Tour de France vecht voor tv-kijker

Het wielerteam gesponsord door Dimension Data stond gisteren op de 19de plek van de 22 deelnemende teams. Renner Serge Pauwels (foto) kwam enkele dagen geleden ten val en brak zijn rechterelleboog. ©BELGA

De Ronde worstelt met een snel afkalvend en vergrijzend tv-publiek. Nieuwe spectaculaire etappes, statistiek, sociale media en een online revolutie moeten de nieuwe generatie wielerfans verleiden.

Valence vibreert. In het Zuid-Franse provincienest, tussen Lyon en Marseille, knallen de champagnekurken in het vipdorp bij de finish van de 13de etappe van de Ronde van Frankrijk. Het is een klein halfuur voor groene trui Peter Sagan over de streep stormt als winnaar van zijn derde rit in deze Tour.

Buiten het blikveld van de vips is er in een tweede, meer verborgen Tour-dorp geen tijd voor champagne. Tussen tientallen grote trucks, kranen en auto's vol logo's van tv-omroepen lopen kriskras kilometers kabel. Dit is het echte kloppende hart van de Tour, een mobiel technologiepark dat beelden uitstraalt naar miljoenen tv-kijkers in 190 landen.

In de wit-groene truck van het Zuid-Afrikaanse technologiebedrijf Dimension Data zitten in een benepen ruimte op de bovenverdieping zes mannen gespannen achter grote computerschermen. Zij verzamelen live data van de gps-trackers achter op de fiets van de renners in het peloton, gieten die info in hapklare statistieken, spelen die door aan de commentatoren en journalisten in uitzending en verspreiden clips met dynamische grafieken vol data via de officiële socialemediakanalen van de Tour.

Het mobiele controlecentrum van Dimension Data in de Tour is direct verbonden met teams in Australië, India, Zuid-Afrika, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten om het technisch allemaal voor elkaar te krijgen.

Cruciale schuttersput

De twintig vierkante meter vol laptops, draden en servers is een strategisch cruciale schuttersput in een nieuwe technologieoorlog. Die schudt het wielrennen, de sportwereld én de mondiale entertainmentindustrie, waar de commerciële topsport deel van uitmaakt, dooreen.

Dimension Data moet Tour-organisator Amaury Sports Organisation (ASO) met een online revolutie redden van irrelevantie bij de nieuwe generatie tv-consumenten. Die verkiezen korte clips vol verrijkte info, flashy hoogtepunten en online kijken. Geen sport die verder staat van die nieuwe realiteit dan het wielrennen - met zijn urenlange, vaak saaie live-uitzendingen op de traditionele zenders.

De digitale storm lijkt ASO midscheeps te raken. Nieuwe informatie van de Leuvense economieprof Daam Van Reeth wijst op flink dalende kijkcijfers. De tanende populariteit van het wielrennen zet al langer door, maar de Tour-cijfers zijn in geen jaren zo slecht geweest.

De daling gaat van 4 procent in Nederland over 13 procent in Frankrijk en bijna de helft minder in Zweden. Opvallend is dat zelfs Vlaanderen, normaal een Gallisch dorpje waar de status van het wielrennen onaantastbaar is, tot een kwart minder televisiekijkers lokt. Het warme zomerweer en het WK voetbal zijn lang niet de volledige verklaring. Bijkomende ongemakkelijke waarheid is dat het tv-publiek vergrijst en het wielrennen worstelt om nieuwe generaties fans te lokken.

Negatieve spiraal

Die negatieve spiraal wil ASO ombuigen door niet langer de regisseur van de livecaptatie tot spil van het tv-kijken te maken. Hij schakelt nu op eigen commando tussen de kop van de wedstrijd en andere plekken op het parcours waar volgens hem interessante schermutselingen gebeuren. ASO wil de fans zelf in de cockpit van de wedstrijd zetten door hun de optie te geven elke individuele renner via het online racecenter te volgen.

De Tour-organisatie benadrukt dat ze met de hulp van Dimension Data online groeit als kool. ASO zwaait met 12,6 miljoen unieke bezoekers op zijn website, 9,1 miljoen op het online racecenter, 6,5 miljoen fans op sociale media, 71 miljoen online views van videoclips, 1,4 miljoen downloads van de Tour-app en 1,2 miljard uur bekeken videobeelden.

Daarbij verbleekt het gemiddelde van 12 miljoen kijkers voor de rechtstreekse tv-uitzendingen, klinkt het. Toch blijft het, ondanks de inhaalslag, klein bier in vergelijking met onder meer het topvoetbal. Rode Duivel Eden Hazard heeft bijna 30 miljoen volgers op sociale media, de Portugees Cristiano Ronaldo nog eens tien keer zoveel.

Er is één grote winnaar in de datarevolutie bij de Tour: Dimension Data. Veel minder duidelijk is de winst voor ASO. Het Franse sport- en mediabedrijf haalt een jaarlijkse omzet van 220 miljoen euro, maar is voor de rest een behoorlijk zwarte doos. Tot grote frustratie van de teams is het weinig transparant, onder meer over de inkomsten uit tv-rechten, waarvan ASO geen euro deelt met de ploegen.

De online strategie is even ondoorzichtig. Het topvoetbal investeert voluit in verdienmodellen rond sociale media, met als hoger doel gedetailleerde databases met fanprofielen uit te bouwen. Die informatie kan dan tegen betaling gedeeld worden met sponsors en bedrijven om fans met een specifiek profiel gerichte advertenties te sturen. ASO noch het wielrennen lijkt klaar om die nieuwe inkomstenbron snel aan te kunnen boren.

Bovendien maakt ASO een datasprong op één been. Dimension Data mag van de teams enkel snelheid en geolocatie traceren met een sensor op de fiets, wat de mogelijkheden voor data-analyse en verrijkte fanbeleving fors inperkt. Het bedrijf is technisch perfect in staat om ook live vermogensmeters met de wattages die renners trappen of om biometrische data met sensoren op het lichaam te verwerken.

Maar daar willen de teameigenaars niet van horen, deels omdat het te gevoelig ligt die info in realtime beschikbaar te maken voor de concurrentie. Dat is niet het hele verhaal. Flanders Classics, het bedrijf achter de Ronde van Vlaanderen en andere grote kasseiklassiekers in het Vlaamse voorjaar, introduceerde cijfers met getrapt vermogen bijvoorbeeld wel al in wedstrijden.

Interne machtsstrijd

De strijd tussen ASO en de teams wijst nog maar eens op de diepliggende structurele malaise in het wielrennen. Wedstrijdorganisatoren, de internationale wielerbond UCI en de teams vechten elkaar in een interne machtsstrijd de tent uit, waardoor het wielrennen blijft steken op het niveau van kleine wereldsport met suboptimale inkomsten.

Velon, een samenwerkingsverband tussen een aantal grote teams om het wielrennen beter te commercialiseren, werpt zich in de toepassing van data en technologie op als een directe concurrent van Dimension Data, tot grote frustratie van die laatste. 'Het wielrennen is een puinhoop, maar we blijven er ondanks alles van houden', zo vatte Brian Nygaard, de Deense gewezen baas van het topteam Trek, het onlangs treffend samen.

Een halfuur na de machtssprint van Sagan vloeit de champagne volop in het vipdorp. Even verderop rollen honderden medewerkers in het tv-park kabels op en worden de tv-cabines in klaarstaande trucks gevouwen. Van Valence gaat het Tour-circus per direct naar de volgende aankomstplaats in Mende, op drie uur rijden. Van afkalvende tv-cijfers is in deze drukke bijenkorf voorlopig niets te merken.

De datareus haalde in zijn jongste boekjaar een omzet van 8 miljard dollar. Het bedrijf telt 30.000 medewerkers en heeft wereldwijd 47 filialen, waaronder België.

Het van oorsprong Zuid-Afrikaanse bedrijf is sinds 2010 in handen van de Japanse telecomreus Nippon Telegraph & Telephone (NTT). Dimension Data levert diensten - met focus op data-analyse - aan bedrijven.

Dimension Data is sinds 2016 hoofdsponsor van het gelijknamige wielerteam. De bekendste renners zijn Edvald Boasson Hagen, Mark Cavendish en onze landgenoten Serge Pauwels en Julien Vermote. Het bedrijf levert het team ook technologie om tot betere prestaties te komen. Biometrische gegevens zoals hartslag en vermogen, trainingsschema, voedings- en slaappatroon worden door de teamcoaches en -dokters in realtime gemonitord via een app. Het systeem waarschuwt automatisch bij afwijkingen van het normale patroon.

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content