Hoe de witwasbom ook bij ING België ontplofte

In 2006 stootte ING België op een verdachte transactie van een stroman van het machtige Colombiaanse drugskartel Norte del Valle. Pas in 2009 gaf ING ook de Litouwse bank aan die die betaling en tal van andere regelde. ©© REUTERS

Drie jaar lang kon een Litouwse 'witwasbank' miljarden verdacht geld laten stromen via ING België. Uit gelekte documenten blijkt dat ING pas een intern onderzoek opende na Amerikaans gemor.

ING worstelt al jaren met het toezicht op verdachte transacties. Niet alleen in Nederland en Italië zoals de afgelopen maanden bleek, ook in ons land. In de lente van 2010 kwam een witwasoperatie van ongeziene proporties aan het licht. Op 28 mei van dat jaar berichtte De Tijd dat ruim 1,7 miljard euro was witgewassen via ING België. Het ging om allerhande criminele opbrengsten. Het geld was versluisd via ING-rekeningen die op naam stonden van een Litouwse bank, Ukio Bankas. Kort na de onthulling verbraken ook KBC en BNP Paribas Fortis hun relatie met de Litouwse bank.

Ukio Bankas ging in 2013 over de kop, maar begin deze maand raakte via gelekte bankgegevens van het journalistencollectief OCCRP bekend dat de Litouwse bank tussen 2006 en 2009 10 miljard euro kon versluizen via België. Hoe konden de banken in ons land miljarden euro's verdacht geld drie jaar lang laten passeren? We konden de hand leggen op twee vertrouwelijke witwasmeldingen die ING België over Ukio Bankas deed bij de Belgische antiwitwascel.

Drugskartel

In de documenten lezen we dat ING België op 16 februari 2006 in zee ging met de Litouwse bank. Het zou optreden als 'correspondentenbank' van Ukio Bankas. Zo'n correspondent regelt voor een bevriende bank transacties in een munt die ze zelf niet kan verwerken. Daarom hield de Litouwse bank bij ING België rekeningen aan die daar specifiek voor bedoeld waren. Eigenlijk was de commerciële relatie met de Litouwers beklonken op het hoofdkantoor van ING in Amsterdam, staat in de documenten, maar door de interne structuur van de groep werd de rekening in Brussel geopend.

Amper acht maanden na het openen van de rekening, op 19 oktober 2006, moest ING België al een eerste keer alarm slaan bij de antiwitwascel. ING had een overschrijving van 178.750 dollar geblokkeerd, blijkt uit de gelekte witwasmelding. Het geld was via Ukio Bankas verstuurd en was afkomstig van een Panamese schermvennootschap, Ladero SA, die op naam stond van een zekere Ricardo J. Het geld was verstuurd richting Londen naar een andere schimmige vennootschap, Kattus Corporation.

Waarom moest ING de transactie aangeven? Zowel de afzender als de bestemmeling stond op een watchlist van de Panamese bankenwaakhond. En niet zonder reden. De Amerikaanse overheid bestempelde Ricardo J. en de mannen voor wie het geld bestemd was al langer als stromannen voor het Colombiaanse drugskartel Norte del Valle, toen een van de machtigste drugsbendes ter wereld.

De antiwitwascel ging akkoord om het geld te laten passeren, maar speelde de info door aan het gerecht. Wat het gerecht ermee deed, weten we niet. Dat behoort tot het geheim van het onderzoek. Maar al de volgende maand, op 28 november 2006, maakte de Amerikaanse overheid bekend dat het sanctiemaatregelen nam tegen het financieel netwerk rond Norte del Valle.

Ukio Bankas bleef uit het vizier. In zijn witwasmelding viseerde ING België alleen de Colombiaanse klant, niet de Litouwse bank. ING bleef met Ukio Bankas samenwerken. Ook de Belgische antiwitwascel rook geen onraad. Ze ziet de banken als haar 'ogen en oren': zij moeten verdachte geldbewegingen aangeven. Zo kon Ukio Bankas nog duizenden andere verdachte geldtransacties uitvoeren via ING België.

Tot 10 februari 2009. Toen deed ING België een nieuwe melding bij de antiwitwascel. Deze keer voor 1,8 miljard euro, blijkt uit die witwasmelding die De Tijd ook kon inkijken. En deze keer was de aangifte niet gericht tegen een of meer verdachte klanten van Ukio Bankas, maar tegen de Litouwse bank.

Amerikaanse druk

Waarom trad ING België na drie jaar plots wel op tegen zijn Litouwse partnerbank? In de gelekte documenten lezen we dat de bank niet anders meer kon omdat Amerikaanse banken al langer 'aanhoudende beschuldigingen' hadden geuit over 'twijfelachtige transacties' via Ukio Bankas. De compliancedienst, die erover waakt dat een bank alle regels naleeft, kon niet anders dan een intern onderzoek starten naar de relaties met de Litouwse bank.

De resultaten van dat intern onderzoek lezen we in de witwasmelding. Die doet het relaas van een gigantische witwasmachine die de voorbije jaren had gedraaid via de ING-rekeningen van Ukio Bankas. Alleen al in 2008 waren 1.720 verdachte betalingen gebeurd via één ING-rekening, goed voor 703 miljoen euro. En nog eens 628 betalingen op een andere rekening, goed voor 1,3 miljard euro.

ING deed na de feiten een screening van alle dollartransacties die voor Ukio Bankas waren gebeurd tussen juni en december 2008 en die hoger waren dan 100.000 dollar. Dat gaf alarmerende resultaten. Amper 5 procent van die betalingen was gebeurd voor Litouwse klanten van Ukio Bankas. De rest was vertrokken naar beruchte belastingparadijzen als Belize, Panama en de Britse Maagdeneilanden. Op de Maagdeneilanden was het geld beland bij 164 spookvennootschappen. ING kon de meeste vennootschappen niet eens terugvinden in de internationale bedrijvendatabanken.

Eén casus waar ING op terugblikte, ging over een postbusvennootschap op de Britse Maagdeneilanden. Warbour Properties Corp., dat het adres van het beruchte Panama Papers-advocatenkantoor Mossack Fonseca gebruikte, ontving via ING België bijna 8 miljoen euro. Dat bedrag was in stukjes overgeschreven in ronde schijven tussen 50.000 en 200.000 euro of dollar. De afzender, South American Reinsurance Comp. in Uruguay, bleek ook een schermvennootschap. Wie de echte begunstigden van de transacties waren, was dus een vraagteken. De auditors van ING vonden achteraf wel sporen naar illegale activiteiten. Hun conclusie was duidelijk: deze betalingen hadden we moeten melden aan de antiwitwascel.

De Belgische antiwitwascel mag niets vertellen over het dossier. Het is alleen bekend dat de dienst begin 2009 aan de slag ging met de melding van ING. Het gerecht werd ingeschakeld en het federaal parket bezorgde zijn bevindingen aan het Litouwse gerecht. Al was het pas na de onthulling van de affaire in De Tijd, in mei 2010, dat de andere correspondentenbanken van Ukio Bankas in ons land, KBC en BNP Paribas Fortis, de relatie stopzetten. KBC gaf daarover twee weken geleden een verklaring. Als correspondentenbank worden we niet verondersteld de klanten te kennen van de banken waarmee we samenwerken, luidde het. ING België wil niet reageren. 'We gaan nooit in op individuele klantendossiers. Maar compliance en integriteit zijn onze hoogste prioriteiten.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect