De galerie van onverkoopbare kunst

Marius Ritiu (links) en Simon Delobel achter de 'koperen meteoriet' die de galerieruimte domineert. ©Siska Vandecasteele

Dit voorjaar besloot Simon Delobel zijn Trampoline Gallery te sluiten en elke maand een nieuwe galerie te openen. Zijn derde project presenteert het werk van de kunstenaar Marius Ritiu. Samen kozen ze de naam Sisyphus Gallery, een metafoor voor Delobels nieuwe aanpak.

In het midden van de kleine galerieruimte in Antwerpen staat een enorme rotsvormige koperen sculptuur, waar je als bezoeker amper omheen kan. Je moet je in bochten en hoeken wringen om het werk te bekijken. Kunstenaar Marius Ritiu, die in 2010 uit Roemenië naar België kwam, ging in een steengroeve in Transsylvanië de ideale rots zoeken, om die vervolgens met koper te beslaan. Het werk refereert enerzijds aan een meteoriet. Ritiu is al enkele jaren gefascineerd door het heelal en het zicht dat astronauten vanuit de ruimte op de aarde hebben. Anderzijds is het ook een verwijzing naar Sisyphus, de mythologische figuur die tot in de eeuwigheid een rots naar de top van een berg probeert te rollen, maar telkens net niet slaagt.

'Ik ben ook een soort Sisyphus', lacht Delobel, die tevens werkt als schrijver, curator en docent. 'Ik probeer telkens opnieuw.' De filosofie voor zijn nieuwe aanpak gaat verder terug dan op het eerste gezicht zou lijken. 'Ik wilde eigenlijk helemaal geen galerie', vertelt hij. 'Ik wilde kunst tonen. Ik kreeg een ruimte en kansen aangeboden, en ging met kunstenaars samenwerken. Voor je het weet, maak je allerlei beloftes en gaat de bal aan het rollen.' Trampoline, opgericht in 2014, was altijd een eigenwijze en kleinschalige galerie, maar na vijf jaar merkte Delobel dat hij toch in het standaardparcours van een galerie begon te vervallen. 'Dat wilde ik niet. Het idee om elke maand een nieuwe galerie te starten geeft me opnieuw plezier. Het brengt me terug naar de essentie: het tonen van kunst.'

De reactie die Delobel het vaakst van kennissen, collega's en het publiek op zijn nieuwe manier van werken krijgt, is er een van verbazing. 'Mensen begrijpen het niet. Ze vinden het dom of noemen het commerciële zelfmoord', getuigt hij. 'Dat is het ook, maar voor mij is kunst geen koopwaar. Het gaat me niet om de financiële, maar om de poëtische waarde.' Daar voegt Ritiu aan toe: 'Als je als kunstenaar weinig verkoopt, krijg je al gauw het advies kleiner werk te maken. Toen Simon me over zijn idee vertelde, besloot ik dat om te keren en een enorm, en dus bijna onverkoopbaar, werk te maken.'

Meteorietinslag

De verkoopprijs voor de gigantische koperen rots is nog niet vastgelegd. Daar hebben kunstenaar en galeriehouder het nog niet over gehad. Inhoudelijke gesprekken zijn er des te meer. De sculptuur staat er immers niet enkel vanwege haar zogenaamd onverkoopbare karakter. Ritiu is gefascineerd door wat astronauten de 'overview factor' noemen. 'Als een astronaut de aarde vanuit de ruimte ziet, gebeurt er iets heel bijzonders', vertelt hij. 'Je ziet geen landen, geen grenzen. Alle ideeën over nationaliteit of racisme verdwijnen uit je gedachten. Dan zie je pas hoe klein en onbetekenend de aarde is in de uitgestrektheid van het universum.'

Daar waar een astronaut in de ruimte afstand neemt van de aarde, zoomt Ritiu in de expo net in. De rots is buiten proportie en lijkt niet in de kamer te passen. 'Het lijkt alsof een meteoriet is ingeslagen', zegt de kunstenaar. 'Door deze schaal voel je je als mens heel klein. Als mensen zich wat vaker klein zouden voelen in verhouding tot de natuur, zouden we misschien niet met zulke klimaatproblemen af te rekenen hebben.' Daar stopt de link met het heelal niet. Bij DMW Art Space in Borgerhout, toont Ritiu (in een duo-expo met Kiluanji Kia Henda) momenteel een reeks met de titel 'The Alley of the Universe'. 'Dat is een letterlijke vertaling van het adres waar ik opgroeide in Roemenië', vertelt hij. 'Verhalen uit mijn jeugd zijn een belangrijke inspiratie. Ze drijven mijn ideeën.'

En hoe zal Delobels volgende galerie heten? Dat weet hij nog niet. 'Op de website definiëren we Sisyphus Gallery als 'in het leven geroepen om onmogelijke projecten te steunen'. 'Misschien blijft deze expo langer en kunnen we andere kunstenaars uitnodigen om, geïnspireerd door Sisyphus, te praten over zogenaamd onmogelijke projecten. Ik hou wel van het idee dat deze steen blijft rollen. We zien wel waar hij heengaat. Al die grote vragen - wie zijn we?, waar gaan we heen?, wat is ons doel? -, ik vind het prettig daar geen antwoorden op te hebben.'

Sisyphus Gallery opent morgen in het kader van het Antwerp Art Weekend. Een einddatum is nog onbekend. Vlaamsekaai 47, 2000 Antwerpen.

www.sisyphusgallery.com

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect