Spek het spaarvarken van uw kinderen

PDR ©Gudrun Makelberge

Als u van tijd tot tijd een spaarcentje opzijzet voor de kinderen, hebt u een mooi duwtje in de rug bijeengespaard wanneer ze volwassen worden. Alleen, op een spaarboekje brengt dat geld weinig op. Mag en kunt u op zoek gaan naar wat meer rendement?

Nogal wat ouders willen voor hun kinderen een spaarpotje bij elkaar krijgen en daarmee vroeg beginnen. Niets weerhoudt u om zelf uw geld te beleggen met als doel ooit een bedrag aan uw kinderen te schenken, gewoon via een handgift. Dat heeft als voordeel dat u helemaal naar eigen goeddunken kunt beleggen, zij het binnen de grenzen van uw risicoprofiel. Zodra uw kind in uw ogen oud en wijs genoeg is, geeft u uw effecten of geld door.

Maar blijkbaar plakken veel mensen op hun spaarplan graag al een naam van een kind: dat ondersteunt de discipline om regelmatig te sparen en verhoogt de drempel om het appeltje voor de dorst voor een ander doel aan te snijden.

Een gemakkelijke oplossing is een spaarrekening te openen, al dan niet een specifieke jongerenrekening. U opent samen de spaarrekening op naam van het kind en dan zit er een beschermfolie rond: pas als het kind meerderjarig wordt, kan het vrij over het geld beschikken.

Het nadeel is dat u als ouder die beschermfolie er in theorie evenmin af kan halen - al ziet het ernaar uit dat het in de praktijk soms wel lukt. Het geld is van het kind zodra het op de spaarrekening staat. 'De regels schrijven voor dat u in het belang van het kind ervoor moet zorgen dat het vermogen niet vervreemd wordt', vertelt Jos Stappers, teammanager sparen & beleggen bij Argenta. 'Dat houdt volgens ons ook in dat u er geen beleggingsproducten mee mag kopen die geen 100 procent kapitaalbescherming bieden. Voor handelingen die daarbuiten vallen, kunt u naar de vrederechter trekken om toestemming te vragen.'

Wie op zoek is naar iets meer rendement kan dus op naam van het kind wel gestructureerde obligaties kopen waarvan het kapitaal 100 procent beschermd is op de eindvervaldatum. 'Het eventuele extra rendement kan komen van een heel gamma aan onderliggende producten', zegt Stappers. 'Dat kan bijvoorbeeld gekoppeld zijn aan de evolutie van Amerikaanse aandelen, of u kiest voor een thematische selectie van bijvoorbeeld ethische aandelen.' Gaan die achteruit, dan wordt dat verlies u niet aangerekend, maar omgekeerd wordt uw winst bij een koersstijging van de onderliggende producten ook afgetopt.

Een gelijkaardig geluid horen we bij Leen Teunen, marketingverantwoordelijke voor spaar- en beleggingsproducten bij BNP Paribas Fortis. 'U kunt een effectenportefeuille op naam van uw kind zetten, maar dan bent u gebonden aan het profiel van het kind, dat enkel zeer conservatief kan zijn. In de praktijk zal de portefeuille dus vrijwel uitsluitend obligatiefondsen kunnen omvatten.'

Trackers

Financieel planner Jo Stremersch is het daar niet helemaal mee eens. Volgens hem moet een breed gespreide portefeuille met onder meer indextrackers (financiƫle producten die de prestatie van een beursindex schaduwen) op naam van het kind en met een welomschreven beheersmandaat ook kunnen. 'Is het met een beleggingshorizon van 15 jaar of meer een goedehuisvaderbeheer om alles in vastrentende producten te stoppen die nauwelijks iets opbrengen en na kosten een negatief rendement opleveren? Ik ben het ermee eens dat je geen individuele aandelen kan kiezen in naam van je kind, maar zolang je de algemene ontwikkeling van de beurzen volgt en een spreiding aanhoudt over meerdere beurzen, zal je op lange termijn altijd beter uitkomen dan met een spaarproduct. Dat lijkt mij dan ook een goed beheer.'

Hij wijst erop dat de kosten voor indextrackers meestal laag liggen, en aangezien die geen dividenden uitkeren moet er ook geen roerende voorheffing worden betaald. 'Let wel, u hebt een beetje kennis nodig van het reilen en zeilen op de beurzen. Ook moet u het mandaat scherp aflijnen in samenspraak met de beheerder. Ik ben momenteel geen grote fan van beleggen via levensverzekeringen (zie verder), omdat de relatief hoge kosten een te groot stuk van het al beperkte winstpotentieel afromen. Maar ik begrijp dat veel mensen die geen kaas hebben gegeten van beleggen liever terugvallen op de standaardproducten.'

Zolang u een product onderschrijft op naam van uw kind zonder meer, geldt steeds dat het geld automatisch ter beschikking komt van het kind op diens 18de verjaardag. Net op het moment dat zoonlief misschien verhuist naar een bruisende studentenstad of dochterlief bij haar net behaalde rijbewijs ook een leuk autootje wil. Als de geldkeuzes van uw studenten niet stroken met uw idee van een goede besteding, dan kunt u daar geen stokje voor steken. Maar daar valt een mouw aan te passen door in uw eigen naam te sparen/beleggen en te stipuleren dat uw kind het geld later ontvangt.

Levensverzekering

Wanneer u uw bankkantoor binnenstapt, is de kans groot dat men u op de spaar- of levensverzekeringen wijst - tak21 met een gegarandeerd rendement, of tak23 met een variabel rendement en onderliggend een ruimer gamma aan fondsen met meer rendement en risico. 'U onderschrijft zo'n spaar- verzekering in eigen naam en wijst uw kind als begunstigde aan, bij uitkering op een vooropgestelde einddatum', licht Walter Van Eeckhout toe, teammanager verzekeringen bij Argenta.

Die datum kan niet voor de 18de verjaardag liggen, maar wel een eind later als u 18 wat jong acht om die mooie som in de schoot geworpen te krijgen. 'Als verzekeringnemer blijft u eigenaar en houdt u dus alle mogelijkheden in handen om uw middelen te beheren. Vervreemdt u in de loop der jaren van uw kind of vindt u om een of andere reden dat het het geld niet meer mag krijgen, dan kunt u de begunstigde wijzigen. Mocht u overlijden voor het kind 18 is, dan komt het geld op een geblokkeerde rekening tot uw zoon of dochter meerderjarig is.'

Wie op zoek is naar meer rendement wordt wellicht niet echt warm van een tak21-levensverzekering. U ook rekening houden met 2 procent verzekeringstaks op elke storting en vaak met beheerskosten. Van Eeckhout: 'Toch zal het gegarandeerd rendement doorgaans, na kosten, wat beter zijn dan dat van een spaarboekje. En afhankelijk van de resultaten van de bank en de conjunctuur kan er een winstdeelname zijn als extra. Toegegeven, dat was het afgelopen jaar wat minder, maar er komt toch nog iets boven op het gegarandeerde rendement.'

In de praktijk blijft de tak21-levensverzekering naast de gewone spaarrekening erg populair om voor de kinderen te sparen, merkt BNP Paribas Fortis op. Vergelijken is wel de boodschap, want er zit aardig wat verschil op rentevoeten en kostenniveaus.

Meer risico

'Kiest u een tak23-levensverzekering, dan hebt u als verzekeringsnemer de vrijheid de middelen te verdelen naar eigen inzicht en wat meer risico te nemen in de keuze van de onderliggende producten. Dat kan tot meer rendement leiden', vervolgt Van Eeckhout. 'We raden wel aan het timingrisico te milderen door periodiek, bijvoorbeeld maandelijks, een bedrag te storten.'

BNP Paribas Fortis speelt dan weer in op de vraag naar een iets hoger rendement met een product dat een deel tak21 combineert met een deel tak23 - u kiest als klant zelf hoe groot het deel is dat u in het niet-gegarandeerde segment stopt. 'Standaard laat de klant het beheer van het tak23-gedeelte dan over aan onze beheerders, die het risiconiveau aanpassen aan de resterende looptijd, dus steeds minder risico naarmate de eindvervaldatum nadert. Maar u kunt zo u wenst ook zelf kiezen wat u als onderliggende fondsen wil', vertelt Teunen. 'Omdat het profiel van het kind enkel zeer conservatief kan zijn, is het wel aangewezen de verzekering op naam van de ouders te nemen.'

De tak21-levensverzekering kan meteen op naam van het kind, maar dan is er op het moment van de storting een overdracht van vermogen en geeft u dus de controle af.

Derdenbeding

Ook voor andere spaar- en beleggingsproducten kunt u een begunstigde van uw spaarijver aanwijzen in een zogeheten derdenbeding. De voordelen zijn gelijklopend: u behoudt de controle over het beheer en u kunt zelf het moment kiezen waarop de begunstigde het geld ontvangt, als het maar ten vroegste op de 18de verjaardag is. Niet alle banken hebben echter een kant-en-klaar aanbod van spaar- of beleggingsproducten met een derdenbeding.

KBC biedt wel spaar- en beleggingsformules aan met een derdenbeding. 'Een derdenbeding kan worden gekoppeld aan een beleggingsplan', zegt Steven Kerkhofs, adviseur bij KBC. 'Zo kunt u kiezen uit ruim 100 beleggingsfondsen, weliswaar volgens uw eigen risicoprofiel, maar dat is allicht ruimer dan het strikt defensieve profiel dat voor kinderen geldt. Kiest u voor een dynamisch open fonds, dus met een relatief hoog risico, dan zou ik dat wel doen met gespreide aankopen.'

'Mijn kinderen'

'Opgepast, niet elke begunstiging is een echt derdenbeding', zegt Nicolas Carette, professor aan de Universiteit Antwerpen en advocaat-vennoot bij Carette Soete Advocaten. 'Let erop dat de bijeengespaarde belegging recht van de bank naar de begunstigde gaat, en niet langs de ouder, anders komt er toch mogelijk nog een schenking aan te pas. Dat kan andere fiscale gevolgen hebben.'

'Een schenking is niet herroepbaar, bij een derdenbeding kunt u de begunstiging nog wijzigen zolang die niet formeel door de begunstigde aanvaard is. Denk ook goed na of u uw kinderen bij naam als begunstigde zet, of bijvoorbeeld 'mijn kinderen'. Misschien wijzigt uw gezinssituatie nog, en wil u net wel of net niet dat bijvoorbeeld een kind uit een tweede huwelijk mee begunstigd wordt.'

nOp jonge leeftijd beginnen te sparen voor de dag dat je gaat samenwonen of huwen? Het kan met voorhuwelijkssparen of jongerensparen. Het aantal ziekenfondsen die de formule aanbieden is de voorbije jaren danig geslonken, maar helemaal verdwenen is ze niet. Zo kunnen nieuwe contracten bij de socialistische ziekenfondsen De Voorzorg-Limburg en -Antwerpen en Bond Moyson West-Vlaanderen en het Neutraal Ziekenfonds Vlaanderen en het Vlaams & Neutraal Ziekenfonds afgesloten worden.

nEr kan er gespaard worden vanaf het jaar waarin uw kind 14 wordt. De inlagen blijven beperkt: minimaal 18 en maximaal 48 euro per jaar. De spaarpot kan worden opgevraagd als het kind huwt, gaat (wettelijk) samenwonen of 30 jaar wordt.

nBij Bond Moyson West-Vlaanderen is het hoogste rendement er voor wie op zijn 30ste huwt of gaat samenwonen en elk jaar het maximumbedrag stortte. De gestorte 816 euro levert een uitkering van 1.825 euro. Wie zijn contract op zijn 30ste stopzet moet vrede nemen met 1.550 euro.

Spek het spaarvarken van uw kinderen

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect