Heerlijk heldere televisie

Het nieuwe tv-topmodel met HDR van Samsung claimt tot driemaal zo helder te zijn als een conventionele tv. ©© RV

Na de recente introductie van 4K-tv's zal het waarschijnlijk nog wel enkele jaren duren vooraleer er televisietoestellen komen met nog meer pixels. In tussentijd stomen de fabrikanten alweer nieuwe technieken klaar om de beeldkwaliteit en het gebruiksgemak nog te verbeteren.

Nu 4K-schermen (met een resolutie van 4.0976 x 2.0156 pixels) min of meer standaard zijn geworden bij de meeste fabrikanten (LG heeft in zijn gamma voor 2015 bijna dubbel zoveel 4K-tv's als HD-apparaten), is het tijd voor nieuwe innovaties om de beeldkwaliteit verder op te krikken.

Het eerste snufje dat dit jaar doorbreekt, is het verbeteren van het kleurenbereik van de tv-toestellen. Huidige tv's kunnen immers maar ongeveer een derde van alle kleuren tonen die in de natuur voorkomen. Bij de nieuwste generatie toestellen wordt dat percentage flink opgeschroefd en zijn de kleuren een stuk intenser en natuurgetrouwer. Twee veel gebruikte technieken daarvoor zijn het inzetten van 'quantum dots' en van 'wide color phosphor'.

Tv's met quantum dots (zoals onder meer Sony die maakt) gebruiken daarvoor geen witte leds om het scherm te verlichten, maar blauwe. Dat blauwe licht wordt daarna door een filter met nanokristallen gestuurd die daarmee een zeer puur rood, groen en blauw licht produceert. Met dat rode, groene en blauwe licht worden dan de kleuren opgebouwd die u op het scherm ziet.

De 'wide color phosphor'-techniek, die bijvoorbeeld door Panasonic ingezet wordt, pakt het iets anders aan. Deze gebruikt een speciaal ontwikkelde blauwe led die met een bijzondere fosfor gecoat worden om een breder lichtspectrum te verkrijgen. Volgens Panasonic geeft dit nog betere resultaten dan quantum dots, maar daalt zo ook het energieverbruik en wordt het beeld helderder.

Van zwart naar wit

Het helderder maken van het beeld is trouwens de tweede grote uitdaging die de elektronicajongens zichzelf hebben opgelegd voor 2015. En die uitdaging willen ze aangaan met een techniek die HDR heet, of High Dynamic Range. Tot nu toe werd vooral geprobeerd om de zwartwaarde van de schermen te verbeteren, waardoor bijvoorbeeld een zwarte sterrenhemel ook zo zwart mogelijk werd weergegeven, iets wat bij LCD-schermen niet zo eenvoudig is. Dit jaar verschuift de focus ook naar de witwaardes. De bedoeling daarbij is om het 'dynamisch bereik' van de schermen te vergroten. Dat dynamisch bereik is de verhouding tussen de minimale en maximale helderheid die een tv kan weergeven en die verhouding lag tot nu toe stukken lager dan het dynamisch bereik dat ons oog kan waarnemen.

HDR steunt vooral op het opschroeven van de lichtintensiteit van de leds in de televisies. Het nieuwe topmodel van Samsung bijvoorbeeld claimt een piekhelderheid van 1.000 nit (eenheid voor luminantie, red.) te kunnen produceren, dat is zowat het driedubbele van wat een conventionele tv aankan. Een van de problemen daarbij is echter ook dat het stroomverbruik van de panelen omhoog gaat, iets waar natuurlijk geen enkele consument op zit te wachten. Prototypes van HDR-schermen halen bijvoorbeeld al een helderheid van 4.000 nit, maar het verbruik is dan zo hoog dat huiskamertoepassingen uitgesloten zijn. Bovendien hebben deze schermen ook nog een industriële hoeveelheid koeling nodig om niet te smelten.

Wachten op een standaard

Een haast even groot probleem is ook dat zowel bij het verhogen van het kleurenbereik als het bij invoeren van HDR, er nog geen sluitende standaard is, een oud zeer trouwens in de elektronicawereld. Om deze technieken deugdelijk toe te passen, moet immers de complete productieketen, van camerafabrikanten, over filmstudio's tot kabelmaatschappijen en tv-producenten op één lijn zitten. Onder meer Philips, Technicolor, de BBC, de Japanse omroep NHK en Dolby hebben nu allemaal eigen HDR-standaarden voorgesteld. Ondertussen probeert de UHD Alliance, een industrieorgaan met onder meer filmstudio's als Disney, Fox en Warner aan boord, enige orde in de chaos te scheppen. Welke van de standaarden het zal halen, is voorlopig nog koffiedik kijken. Een grote hefboom voor een breed gedragen norm wordt waarschijnlijk de Ultra HD BluRay-specificatie, die behalve in 4K ook in HDR voorziet en vermoedelijk tegen eind dit jaar rond zal zijn.

De verschillende partijen lijken daar echter niet op te wachten, want ondertussen worden er achter de schermen ook al volop deals gesmeed. Zo gaat Samsung in zee met de Amerikaanse filmstudio Fox en heeft Dolby overeenkomsten gesloten met Warner Brothers en Netflix. Als Fox films in HDR uitbrengt, zullen die alvast op een Samsung-tv in volle glorie te bekijken zijn. Idem voor bijvoorbeeld een Warner Brothers-film die via Netflix in HDR wordt uitgezonden en die u op een Dolby-compatibel scherm bekijkt. O wee echter als er een combinatie gemaakt wordt met 'verkeerde' actoren, dan mag u waarschijnlijk fluiten naar HDR.

Stop een Android in je tv

Naast technologieën die de beeldkwaliteit verbeteren, sleutelen de tv-producenten ook volop aan manieren om het gebruiksgemak verder vergroten. Vooral wat betreft de bediening van de tv's beweegt er een en ander. Vroeger rustten de fabrikanten hun waren uit met eigen ontwikkelde interfaces die meestal heel traag en heel verwarrend werkten en het gebruiksgemak vooral in de weg stonden. Die tijd lijkt voorbij, tegenwoordig worden er meer en meer bestaande besturingssystemen ingezet die hun deugdelijkheid al bewezen hebben. Zo kiezen Sony en Philips er bijvoorbeeld voor om Android in hun tv-toestellen te stoppen, waardoor je meteen ook heel veel apps op je tv kunt laden, gaande van spelletjes tot Netflix, YouTube en Spotify. Niet alle apps werken trouwens even goed op een tv-scherm, maar die worden er gelukkig automatisch uitgefilterd.

Ook de Koreaanse reuzen LG en Samsung hebben de software van hun tv's onlangs flink opgefrist. LG kiest daarbij voor het Web OS dat ooit nog diende om smartphones van het ter ziele gegane Palm aan te drijven. WebOS voor tv's is ondertussen al aan zijn tweede versie toe en waar de eerste versie soms nog met horten en stoten werkte, is de huidige variant bijzonder fluks en intuïtief. Samsung gaat dan weer voor het in eigen huis ontwikkelde Tizen OS, dat net als Android op Linux gebaseerd is. Panasonic, ten slotte, kiest voor Firefox OS, een nog vrij jong en onbewezen besturingssysteem waarvoor het aantal beschikbare apps alvast nog heel klein is.

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect