'Met arrogantie kom je niet ver in de wereld'

Henkel-CEO Hans Van Bylen: 'Ik heb graag mensen met verschillende meningen rondom mij. Maar hoe hoger je komt in een bedrijf, hoe moeilijker dat wordt.' ©Karoly Effenberger

Als CEO van Henkel is Hans Van Bylen de machtigste Belg in Duitsland en heeft hij rechtstreeks toegang tot ECB-voorzitter Mario Draghi. 'Geld lenen tegen een negatieve rente? In de grond is dat niet gezond.'

De drie Vans, zo noemt hij ze. Jean-François Van Boxmeer (Heineken), Dirk Van de Put (Mondelez) en Van Bylen zelf zijn allen Belgisch CEO van een multinational in de consumentenbusiness. Samen met Paul Bulcke, de voorzitter van Nestlé, wisselen ze weleens ervaringen uit. Dat is nuttig, want de uitdagingen zijn niet min, zegt Van Bylen op de bovenste verdieping van het Henkel-hoofdkwartier in Düsseldorf. 'Volatiele wisselkoersen, de opmars van big data en internetbedrijven als Amazon en Alibaba: daar zijn topmanagers momenteel mee bezig.'

We kijken uit over het bedrijfsterrein, dat de oppervlakte van een klein dorp bestrijkt. Hier werken 6.000 mensen voor Henkel, bekend van Persil, Fa en Schwarzkopf. Er zijn koffiebars, twee crèches, een medisch centrum en een kapsalon waar zeven kappers nieuwe haarproducten testen.

Stipt om 11 uur - dit is Duitsland - stapt Van Bylen de vergaderzaal binnen. Hij is minzaam en goedgezind. Het doet hem merkbaar deugd nog eens een lang professioneel gesprek in zijn moedertaal te voeren. Hij werkt al ruim twintig jaar op het Duitse hoofdkwartier. 'Of ik intussen zelf een halve Duitser geworden ben? Ik geloof niet in die clichés. Er bestaan evengoed Belgische Duitsers als Duitse Belgen. 60 procent van mijn tijd reis ik de wereld rond. Ik geloof vooral in de universaliteit van de mens.'

Maar zal u tijdens het WK voor Duitsland of voor België supporteren?

Hans Van Bylen: (lacht) 'België natuurlijk. Die emotionele band gaat niet weg.'

Toen uw benoeming tot CEO vorig jaar bekend raakte, zakte de koers van Henkel met 4 procent. Blijkbaar zag de markt uw voorganger Kasper Rorsted niet graag naar Adidas vertrekken.

Van Bylen: 'Dat is een normale koersreactie als er een wissel aan de top plaatsvindt, hoor. Ik maakte mij daar niet te veel zorgen over. Sinds mijn benoeming is het aandeel met zo'n 25 procent gestegen. Daarnaast ziet het ernaar uit dat we in 2017 een record neerzetten. We zijn goed op weg om een omzet van 20 miljard te halen.'

Had de man die begon met waspoeders te verkopen diep binnenin de ambitie om CEO van een bedrijf te worden?

Van Bylen: 'CEO worden plan je niet. Na die zes maanden als verkoper had ik wel al een visie over hoe de organisatie beter kon. Daarmee ben ik naar mijn oversten gestapt. Dat is een instelling die ik altijd al had: nadenken hoe de dingen die je doet nog beter kunnen. Zo ga je vooruit in een organisatie. Ik vind het ook belangrijk om mensen met verschillende meningen op te zoeken. ik stimuleer dat graag, maar ik merk wel dat hoe hoger je komt in een bedrijf, hoe moeilijker dat wordt.'

Als uw medewerkers u steeds minder tegenspreken, welke contacten houden u dan wel nog scherp?

Van Bylen: 'Ik haal mijn inspiratie ook bij klanten, leveranciers en investeerders. Ik ga in januari opnieuw naar het Wereld Economisch Forum in Davos. Mijn agenda zit er overvol. Vorig jaar had ik er 40 one-on-ones. Dat gaat van beleidsmakers tot andere CEO's. Ik hou van denkers die vanuit andere standpunten de wereld bekijken.'

U ontmoet regelmatig andere top-Belgen in het buitenland. Wat maakt Belgen tot goede CEO's van multinationals?

Van Bylen: 'Als inwoners van een klein land kunnen we ons makkelijker inleven in anderen. Dat is een grote troef om door te groeien in een bedrijf. Doorzettingsvermogen en bescheidenheid spelen ook een rol. Al vind ik bescheidenheid een te negatief woord. We weten goed wat we willen, maar we trappen niet snel in de val van de arrogantie. Het is belangrijk zelfkritisch te blijven, want met arrogantie kom je niet ver in een wereld die volatieler wordt.'

Aan de deelnemers van Davos wordt telkens gevraagd wat zij als grootste bedreigingen voor de wereldeconomie zien. Waar ligt u wakker van?

Van Bylen: 'Het groeiende protectionisme in de wereld. En de slepende oorlogsconflicten. De dreiging rond Noord-Korea moeten we ernstig nemen. De wereld is volatieler geworden. Ik ben geen doemdenker, maar de intensiteit en de regelmaat van potentiële conflicten zijn duidelijk toegenomen. Zowel politiek als economisch is alles onvoorspelbaarder geworden.'

De Europese economie is toch in prima vorm?

Van Bylen: 'We zitten nog steeds in een mooi groeiscenario, maar nog niet zo lang geleden zag het er veel slechter uit. Op de dag van de brexit, 23 juni 2016, hebben we het Amerikaanse wasmiddelenbedrijf Sun Products overgenomen, onze op een na grootste overname ooit. Ik herinner me hoe negatief het klimaat toen was in Europa. Er stonden ook verkiezingen in Nederland en Frankrijk voor de deur, waarbij gevreesd werd voor de doorbraak van de populisten. Als je nu, anderhalf jaar later, rond je kijkt, kan je niet anders dan geruststelling voelen: het geloof in Europa komt terug.'

