'De natuur eist opnieuw haar plaats op'

Jan Loos. ©Tim Dirven

Niet alleen de bever is bezig aan een opmars. Steeds meer grote dieren doen het goed in ons land. Er lopen volgens cijfers van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek 15.000 vossen en meer dan 25.000 reeën in Vlaanderen. Limburg wordt overspoeld door everzwijnen. Bij een drijfjacht in Hechtel werden enkele maanden geleden zelfs 56 exemplaren in een dag neergelegd. Dit jaar werden al 884 everzwijnen afgeschoten.

Blijkbaar gaat het dan toch niet slecht met onze natuur? 'Grote dieren doen het goed, dat klopt. Maar zeldzame vogels, insecten en planten staan nog steeds onder druk', zegt Jan Loos, de voorzitter van Landschap vzw. Het feit dat er zoveel everzwijnen rondlopen, vindt de voorzitter van Landschap vzw alvast geen argument. 'Een groot deel van die populatie is uitgezet door jagers, die de beesten silo's vol mais voeren. Onlangs praatte ik met een jager in Zutendaal. Hij vertelde dat hij het hele jaar door everzwijnen moest neerschieten om te vermijden dat jonge mensen die 's nachts van de discotheken komen tegen zo'n dier aanknallen. 'Zie ik eruit als een onnozelaar, misschien?', antwoordde ik. 'Denk je nu echt dat ik geloof dat jij everzwijnen schiet omdat je bezorgd bent om jongeren die om drie uur 's nachts naar de discotheek geweest zijn? Ik zou er nog mee kunnen leven als je gewoon toegeeft dat je een primitief jachtinstinct van je voorouders geërfd hebt en je dat niet kunt bedwingen. Maar probeer het alsjeblief niet te verkopen als natuurbeheer of liefdadigheid.'

In elk geval leidt de opmars van de grote dieren tot hernieuwde conflicten met de mens. De bever zet weilanden en akkers blank, de vos steelt onze kippen, marters knagen de startkabels van auto's door, en everzwijnen woelen onze akkers en tuinen om. Moeten we naar een nieuwe verstandhouding met de natuur evolueren?

'Het probleem is dat we eeuwenlang niet anders gedaan hebben dan al die soorten uit te roeien', zegt Loos. 'De bevers, de wolven, de roofvogels: we hebben ze allemaal verdelgd om er geen last of concurrentie meer van te hebben. We gaan er inmiddels van uit dat alles van ons is. Nu werken we met zijn allen op kantoor, en hebben we het afgeleerd om onze kippen te beschermen tegen vossen. Vroeger wist iedereen dat je geen gewassen vlak naast de beek moest zetten, omdat de bevers die zouden opeten. Nu zijn we dat vergeten. De natuur eist opnieuw haar plaats op, en daar zullen we mee moeten proberen te leven.'

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect