Hoewel veel Duitsers een stabiele 'grote coalitie' verkiezen, vormt een dergelijke samenwerking een horrorscenario voor veel SPD'ers. Ze denken met afgrijzen terug aan de verkiezingen van 2009, toen de SPD na de laatste grote coalitie haar slechtste resultaat sinds de Tweede Wereldoorlog haalde. Daarom besliste SPD-partijvoorzitter Sigmar Gabriel al aan het begin van de coalitieonderhandelingen de partijleden over het eindresultaat te laten oordelen.

Op de stembrief die ze vorige week toegestuurd kregen, lazen SPD-leden een eenvoudige vraag: 'Moet de SPD het met de CDU en de CSU onderhandelde regeerakkoord van november 2013 goedkeuren?' Tot vandaag kunnen alle 474.820 kameraden 'ja' of 'nein' stemmen. Bij een opkomst van 20 procent is het referendum bindend. Dat lijkt geen probleem.

In het Willy-Brandt-Haus somt Manuela Schwesig intussen de belangrijkste maatregelen uit het regeerakkoord op. Het wettelijke minimumloon van 8,50 euro, de gedeeltelijke vervroeging van de pensioenleeftijd naar 63 jaar, 2 miljard euro extra voor crèches, 5 miljard voor wegenbouw en evenveel voor noodlijdende gemeenten: volgens Schwesig dragen die beslissingen allemaal een 'zuivere SPD-handtekening'.

'Manuela, jullie beloven 20 miljard nieuwe investeringen maar geen belastingverhogingen', stelt een militant. 'Waar zal dat geld dan weggespaard worden?' Een jonge homo betreurt dat de SPD het homohuwelijk niet in het regeerakkoord schreef. Een man van buitenlandse afkomst windt zich op over de nieuwe regeling rond de dubbele nationaliteit. Daarna uiten nog tientallen partijleden hun ontgoocheling over de programmapunten die de SPD niet kon doordrukken.

'Eerlijk gezegd, het was geen pretje om met hen (de christendemocraten, nvdr) te onderhandelen', zegt het Berlijnse parlementslid Eva Högl, waarmee ze gelach en applaus oogst. 'We hadden liever met een andere partner samengewerkt. Ze hebben ons laten voelen dat zij 42 procent van de stemmen haalden en wij 25 procent. Maar, beste kameraden, we hebben meer dan 25 procent uit het akkoord binnengehaald.' Veel aanwezigen waarderen de beslissing van de partijtop om een ledenreferendum te organiseren. 'Voor het eerst in 42 jaar mag ik meepraten over zo'n belangrijke beslissing.'

De uiteindelijke uitslag van het ledenreferendum valt moeilijk in te schatten. 'Het resultaat van de onderhandelingen is zeer goed, in tegenstelling tot ons zeer zwakke verkiezingsresultaat', zegt een oudere militant realistisch. 'Maar we gaan toch geen meerderheid voor Merkel organiseren?', werpt een kameraad op. Hoewel de jongsocialisten (Jusos) opriepen 'nee' te stemmen, verwachten de meeste media niettemin een meerderheid voor het akkoord. 'Naar dit soort bijeenkomsten komen vooral actieve leden', legt de jonge militant Marius tijdens de rookpauze uit. 'Maar veel leden thuis willen gewoon stabiliteit.'

Zaterdag maakt de SPD het resultaat van dit democratische experiment bekend. Wanneer de partijleden voor het coalitieakkoord stemmen, kan de regering-Merkel III voor kerstdag van start gaan. Een 'nee' stort de SPD en de rest van het land in een grote crisis.

Gesponsorde inhoud

Partner content