Het feit dat u Sun Products hebt kunnen overnemen, dankt u ook aan het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). U was het eerste bedrijf dat tegen een negatieve rente kon lenen.

Van Bylen: 'Voor ons was dat natuurlijk aantrekkelijk, maar dat kwam ook dankzij onze sterke balans. Maar normaal is deze toestand niet. Twee weken geleden nog zag ik ECB-voorzitter Mario Draghi in Frankfurt, en toen bleek toch dat de situatie zich aan het rechttrekken is.'

U hebt rechtstreeks toegang tot Draghi?

Van Bylen: 'Naast het uitvoeren van studies praat de ECB op geregelde tijdstippen met CEO's, om te zien of haar theorie overeenkomt met de realiteit bij ondernemers.'

En wat zegt u dan tegen meneer Draghi: 'De zaken gaan goed, draai die geldkraan maar dicht'?

Van Bylen: 'In de grond is deze situatie niet gezond. Gelukkig is dat zich wat aan het corrigeren. Dat zie je bijvoorbeeld aan de inflatie die weer wat toeneemt.'

In Duitsland hebben de vakbonden een zitje in de raad van bestuur en kunnen ze mee de koers van het bedrijf bepalen. In België lijkt zoiets ondenkbaar.

Van Bylen: 'Dat systeem werkt heel goed. Omdat Mitbestimmung ook tot Mitverantwortung leidt. In de zogeheten Aufsichtsrat volgen de vertegenwoordigers van de werknemers in volle transparantie de evolutie van het bedrijf mee op. Wij geven die mensen ook opleidingen in financiën en digitalisering. Zij zien bepaalde uitdagingen vanuit een andere invalshoek dan wij als managers. Die dialoog leidt tot goed gebalanceerde beslissingen.'

Als leider van een multinational hebt u een goed zicht op de prestaties in verschillende landen. Hoe scoren de drie Belgische vestigingen?

Van Bylen: 'Goed. België is een belangrijke pool van talenten voor ons. Bovendien zit er veel competentie in onderzoek en ontwikkeling. Onze vestiging in Westerlo is een goed voorbeeld: daar ontwikkelen en produceren we elektronische kleefstoffen. (Van Bylen neemt onze smartphone op van de tafel) Wist je dat hier twintig elementen van Henkel inzitten? Wij zorgen er met thermische oplossingen voor dat de batterij en de processor kunnen afkoelen. Van de 9 miljard omzet die Henkel met lijmstoffen haalt, komt al 1 miljard uit elektronica.'

Lijmen, shampoos en wasproducten lijken nog een traditionele business. Slaat de digitale disruptie daar ook hard toe?

Van Bylen: 'Europa en België staan nog maar in de beginfase. China is de grote voorloper. We zijn er vijf jaar geleden in de consumentenbusiness gestapt en hebben er als eerste buitenlands bedrijf een samenwerking met het online handelsplatform Alibaba opgestart. In enkele jaren tijd is China onze vierde grootste markt voor shampoo geworden. Op Singles Day, de dag waarop de Chinezen hun vrijgezellenbestaan vieren, halen we er in één dag een omzet die bijna zo groot is als de jaarverkoop van alle beautycareproducten in België. Die dimensies daar zijn gigantisch.'

Zullen bedrijven als Amazon en Alibaba de wereld op zijn kop zetten?

Van Bylen: 'Ze hebben een enorme invloed. Ze zijn de motor van alle veranderingen in de consumentenwereld. Of ze niet te machtig worden? Ik kom regelmatig in Silicon Valley. Hoewel er veel bedrijfjes zijn die zich op artificiële intelligentie en datamanagement storten, loopt een handvol grote spelers met bijna alle data en competenties weg. Ook in China zie je dat. We moeten regels opstellen om die nieuwe machtsverhoudingen te beteugelen.'

Henkel heeft een investeringsfonds van 150 miljoen euro opgericht om start-ups over te nemen. Bent u als groot bedrijf niet langer snel genoeg om de innovaties bij te benen?

Van Bylen: 'Je kan niet alles zelf doen. We hebben onder meer een samenwerking opgezet met een Amerikaans 3D-printingbedrijf. We hebben met een Amerikaanse blogger-kapper een nieuw merk gelanceerd dat meteen een grote impact had op de digitale community. Je moet als bedrijf strikt definiëren wat je zelf doet en wat niet. Alleen red je het niet in de digitale wereld. Enkel wie partners zoekt, haalt het in deze woelige tijden.'

BIO HANS VAN BYLEN

>56 jaar. Studeerde economie, en startte als productmanager bij Henkel België.

>Trok in 1992 naar het hoofdkantoor in Düsseldorf, werd in 2005 topman van de divisie Beauty Care en trad toe tot het directiecomité.

>Sinds mei 2016 is hij CEO.

HENKEL

>Opgericht door Fritz Henkel in 1876, die een 'universeel wasmiddel' ontwikkelde.

>Actief in lijmen (Pritt, Pattex en industriële lijmen, goed voor 48% van de omzet), beauty care (Fa, Schwarzkopf,...) en huishoudproducten (Persil, Bref,...).

>Drie vestigingen in België: hoofdkantoor in Brussel, Drogenbos (drukgevoelige kleefstoffen) en Westerlo (kleefstoffen voor auto- en elektronicasector).

>In 2016: 18,7 miljard euro omzet, 2 miljard euro nettowinst en 50.000 werknemers. Beurswaarde 46,3 miljard euro. De familie Henkel bezit 61 procent.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect