Quota's voor vrouwen zijn wél nodig.

©rv

Er is nu al meer dan genoeg aangetoond dat quota voor vrouwen op korte termijn vruchten afwerpen. Wat niet wil zeggen dat alles vanzelf gaat omdat er quota zijn.

Het staat natuurlijk stoer om complexe maatschappelijke problemen te individualiseren, zoals Annick Van Overstraeten, de CEO van Lunch Garden, doet (De Tijd, 23 november). 'Het is een kwestie van persoonlijke keuze.' Met andere woorden, het hangt alleen van jezelf af of je als vrouw het glazen plafond aan diggelen krijgt. Goed voor die vrouwen, en persoonlijk initiatief is een belangrijke bron van vooruitgang. Maar het blijft een minderheid. En zo blijft de mannelijke bierkaai overeind.

Het minimaliseren van de uitdagingen of mogelijkheden die voortvloeien uit man-vrouwverschillen is trouwens typisch voor vrouwen in organisaties waar de genderbalans al goed zit, zoals blijkbaar in Lunch Garden. Maar zelfs daar blijven de meeste vrouwen zich heel bewust van de verschillen en passen ze hun gedrag aan de omstandigheden aan. Dat wijst onderzoek van Robin Ely van de Harvard University uit.

Hetzelfde onderzoek toont aan dat vrouwen anders reageren in dominant mannelijke organisaties. Om daar mee te dingen naar de top, gaan ze zich noodgedwongen aanpassen en zich dus mannelijk gedragen. Ze blijven zich er wel van bewust. Andere vrouwen verzetten zich, maar geven daardoor ook de mogelijkheid tot promotie op. Nog anderen verinnerlijken de devaluatie van vrouwelijke eigenschappen en zijn niet in staat zich te verzetten of zich aan te passen, en verklaren daarmee hun 'falen' om door te stoten tot de top.

Het is dus niet alleen een kwestie van 'willen'. Mensen kunnen niet zomaar ongelijkheden in hun omgeving overstijgen. Het is een complex fenomeen, omdat de oorzaken een wisselwerking zijn van individuele denkprocessen, de cultuur van een organisatie, en van een land.

Nieuwe spelregels kunnen helpen. Er is ondertussen afdoende aangetoond dat quota op korte termijn efficiënt zijn. Ze zijn nodig om de individuele business case te overstijgen. Waarmee niet gezegd is dat het met quota allemaal vanzelf gaat. Veel vrouwen zijn bang dat de attitude en de cultuur van organisaties niet veranderen en geen effect hebben op de dominante groep. Ondersteunende maatregelen zijn nodig. Maar ook daar hebben wettelijk opgelegde quota een positief effect: ze versterken de begeleidende veranderingsinitiatieven.

Het onderbenutten van bepaalde groepen in de arbeidsmarkt is een maatschappelijk probleem. Niet alleen vrouwen kunnen individueel baat hebben bij quota omdat ze dan meer kansen krijgen, niet alleen organisaties worden succesvoller met een betere genderbalans, ook mannen hebben er voordeel bij. Nu betalen ze een hogere prijs voor deeltijds werken of huisman worden. Die prijs betalen ze individueel (zelfbeeld), sociaal (reactie van vooral mannen in de directe omgeving), organisatorisch (mannelijke waarden domineren), en economisch (mannen verliezen meer inkomen door de bekende loonkloof).

Neerhalen dus die bierkaai, en alle beetjes helpen.

Jesse Segers & Koen Marichal

Hoogleraars leiderschap aan de Antwerp Management School en auteurs van het boek 'De Leider in de spiegel: 19 inzichten'.

Gesponsorde inhoud

Partner content