Belg gooit miljarden weg aan instapkosten

©MeDirect

Naar schatting betaalde de particuliere belegger alleen al in 2016 circa 1,3 miljard euro aan instapkosten voor beleggingsfondsen. Willen we dat de Belg meer belegt om zijn spaarpot op te bouwen? Haal dan die dure en zinloze instapdrempel weg.

De Belg belegt meer dan ooit. Uit het jaarverslag van Beama, de sectorfederatie van fondsenbeheerders, bleek dat de Belg eind 2016 liefst 177 miljard euro had uitstaan in verschillende beleggingsfondsen. Het gaat daarbij om geldmarkt-, aandelen-, obligatie- en gemengde fondsen. Ook pensioenfondsen of fondsen verpakt in verzekeringsproducten vallen daaronder.

Dat de Belg meer belegt, is een goede zaak. Zeker in een omgeving van nulrente loont het de moeite op zoek te gaan naar een wat hoger rendement. De inflatie ligt vandaag immers een stuk boven de spaarrente. Daardoor verliest spaargeld jaar na jaar bijna 2 procent aan koopkracht. Een gegarandeerd verlies dus. Een gemengd fonds daarentegen bracht de voorbije vijf jaar gemiddeld 5,3 procent per jaar op.

Daarom is het des te pijnlijker dat de Belg nog altijd zoveel geld verliest als hij belegt. Niet aan slechte rendementen. Niet aan verkeerde beleggingen. Wel aan de kosten die hij moet betalen telkens als hij een beleggingsfonds koopt. Of het nu gaat om grootbanken of andere spelers, de Belgische beleggingsmarkt wordt gedomineerd door spelers die instapkosten vragen bij de aankoop van beleggingsfondsen.

Instapkosten voor beleggingsfondsen zijn een anomalie uit vervlogen tijden. Je betaalt toch ook geen toegangskosten om een supermarkt binnen te mogen, laat staan dat je meer zou betalen naarmate je meer winkelt. Vanuit het perspectief van de traditionele financiële spelers zijn die instapkosten makkelijk verdiend geld. Zeker als ze hun klanten het ene fonds voor het andere laten omruilen. Instapkosten vormen bovendien ook letterlijk een hindernis voor de Belgen om te beleggen.

Geheim

Hoeveel in België exact wordt verdiend met het aanrekenen van instapkosten is een goed bewaard geheim. Toch kunnen we dat bedrag via een kleine omweg inschatten. Het totale uitstaande bedrag aan beleggingsfondsen in België is 177 miljard euro. Het totale bedrag aan toetredingen in beleggingsfondsen over 2016 was 95 miljard euro en aan terugbetalingen 84 miljard euro. Dat wil zeggen dat op jaarbasis meer dan de helft van alle geïnvesteerde fondsen wordt omgeruild voor andere fondsen. De cijfers illustreren dat het wisselen tussen fondsen vaak gebeurt. Waarbij uiteraard telkens opnieuw instapkosten moeten worden betaald.

Niet al die bedragen zijn voor rekening van particuliere beleggers maar ook voor die van institutionele beleggers, zoals banken of verzekeraars. Die laatste moeten heel vaak geen instapkosten betalen. Volgens Beama maken particulieren en privatebankingcliënten ongeveer 45 procent uit van het totale beheerd vermogen van de sector. Laat ons er dan van uitgaan dat 45 procent van alle toetredingen voor rekening is van particulieren en dat zij daar telkens de geafficheerde 3 procent instapkosten op betalen.

Dat zou betekenen dat de Belgische particuliere belegger alleen al in 2016 zowat 1,3 miljard euro betaalde aan instapkosten. Grosso modo gaat het om zowat 270 euro per gezin. Ter vergelijking: de zo fel gecontesteerde en bekritiseerde elektriciteitsfactuur stijgt in 2017 naar schatting met 50 euro per gezin.

Aandeelhouders

Het is zonde dat de Belg elk jaar zoveel geld weggeeft aan zijn financiële instelling. Geld dat hij beter zou beleggen in zijn eigen appeltje voor de dorst in plaats van het te schenken aan de aandeelhouders van die instelling.

Het kan nochtans anders. In modernere landen met een veel wijder verspreide beleggingscultuur - zoals Zweden - bestaan geen instapkosten. Daar wisselen beleggers of investeerders eenvoudig van het ene naar het andere fonds, zonder dat ze daarbij telkens bestraft worden. Het is dan ook opvallend dat uitgerekend in zo'n land de kennis van burgers over beleggen en pensioenen veel groter is.

Dat kunnen we hier meer dan ooit gebruiken. De Belg moet aangemoedigd worden meer te beleggen om zijn spaarpot op te bouwen, en zeker om die te beschermen tegen de inflatie. Hoog tijd dus om die dure en zinloze instapdrempel voor de beleggingsmarkt af te breken.

Xavier De Pauw

CEO van MeDirect Bank

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect